คพ. ผนึก SCG ประยุกต์ใช้ไบโอชาร์ตรึง 'สารหนู-โลหะหนัก' แม่น้ำกก

วันที่ 23 กันยายน 2569 กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ประชุมหารือร่วมกับ บริษัท เอสซีจี ซิเมนต์ จำกัด (SCG) เร่งศึกษาแนวทางจัดการตะกอนดินลำน้ำ และดินแปลงเกษตรที่ปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนัก รวมถึงน้ำผิวดิน และตะกอนจากกระบวนการผลิตน้ำประปา ในพื้นที่แม่น้ำกก เพื่อศึกษาแนวทางจัดการที่เหมาะสมและปลอดภัยต่อประชาชน

ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ เปิดเผยว่า จากข้อสั่งการของ นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในการแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักในพื้นที่แม่น้ำกก คพ. ได้เร่งประสานความร่วมมือกับภาคเอกชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สำหรับการประชุมหารือกับ SCG ในวันนี้ จะมุ่งศึกษาการใช้ประโยชน์จากชีวมวล โดยการประยุกต์ใช้ไบโอชาร์ปรับสภาพด้วยเหล็ก (Fe-modified Biochar) ซึ่งเป็นถ่านชีวมวล เช่น ฟางข้าว แกลบ ใบอ้อย นำมาเติมธาตุเหล็ก (Fe) ทำให้บนผิวถ่านมี “จุดจับ” และสามารถตรึง (immobilization) สารหนูและโลหะหนักอื่น ๆ เพิ่มขึ้น จำกัดการเคลื่อนที่และชะละลายออกจากดินหรือตะกอน

ทั้งนี้ จะมีการทดสอบประสิทธิภาพและความปลอดภัยตั้งแต่ระดับห้องปฏิบัติการ วิเคราะห์ความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ ก่อนพัฒนาไปสู่การทดสอบนำร่องในพื้นที่จริง โดยใช้พื้นที่แม่น้ำกกเป็นพื้นที่ศึกษา รวมถึงจะมีการศึกษาความเป็นไปได้ในการใช้ประโยชน์จากวัสดุหลังการบำบัด เช่น การผลิตบล็อกปูพื้นด้วย

นอกจากนี้ คพ. และ SCG จะร่วมกับกรมพัฒนาที่ดิน และองค์การพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งสหประชาชาติ (UNIDO) เพื่อพัฒนาแนวทางการจัดการ “น้ำ-ดิน-ตะกอน” แบบครบวงจร

“ความร่วมมือครั้งนี้มุ่งพัฒนาเทคโนโลยีที่ช่วยจับและตรึงสารหนูไว้ ลดการเคลื่อนย้ายและการแพร่กระจายจากดินและตะกอนสู่สิ่งแวดล้อม เพื่อความปลอดภัยต่อสุขภาพอนามัยของประชาชน พร้อมพัฒนาเป็นต้นแบบการจัดการพื้นที่ปนเปื้อนที่สามารถขยายผลได้ในอนาคต” ดร.สุรินทร์ กล่าว