แม่น้ำสาย น่าห่วง พบสารหนูปนเปื้อนทุกจุด - แม่น้ำกก ยังปลอดภัย

กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยผลการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำผิวดินและการปนเปื้อนโลหะหนักในแหล่งน้ำสำคัญทางภาคเหนือ เพื่อสร้างความมั่นใจและปลอดภัยให้กับประชาชนในพื้นที่

การตรวจวัดคุณภาพน้ำในครั้งนี้ถือเป็นครั้งที่ 23 โดยเจ้าหน้าที่ คพ. ได้ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำระหว่างวันที่ 26 - 30 กันยายน 2569 ซึ่งครอบคลุมแหล่งน้ำธรรมชาติและแม่น้ำสายหลักในพื้นที่ จังหวัดเชียงใหม่ และ จังหวัดเชียงราย เพื่อเฝ้าระวังปัญหาความขุ่นผิดปกติและการปนเปื้อนของโลหะหนักอย่างต่อเนื่อง

จากผลการตรวจวัดล่าสุดพบว่า "แม่น้ำกก" และ "แม่น้ำโขง" มีค่าโลหะหนักอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน แต่ในขณะเดียวกัน "แม่น้ำสาย" ยังคงเป็นพื้นที่จุดแดงที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด เนื่องจากพบค่าสารหนูเกินเกณฑ์มาตรฐานทุกจุดตรวจวัด

สรุปภาพรวมผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำผิวดิน 23 จุดตรวจ

กรมควบคุมมลพิษได้ทำการพิจารณาและเปรียบเทียบผลการตรวจวัดตาม มาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดิน โดยกำหนดให้ค่าสารหนูในแหล่งน้ำธรรมชาติ ต้องไม่เกิน 0.010 มิลลิกรัมต่อลิตร (มก./ล.) จากการสุ่มตรวจวัดทั้งหมด 23 จุดตรวจ สามารถแยกรายละเอียดตามสายแม่น้ำได้ดังนี้

แม่น้ำสายวิกฤต! ค่าสารหนูพุ่งเกินมาตรฐานครบทุกจุดตรวจวัด

จากการสุ่มตรวจวัดในพื้นที่ แม่น้ำสาย อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ทั้งหมด 3 จุดตรวจ พบว่าทุกจุดมีค่าสารหนูเกินมาตรฐาน 0.010 มก./ล. ทั้งสิ้น ซึ่งกรมควบคุมมลพิษย้ำว่าพื้นที่นี้ยังคงต้องได้รับการเฝ้าระวังและติดตามอย่างใกล้ชิด โดยมีรายละเอียดค่าสารหนูในแต่ละจุด ดังนี้:

• จุดที่ 1 (SA01) บริเวณบ้านหัวฝาย อำเภอแม่สาย พบปริมาณสารหนูสูงที่สุดถึง 0.017 มก./ล. (สูงกว่าค่ามาตรฐานถึง 0.007 มก./ล.)
• จุดที่ 2 (SA02) สะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 2 พบปริมาณสารหนู 0.013 มก./ล.
• จุดที่ 3 (SA03) บริเวณบ้านป่าซางงาม อำเภอแม่สาย พบปริมาณสารหนู 0.012 มก./ล.

การพบสารหนูเกินมาตรฐานในแม่น้ำสายสะท้อนให้เห็นว่า พื้นที่บริเวณริมแม่น้ำสายอาจมีความเสี่ยงจากสารปนเปื้อนที่ไหลมาจากต้นน้ำหรือกิจกรรมในพื้นที่ใกล้เคียง ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังเร่งวิเคราะห์และติดตามสถานการณ์เพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน

ข่าวดี! แม่น้ำกก แม่น้ำโขง และแม่น้ำรวก คุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย

ในส่วนของแม่น้ำสายหลักและลำน้ำสาขาอื่นๆ ในพื้นที่ภาคเหนือ จากผลการตรวจวัดล่าสุดพบว่า มีคุณภาพน้ำที่ดีและโลหะหนักอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัย ทำให้ประชาชนและเกษตรกรในพื้นที่สามารถคลายความกังวลได้ในระดับหนึ่ง โดยมีรายละเอียดดังนี้

