เปิดปฏิทินดูดาว พฤศจิกายน 2569 ฝนดาวตก 3 ชุดใหญ่ ไร้แสงจันทร์รบกวน

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) เปิดปฏิทินปรากฏการณ์ดาราศาสตร์น่าติดตามประจำเดือนพฤศจิกายน 2569 ปักหมุดรอชม 3 ไฮไลต์เด่น ดาวเคียงเดือน ดาวเคราะห์ชุมนุม และฝนดาวตกตลอดเดือน ให้ผู้หลงใหลในท้องฟ้าได้เฝ้าระวังและปักหมุดถ่ายภาพสวยๆ กันตลอดทั้งเดือน

สำหรับใครที่ชอบมองฟ้าดูดาว เดือนพฤศจิกายน 2569 นี้ ถือเป็นอีกหนึ่งช่วงเวลาทองที่ไม่ควรพลาดด้วยประการทั้งปวง เนื่องจากสภาพอากาศในหลายพื้นที่เริ่มเข้าสู่ช่วงปลายฝนต้นหนาว ฟ้าเริ่มเปิดและมีแสงรบกวนจากเมฆลดลง เหมาะแก่การสังเกตการณ์วัตถุท้องฟ้าด้วยตาเปล่าและกล้องโทรทรรศน์เป็นอย่างยิ่ง

ไฮไลต์เด่น ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์พฤศจิกายน 2569

ในเดือนพฤศจิกายนนี้ มีปรากฏการณ์เด่นที่น่าจับตามอง 4 เหตุการณ์หลัก ซึ่งสามารถสังเกตเห็นได้ง่ายทางทิศตะวันออกในช่วงเวลาดึกถึงรุ่งเช้า ได้แก่

วันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 ปรากฏการณ์ดาวเคียงเดือน (ดาวอังคารและดาวพฤหัสบดีเคียงดวงจันทร์)

• เริ่มต้นต้นเดือนด้วยความอลังการของดาวเคราะห์สองดวงใหญ่อย่างดาวอังคารและดาวพฤหัสบดี ที่จะปรากฏปรากฏการณ์ดาวเคียงเดือน ร่วมกับดวงจันทร์เสี้ยว โดยเริ่มสังเกตได้ทางทิศตะวันออก ตั้งแต่เวลาประมาณ 01:00 น. เป็นต้นไปจนกระทั่งรุ่งเช้า

วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 ดาวพุธอยู่ห่างดวงอาทิตย์ไปทางทิศตะวันตกมากที่สุด (Mercury at Greatest Western Elongation)

• โอกาสทองสำหรับผู้ที่ต้องการสังเกตดาวพุธ เนื่องจากดาวพุธเป็นดาวเคราะห์ที่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุดและสังเกตได้ยาก แต่ในวันนี้ดาวพุธจะทำมุมห่างจากดวงอาทิตย์มากที่สุดทางทิศตะวันตก ทำให้ปรากฏสว่างชัดเจนทางทิศตะวันออก ตั้งแต่เวลาประมาณ 05:10 น. จนถึงรุ่งเช้า

วันที่ 27 พฤศจิกายน 2569 ดาวศุกร์สว่างที่สุดช่วงรุ่งเช้า (Venus at Greatest Brilliant Visibility)

• "ดาวประเจิดฟ้า" หรือ "ดาวรุ่ง" อย่างดาวศุกร์ จะส่องสว่างทอประกายมากที่สุดในรอบปีช่วงเช้ามืด สังเกตเห็นได้ง่ายด้วยตาเปล่าทางทิศตะวันออก ตั้งแต่เวลาประมาณ 03:50 น. ไปจนถึงรุ่งเช้า

วันที่ 30 พฤศจิกายน 2569 ดาวเคียงเดือนกระจุกใหญ่ (ดาวเรกูลัส ดาวอังคาร และดาวพฤหัสบดีเคียงดวงจันทร์)

• ส่งท้ายเดือนด้วยภาพความประทับใจทางทิศตะวันออก เมื่อดวงจันทร์จะปรากฏเคียงคู่กับดาวเรกูลัส (ดาวหัวใจสิงห์) ดาวอังคาร และดาวพฤหัสบดี สังเกตได้ตั้งแต่เวลาประมาณ 23:55 น. เป็นต้นไปจนถึงรุ่งเช้า

เจาะลึกตารางปรากฏการณ์ดาวเคียงเดือนและดาวเคราะห์ชุมนุม

นอกจากเหตุการณ์เด่นข้างต้นแล้ว ยังมีปรากฏการณ์ดาวเคียงเดือนและดาวเคราะห์ชุมนุมดวงอื่นๆ เกิดขึ้นสลับสับเปลี่ยนให้เราได้ชมกันเกือบตลอดทั้งเดือนดังนี้

