คลายข้อสงสัย “กรมที่ดิน” ตอบชัด ใครบ้างมีสิทธิรับ ‘มรดกที่ดิน’ ทั้งกรณีมีพินัยกรรม และกรณีไม่มีพินัยกรรม พร้อมเช็กลำดับทายาทโดยธรรม 6 ขั้น
“กรมที่ดิน” คลายข้อสงสัย ตอบชัด ใครบ้างมีสิทธิรับ ‘มรดกที่ดิน’ ทั้งกรณีมีพินัยกรรม และกรณีไม่มีพินัยกรรม พร้อมเช็กลำดับทายาทโดยธรรม 6 ขั้น
หลายคนอาจยังไม่ทราบว่า หากเจ้าของทรัพย์สินเสียชีวิตโดยไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้ การแบ่ง “มรดกที่ดิน” จะเป็นไปตามกฎหมาย โดยสิทธิจะตกแก่ “ทายาทโดยธรรม” ตามลำดับที่กำหนดไว้ ซึ่งผู้ที่อยู่ในลำดับก่อน จะมีสิทธิได้รับมรดกก่อนลำดับถัดไป
สำหรับการพิจารณาสิทธิในมรดกที่ดิน แบ่งออกเป็น 2 กรณีหลัก ได้แก่ กรณีมีพินัยกรรม และกรณีไม่มีพินัยกรรม ดังนี้
กรณีมีพินัยกรรม
หากเจ้ามรดกได้ทำพินัยกรรมไว้ ผู้ที่มีชื่อระบุในพินัยกรรมจะมีสิทธิได้รับมรดกเป็นลำดับแรก โดยการแบ่งทรัพย์สินจะเป็นไปตามเจตนารมณ์ของผู้ทำพินัยกรรม ซึ่งกฎหมายให้ความสำคัญเป็นอันดับแรก
กรณีไม่มีพินัยกรรม
หากไม่มีการจัดทำพินัยกรรม กฎหมายกำหนด “ทายาทโดยธรรม” ไว้ 6 ลำดับ ได้แก่
- ลำดับที่ 1 ผู้สืบสันดาน เช่น บุตร หลาน เหลน
- ลำดับที่ 2 บิดา มารดา
- ลำดับที่ 3 พี่น้องร่วมบิดาและมารดาเดียวกัน
- ลำดับที่ 4 พี่น้องร่วมบิดาหรือมารดาเดียวกัน
- ลำดับที่ 5 ปู่ ย่า ตา ยาย
- ลำดับที่ 6 ลุง ป้า น้า อา
ทั้งนี้ หากมีทายาทในลำดับก่อนอยู่แล้ว ทายาทในลำดับถัดไปจะไม่มีสิทธิรับมรดก
ขณะที่ “คู่สมรส” ที่จดทะเบียนสมรสถูกต้องตามกฎหมาย จะมีสิทธิได้รับมรดกร่วมกับทายาทโดยธรรมทุกลำดับ โดยสัดส่วนการได้รับขึ้นอยู่กับที่กฎหมายกำหนด ถือเป็นการคุ้มครองสิทธิของคู่สมรสโดยชอบด้วยกฎหมาย
ส่วนขั้นตอนการขอรับโอนมรดกที่ดิน สามารถสรุปได้ 3 ขั้นตอนสำคัญ ได้แก่
- ตรวจสอบพินัยกรรม หรือดำเนินการแต่งตั้งผู้จัดการมรดก
- เตรียมเอกสารและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องให้ครบถ้วน
- ยื่นเรื่องดำเนินการที่สำนักงานที่ดิน
ผู้ที่เกี่ยวข้องจึงควรศึกษาเรื่องสิทธิการรับมรดกและขั้นตอนดำเนินการให้ชัดเจน เพื่อป้องกันปัญหาข้อพิพาทและช่วยให้การโอนมรดกเป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
อ้างอิง : กรมที่ดิน