เปลี่ยนทะเลฟื้นสู่ 'ทุนชุมชน' ดันภาคใต้ Living Lab ปักหมุด STS Forum

รัฐบาล โดยกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เดินหน้าขับเคลื่อนการใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัยและนวัตกรรม ฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ควบคู่กับการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้ชุมชน ภายใต้แนวคิดเปลี่ยนทรัพยากรที่ฟื้นตัวให้เป็น “ทุนชุมชน” เพื่อความมั่นคงทางอาหารและการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืน

ร้อยเอกหญิง ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยถึงแนวทางการดำเนินงานที่เชื่อมโยงงานวิจัยลงสู่พื้นที่จริง ผ่าน 3 โครงการนวัตกรรมสำคัญ ได้แก่

3 โครงการหลักฟื้นฟู ecosystem และเศรษฐกิจฐานราก

1. ธนาคารปูม้า ยกระดับสู่ไฮเทค ดำเนินการโดยสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ขยายผลแล้ว 565 แห่ง ใน 20 จังหวัดชายฝั่ง ช่วยเพิ่มปริมาณปูม้าเฉลี่ย 67% พร้อมตั้งศูนย์การเรียนรู้ 52 แห่ง ล่าสุดเตรียมนำเทคโนโลยีฝาแฝดดิจิทัล (Digital Twin) มาวิเคราะห์สภาพน้ำและอากาศเพื่อเพิ่มอัตราการรอด พร้อมจับมืออุทยานวิทยาศาสตร์ (Science Park) และสตาร์ตอัป แปรรูปเพิ่มมูลค่าสินค้า

2. โดมปะการัง ชะลอคลื่นฟื้นชายหาด นวัตกรรมแนวกำบังคลื่นใต้น้ำ ช่วยลดพลังงานคลื่น ดึงดูดสัตว์น้ำเข้ามาอาศัยแล้วถึง 64 ชนิด เพิ่มพื้นที่ชายหาดได้ 2.99 ไร่ โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการจัดวางโดมปะการังชุดใหม่ 797 แท่ง ณ ชายฝั่ง ต.ชิงโค อ.สิงหนคร จ.สงขลา

3. อนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา ส่งเสริมอาชีพทางเลือก เช่น การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและการแปรรูปผลิตภัณฑ์ เพื่อลดการทำประมงที่กระทบต่อถิ่นอาศัยของโลมา สร้างรายได้เสริมและลดแรงกดดันต่อธรรมชาติ

ดันภาคใต้เป็น "Living Lab" สู่เวที STS Forum

รัฐบาลวางเป้าหมายให้ภาคใต้ ทั้งฝั่งอ่าวไทยและอันดามัน เป็นพื้นที่ทดลองจริงหรือ Living Lab ภายใต้แนวคิด Nature Positive ดึงดูดนักวิจัยและนวัตกรทั่วโลกมาร่วมทดสอบเทคโนโลยี ไม่เพียงแค่ทรัพยากรทางทะเล แต่ยังครอบคลุมพืชเศรษฐกิจบนบก (ปาล์มน้ำมัน ยางพารา ไผ่ สมุนไพร) พลังงานหมุนเวียน และการพัฒนาพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจด้านสุขภาพ (Medical Wellness Corridor)

ทั้งนี้ กระทรวง อว. เตรียมนำโมเดล Living Lab และการสร้างมูลค่าจากธรรมชาติ ไปเสนอในเวที STS Forum ในเดือนตุลาคม 2569 เพื่อสร้างความร่วมมือกับเครือข่ายวิจัยระดับสากล และยกระดับการอนุรักษ์ทรัพยากรไทยสู่มาตรฐานโลก