• 3 พ.ย. 69 ดาวอังคารและดาวพฤหัสบดีเคียงดวงจันทร์ (ทิศตะวันออก) ประมาณ 01:00 น. ถึงรุ่งเช้า
• 7 พ.ย. 69 ดาวศุกร์เคียงดวงจันทร์ทิศ (ตะวันออก) ประมาณ 05:00 น. ถึงรุ่งเช้า
• 9 พ.ย. 69 ดาวศุกร์เคียงดาวสไปกา (ดาวรวงข้าว) (ทิศตะวันออก) ประมาณ 04:50 น. ถึงรุ่งเช้า
• 16 พ.ย. 69 (คืน)ดาวอังคารเคียงดาวพฤหัสบดี (ทิศตะวันออก) ประมาณ 00:30 น. ถึงรุ่งเช้า
• 21 พ.ย. 69 ดาวพุธห่างดวงอาทิตย์ไปทางทิศตะวันตกมากที่สุด (ทิศตะวันออก)ประมาณ 05:10 น. ถึงรุ่งเช้า
• 27 พ.ย. 69 ดาวพอลลักซ์เคียงดวงจันทร์ (ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ) ประมาณ 21:10 น. ถึงรุ่งเช้า
• 27 พ.ย. 69 ดาวศุกร์สว่างที่สุดช่วงรุ่งเช้า (ทิศตะวันออก) ประมาณ 03:50 น. ถึงรุ่งเช้า
• 30 พ.ย. 69 ดาวเรกูลัส ดาวอังคาร และดาวพฤหัสบดีเคียงดวงจันทร์ (ทิศตะวันออก) ประมาณ 23:55 น. ถึงรุ่งเช้า

ปักหมุดรอชม "ปรากฏการณ์ฝนดาวตก" ตลอดเดือนพฤศจิกายน 2569

อีกหนึ่งความน่าตื่นตาตื่นใจในเดือนนี้ คือปรากฏการณ์ฝนดาวตกถึง 3 ชุดใหญ่ ที่พร้อมจะอวดสายตาคนไทยบนท้องฟ้า ซึ่งความพิเศษของฝนดาวตกทุกชุดในเดือนนี้คือ "ไม่มีแสงจันทร์รบกวน" ทำให้มีโอกาสเห็นลูกไฟและเส้นแสงของฝนดาวตกได้อย่างชัดเจนเต็มตา

1. ฝนดาวตกทอริดส์ใต้ (Southern Taurids Meteor Shower)

• ช่วงเวลาสังเกตการณ์ : คืนวันที่ 5 ถึง เช้าวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569
• ศูนย์กลางการกระจาย : กลุ่มดาววัว (Taurus) ขึ้นจากขอบฟ้าทางทิศตะวันออก เวลาประมาณ 18:40 น.
• อัตราการตกสูงสุด : ประมาณ 10 ดวงต่อชั่วโมง
• สังเกตได้ทั่วท้องฟ้าจนถึงรุ่งเช้า ปราศจากแสงจันทร์รบกวน

2. ฝนดาวตกทอริดส์เหนือ (Northern Taurids Meteor Shower)

• ช่วงเวลาสังเกตการณ์ : คืนวันที่ 12 ถึง เช้าวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569
• ศูนย์กลางการกระจาย : กลุ่มดาววัว (Taurus) ขึ้นจากขอบฟ้าทางทิศตะวันออก เวลาประมาณ 18:30 น.
• อัตราการตกสูงสุด : ประมาณ 10 ดวงต่อชั่วโมง
• สามารถเฝ้ารอชมได้ยาวนานตลอดคืนทั่วท้องฟ้า โดยไร้แสงจันทร์รบกวน

3. ฝนดาวตกลีโอนิดส์ (Leonids Meteor Shower)

• ช่วงเวลาสังเกตการณ์ : คืนวันที่ 17 ถึง เช้าวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569
• ศูนย์กลางการกระจาย : กลุ่มดาวสิงโต (Leo) ขึ้นจากขอบฟ้าทางทิศตะวันออก เวลาประมาณ 00:30 น.
• อัตราการตกสูงสุด : ประมาณ 15 ดวงต่อชั่วโมง
• ฝนดาวตกลีโอนิดส์ขึ้นชื่อเรื่องความเร็วและแสงที่สว่างวับบนท้องฟ้า ไม่มีแสงจันทร์รบกวน สามารถชมได้ทั่วท้องฟ้าตั้งแต่เที่ยงคืนเป็นต้นไปจนกระทั่งรุ่งเช้า

เทคนิคและข้อแนะนำในการดูดาวและฝนดาวตก

การชมปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ในเดือนพฤศจิกายน 2569 ให้ได้รับประสบการณ์ที่ดีที่สุด ควรปฏิบัติตามข้อแนะนำดังนี้

1. เลือกสถานที่ที่มืดสนิท ห่างไกลจากตัวเมืองหรือแสงไฟถนน เพื่อลดผลกระทบจากมลภาวะทางแสง (Light Pollution)
2. ปรับสายตาให้คุ้นชินกับความมืด พยายามหลีกเลี่ยงการมองหน้าจอมือถือหรือไฟฉายแสงสีขาวประมาณ 15–20 นาที ก่อนดูดาว
3. การนอนชมฝนดาวตก เนื่องจากฝนดาวตกกระจายตัวทั่วท้องฟ้า การนอนชมในสถานที่เปิดกว้างจะช่วยให้มองเห็นมุมกว้างได้ดีที่สุดโดยไม่ต้องเหลียวมองไปทางใดทางหนึ่ง
4. เตรียมอุปกรณ์กันหนาว สภาพอากาศช่วงกลางคืนถึงรุ่งเช้าอาจมีความเย็น จึงควรเตรียมเสื้อแขนยาว หรือผ้าห่มให้พร้อมสำหรับการเฝ้ารอชมตลอดคืน

เดือนพฤศจิกายน 2569 จึงนับเป็นเดือนแห่งการดูดาวอย่างแท้จริง ผู้ที่สนใจสามารถเตรียมอุปกรณ์ กล้องถ่ายรูป หรือปักหมุดวันเวลาตามตารางข้างต้น เพื่อรอรับชมปรากฏการณ์ธรรมชาติสุดตระการตานี้ไปพร้อมกันทั่วประเทศ