ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ 4,500 ราย ตรวจสุขภาพก่อนเปิดเรียน ไม่ใช่ระบาดแรงขึ้น

อัปเดต สสจ.มหาสารคาม แจงพบผู้"ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ" กว่า 4,500 ราย เหตุตรวจสุขภาพ ก่อนเปิดภาคเรียน ไม่ใช่สัญญาณว่าสถานการณ์การแพร่ระบาดรุนแรงขึ้น พร้อมย้ำให้ประชาชนหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารดิบ ลดความเสี่ยงโรคมะเร็งท่อน้ำดี

วันนี้ (7 มิ.ย.69) นายแพทย์หัสชา เนือยทอง นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม เปิดเผยว่า การตรวจคัดกรอง"พยาธิใบไม้ตับ"ในนิสิตและนักศึกษาใหม่ พบผู้ติดเชื้อกว่า 4,500 ราย เป็นผลจากการขยายการตรวจเชิงรุกในโครงการตรวจสุขภาพก่อนเปิดภาคเรียนไม่ใช่สัญญาณว่าสถานการณ์การแพร่ระบาดรุนแรงขึ้น

เนื่องจากมีนักศึกษาจากทั่วประเทศมาเรียนที่จังหวัดมหาสารคาม เฉพาะนิสิต นักศึกษา ที่เป็นคนมหาสารคาม คิดเป็น 40% ของจำนวนผู้ติดเชื้อ อีก 60% มาจากจังหวัดอื่น

ซึ่งการตรวจคัดกรองครั้งนี้ใช้วิธีตรวจหาแอนติเจนของพยาธิในปัสสาวะซึ่งเป็น เทคโนโลยีที่นักวิจัยไทยพัฒนาขึ้นมีความรวดเร็วใช้เวลาทราบผลประมาณ 15 นาที มีความไวสูงกว่าการตรวจอุจจาระแบบเดิม และสามารถตรวจได้พร้อมกันจำนวนมากจึงช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการค้นหาผู้ติดเชื้อระยะเริ่มต้น

พยาธิใบไม้ตับ เกิดจากการติดเชื้อ Opisthorchis viverrini (O.V.) ซึ่งพบในปลาน้ำจืดเกล็ดขาววงศ์ปลาตะเพียน โดยตัวอ่อนพยาธิเกาะอยู่บริเวณเกล็ดปลาเมื่อรับประทานปลาที่ปรุงไม่สุก เช่น ลาบปลา ก้อยปลา หรือปลาร้าดิบ เชื้อจะเข้าสู่ร่างกายและอาศัยอยู่ในท่อน้ำดี หากติดเชื้อเป็นเวลานานจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งท่อน้ำดี         

นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม ย้ำว่า พยาธิใบไม้ตับในประเทศไทยพบในปลาน้ำจืดเกล็ดขาววงศ์ปลาตะเพียนเท่านั้น อย่างไรก็ตาม อาหารดิบทุกชนิด ทั้งปลาน้ำจืด ปลาทะเล เนื้อหมู และเนื้อวัว อาจปนเปื้อนเชื้อโรคหรือพยาธิชนิดอื่นได้ จึงควรหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารดิบและปรุงอาหารให้สุกทุกครั้งเพื่อลดความเสี่ยงโรคมะเร็งท่อน้ำดี

ทั้งนี้ จังหวัดมหาสารคาม เตรียมขยายการตรวจคัดกรองให้ครอบคลุมประชากรกลุ่มเสี่ยงร้อยละ 70-80 จากเดิมที่ตรวจได้เพียงร้อยละ 10-15 โดยมุ่งเป้าผู้มีอายุ 15 ปีขึ้นไปที่มีประวัติเสี่ยง เช่น เคยรับประทานปลาดิบหรือปลาร้าดิบ เคยติดพยาธิใบไม้ตับ เคยรับประทานยาฆ่าพยาธิใบไม้ตับ หรือมีญาติสายตรงป่วยเป็นมะเร็งท่อน้ำดี

ผู้ที่ตรวจพบเชื้อกว่า 4,500 ราย จะได้รับยาฆ่าพยาธิทุกราย พร้อมนัดตรวจติดตามภายใน 1 ปี ส่วนผู้ที่ไม่พบเชื้อจะได้รับความรู้ในการป้องกันโรค

นอกจากนี้ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม จะลงพื้นที่ให้ความรู้แก่ร้านอาหารและผู้ประกอบการที่จำหน่ายเมนูปลา พร้อมมอบป้ายรับรองมาตรฐานสุขาภิบาลแก่ผู้ที่ผ่านเกณฑ์ หากตรวจพบการฝ่าฝืนมาตรการ จะเพิกถอนป้ายรับรองทันที เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภคและลดการแพร่กระจายของพยาธิใบไม้ตับอย่างยั่งยืน

ข้อมูลและภาพ ปชส.มหาสารคาม