ก.พ. แจงชัด ชะลอตำแหน่งระดับสูง ไม่กระทบเลื่อนขั้นข้าราชการ

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (สำนักงาน ก.พ.) ออกมาชี้แจงสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องแก่ข้าราชการทั่วประเทศ หลังเกิดกระแสความกังวลเกี่ยวกับมติคณะรัฐมนตรีที่มีมาตรการควบคุมกำลังคนภาครัฐ โดยยืนยันอย่างชัดเจนว่า มาตรการดังกล่าวคือ "การชะลอการกำหนดตำแหน่ง" ใหม่หรือปรับปรุงตำแหน่งเดิมให้สูงขึ้น ไม่ใช่ "การชะลอการเลื่อนระดับของข้าราชการ" แต่อย่างใด ข้าราชการทุกคนยังคงมีสิทธิและโอกาสในการเติบโตทางสายงานตามหลักเกณฑ์ปกติ

ไขข้อข้องใจ มาตรการปฏิรูปกำลังคนภาครัฐ มติ ครม.

สืบเนื่องจากคณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2569 เห็นชอบแนวทางการปฏิรูประบบการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐ พร้อมกำหนดมาตรการให้ชะลอการกำหนดตำแหน่ง หรือการปรับปรุงการกำหนดตำแหน่งเป็นระดับที่สูงขึ้น ซึ่งมติธรรมดานี้ทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนในหมู่บุคลากรภาครัฐว่าอาจเป็นการแช่แข็งตำแหน่งหรือปิดกั้นความก้าวหน้าในชีวิตราชการ

สำนักงาน ก.พ. จึงได้อธิบายถึงเจตนารมณ์ที่แท้จริงของมาตรการนี้ว่า มุ่งเน้นไปที่การควบคุม "โครงสร้างกรอบอัตรากำลัง" ในภาพรวมของส่วนราชการเป็นหลัก โดยมีสาระสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจดังนี้

• เป้าหมายของมาตรการ มุ่งชะลอกรณีที่ส่วนราชการจะขอกำหนดตำแหน่งขึ้นมาใหม่ หรือขอปรับปรุงตำแหน่งเดิมที่มีอยู่ให้เป็นตำแหน่งในระดับที่สูงขึ้น ซึ่งกระบวนการดังกล่าวจะส่งผลให้จำนวนตำแหน่งระดับสูงและค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรของรัฐเพิ่มขึ้น
• กระบวนการที่ส่วนราชการต้องดำเนินการ ให้แต่ละส่วนราชการกลับไปทบทวนความจำเป็นของตำแหน่งต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับภารกิจที่แท้จริง โครงสร้างองค์กรยุคใหม่ และแนวทางการบริหารกำลังคนภาครัฐก่อนจะมีการขอขยายกรอบตำแหน่งระดับสูงเพิ่มเติม
• ระยะเวลาดำเนินการ ตามแนวทางที่คณะกรรมการกำหนดเป้าหมายและนโยบายกำลังคนภาครัฐ (คปร.) กำหนดไว้ จะเป็นการชะลอการกำหนดตำแหน่งเป็นระดับสูงขึ้นไว้ก่อนเป็นการชั่วคราวในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570

เลื่อนขั้น-แต่งตั้ง ยังทำได้ตามปกติ หากมีตำแหน่งว่างในกรอบ

สำหรับข้าราชการที่กำลังกังวลเรื่องการแต่งตั้งย้ายเรือนตำแหน่ง สำนักงาน ก.พ. ยืนยันว่าข้าราชการทุกคนยังสามารถเลื่อนระดับได้ตามปกติทุกประการ หากส่วนราชการนั้น ๆ มีตำแหน่งในระดับที่สูงขึ้นกำหนดไว้ในกรอบอัตรากำลังเดิมอยู่แล้ว และตำแหน่งดังกล่าวกำลังว่างลง

ยกตัวอย่างให้เห็นภาพชัดเจน

หากส่วนราชการใดมีกรอบตำแหน่ง "นักทรัพยากรบุคคลชำนาญการพิเศษ" กำหนดไว้ในแผนอัตรากำลังอยู่แล้ว และปัจจุบันตำแหน่งนี้ว่างอยู่ ส่วนราชการนั้นก็ยังคงมีอำนาจในการดำเนินการคัดเลือกข้าราชการระดับชำนาญการที่มีคุณสมบัติครบถ้วน ขึ้นมาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งชำนาญการพิเศษได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ ก.พ. กำหนดไว้เดิมทุกประการ

การดำเนินการในลักษณะนี้ ไม่ถือว่าผิดหรือขัดต่อมาตรการชะลอ แต่อย่างใด เนื่องจากไม่ได้เป็นการสร้างหรือกำหนดตำแหน่งระดับสูงขึ้นมาใหม่ แต่เป็นการทดแทนในกรอบเดิมที่มีอยูแล้ว

ย้ำไม่จำกัดสิทธิข้าราชการ มุ่งบริหารงบประมาณประเทศให้คุ้มค่า

สำนักงาน ก.พ. ระบุเพิ่มเติมว่า มาตรการนี้ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อจำกัดสิทธิ หรือปิดกั้นความก้าวหน้าในอาชีพรับราชการของบุคลากรภาครัฐ แต่ทำไปเพื่อประโยชน์ในภาพรวมของประเทศ ในช่วงเวลาที่ภาครัฐกำลังอยู่ระหว่างการทบทวนบทบาท ภารกิจ โครงสร้าง และจำนวนกำลังคนให้มีความกระชับ ทันสมัย และมีประสิทธิภาพสูงสุด

นอกจากนี้ ยังเป็นไปเพื่อควบคุมค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรภาครัฐให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม สอดคล้องกับสถานการณ์ด้านงบประมาณและภาวะเศรษฐกิจของประเทศ โดยหลังจากนี้ สำนักงาน ก.พ. จะติดตามและประเมินผลการดำเนินมาตรการปฏิรูประบบการบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐในภาพรวมอย่างใกล้ชิด เพื่อนำข้อมูลมาประกอบการพิจารณาชี้นำแนวทางที่เหมาะสมในระยะต่อไป

สรุปสิ่งที่ข้าราชการต้องรู้

1. ไม่แช่แข็งการเลื่อนขั้น หากมีตำแหน่งว่างในกรอบเดิม สามารถประเมินเลื่อนระดับได้ตามปกติ
2. ชะลอเฉพาะการเปิดกรอบใหม่ ชะลอเฉพาะการขอเพิ่มตำแหน่งระดับสูงใหม่ หรือการขอปรับระดับตำแหน่งเดิมให้สูงขึ้น
3. บังคับใช้ปีงบประมาณ 2570 เป็นมาตรการชั่วคราวตามแนวทาง คปร. เพื่อทบทวนกรอบกำลังคนและงบประมาณแผ่นดิน