1. แม่น้ำกก

การตรวจวัดคุณภาพน้ำตลอดลำน้ำ ตั้งแต่บริเวณชายแดนไทย–เมียนมา ในเขตอำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ยาวไปจนถึงอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย พบว่า ค่าสารหนูและโลหะหนักชนิดอื่นๆ อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานทุกจุดตรวจวัด

2. ลำน้ำสาขาของแม่น้ำกก

สำหรับลำน้ำสาขาที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำกก ได้แก่

• แม่น้ำฝาง (FA01)
• แม่น้ำลาว (LA01)
• แม่น้ำกรณ์ (KO01)

ผลการตรวจวิเคราะห์พบว่า ปริมาณสารหนูและโลหะหนักอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัย ไม่พบการปนเปื้อนที่ผิดปกติ

3. แม่น้ำรวก และ แม่น้ำโขง

แหล่งน้ำสำคัญบริเวณชายแดนอย่างแม่น้ำรวกและแม่น้ำโขง ซึ่งเป็นสายน้ำนานาชาติ พบว่า ค่าสารหนูและโลหะหนักอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานทุกจุดตรวจวัด เช่นเดียวกัน

ทำความรู้จัก "สารหนู" ในแหล่งน้ำ มีอันตรายต่อสุขภาพอย่างไร?

สารหนู (Arsenic) เป็นโลหะหนักชนิดหนึ่งที่พบได้ตามธรรมชาติในชั้นหิน ชั้นดิน และแร่ธาตุต่างๆ อย่างไรก็ตาม หากมีการสะสมในแหล่งน้ำธรรมชาติเกินระดับมาตรฐานที่กำหนด (0.010 มก./ล.) อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงและอันตรายต่อร่างกายมนุษย์และสิ่งแวดล้อมได้ดังนี้

• ผลกระทบระยะสั้น การได้รับสารหนูในปริมาณมากอย่างฉับพลันอาจทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง อาการท้องเสีย และส่งผลกระทบต่อระบบประสาท
• ผลกระทบระยะยาว การบริโภคหรือใช้น้ำที่มีสารหนูปนเปื้อนเป็นเวลานาน อาจก่อให้เกิดโรคผิวหนังเรื้อรัง รอยดำรอยด่างตามผิวหนัง รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งบางชนิด เช่น มะเร็งผิวหนัง มะเร็งปอด และมะเร็งตับ

ดังนั้น การที่กรมควบคุมมลพิษเข้ามารรคและตรวจวัดอย่างต่อเนื่อง จึงเป็นขั้นตอนสำคัญในการยับยั้งความเสี่ยงทางสุขภาพของชุมชนรายรอบ

กรมควบคุมมลพิษ เร่งสร้างความมั่นใจ ยันติดตามสถานการณ์ไม่ขาดสาย

กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ขอยืนยันว่า จะเดินหน้าปฏิบัติงานติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำใน แม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง อย่างใกล้ชิดและต่อเนื่อง โดยจะนำผลการตรวจวัดในรอบถัดไปมาเผยแพร่ให้ประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้รับทราบอย่างทันท่วงที

การดำเนินการเช่นนี้ไม่เพียงแต่เป็นการสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนในพื้นที่จังหวัดเชียงรายและเชียงใหม่เท่านั้น แต่ยังช่วยให้หน่วยงานท้องถิ่นสามารถวางแผนรับมือ ลดความเสี่ยง และป้องกันผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขอนามัยของชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ช่องทางการติดตามข้อมูลคุณภาพน้ำสำหรับประชาชน

สำหรับประชาชน เกษตรกร หรือผู้ประกอบการในพื้นที่จังหวัดเชียงราย เชียงใหม่ และพื้นที่ใกล้เคียง ที่ต้องการติดตามสถานการณ์คุณภาพน้ำ ดัชนีมลพิษ หรือผลการตรวจวัดโลหะหนักในแหล่งน้ำธรรมชาติเพิ่มเติม สามารถเข้าไปตรวจสอบข้อมูลข่าวสารและรายงานฉบับเต็มได้ที่

• เว็บไซต์กรมควบคุมมลพิษ