คพ. สั่งคุมน้ำเสียโรงฆ่าสัตว์เล็ก 1,600 แห่งทั่วไทย หลังพบ 90% ตกเกณฑ์ค่า BOD สูงลิ่ว เร่งคลอดมาตรฐานใหม่ป้องกันกระทบแหล่งน้ำชุมชน
กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) เร่งยกระดับสิ่งแวดล้อม เตรียมประกาศมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้ง "โรงฆ่าสัตว์ขนาดเล็ก" กว่า 1,600 แห่งทั่วประเทศ หลังพบร้อยละ 90 ปล่อยน้ำเสียค่า BOD สูงเกินมาตรฐาน หวั่นกระทบแหล่งน้ำสาธารณะและสุขภาพชุมชน
ยกระดับเกณฑ์ควบคุมน้ำทิ้งโรงฆ่าสัตว์ 2 ระยะ
นายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ เปิดเผยว่า กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ออกประกาศกำหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงานฆ่าสัตว์ที่เข้าข่ายเป็น "โรงงานอุตสาหกรรม" ตาม พ.ร.บ.โรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 (มีเครื่องจักร 50 แรงม้า หรือคนงาน 50 คนขึ้นไป) โดยมีรายละเอียดการบังคับใช้ดังนี้:
- โรงงานที่มีน้ำทิ้ง ≥ 500 ลบ.ม./วัน : เริ่มบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 9 มีนาคม 2569
- โรงงานที่มีน้ำทิ้ง < 500 ลบ.ม./วัน : เริ่มบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 5 กันยายน 2569
มาตรฐานดังกล่าวครอบคลุมทั้งหมด 11 พารามิเตอร์ เพื่อควบคุมคุณภาพน้ำก่อนระบายออกสู่สิ่งแวดล้อม
วิกฤตน้ำเสีย "โรงฆ่าสัตว์ขนาดเล็ก" พบสารอินทรีย์สูงเกินพิกัด
นายสุรินทร์ กล่าวต่อว่า จากการรับฟังความคิดเห็นจากภาคประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พบข้อกังวลสำคัญเรื่อง "โรงฆ่าสัตว์ขนาดเล็ก" (แรงม้าน้อยกว่า 50 หรือคนงานน้อยกว่า 50 คน) ซึ่งปัจจุบันมีอยู่กว่า 1,600 แห่งทั่วประเทศ
"ผลการวิเคราะห์คุณภาพน้ำจากสถานประกอบการขนาดเล็กเหล่านี้พบว่า ร้อยละ 90 มีค่าบีโอดี (BOD) สูงกว่า 100 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งสะท้อนถึงความสกปรกในรูปของสารอินทรีย์ที่สูงมาก"
ปัจจุบันสถานประกอบการกลุ่มนี้ถูกกำกับดูแลภายใต้ พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 เท่านั้น ซึ่งเป็นข้อกำหนดทั่วไป ทำให้ขาดการจัดการมลพิษที่มีประสิทธิภาพเพียงพอเมื่อเทียบกับปริมาณของเสียที่เกิดขึ้นจริง
คพ. เร่งร่างกฎหมายใหม่ ปิดช่องโหว่ปัญหามลพิษ
เพื่อแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน คพ. อยู่ระหว่างการจัดทำ (ร่าง) มาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากสถานประกอบการขนาดเล็กเกี่ยวกับการฆ่าสัตว์ โดยมุ่งเน้นหลักการดังนี้:
- ความเหมาะสมของเทคโนโลยี : ให้สอดคล้องกับระบบบำบัดน้ำเสียในปัจจุบันที่ผู้ประกอบการรายย่อยเข้าถึงได้
- การกำกับดูแลที่ทำได้จริง : เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ใช้เป็นเกณฑ์ในการตรวจสอบสถานประกอบการในพื้นที่
- ลดผลกระทบต่อชุมชน : ป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อโรคและสารอินทรีย์ลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ
สรุปไทม์ไลน์มาตรฐานน้ำทิ้งโรงฆ่าสัตว์
- โรงงานขนาดใหญ่ ที่มีน้ำทิ้งตั้งแต่ 500 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน (50 แรงม้า / 50 คน ขึ้นไป) เริ่มบังคับใช้ 9 มี.ค. 2569
- โรงงานขนาดกลาง ที่มีน้ำทิ้งน้อยกว่า 500 ลูกบาศก์เมตรต่อวัน (50 แรงม้า / 50 คน ขึ้นไป) เริ่มบังคับใช้ 5 ก.ย. 2569
- สถานประกอบการขนาดเล็กน้อยกว่า 50 แรงม้า / 50 คน อยู่ระหว่างร่างกฎหมาย
กรมควบคุมมลพิษยืนยันจะเร่งดำเนินการนำเสนอตามขั้นตอนกฎหมาย เพื่อให้มีผลบังคับใช้โดยเร็วที่สุด เพื่อยกระดับมาตรฐานสุขอนามัยและรักษาสิ่งแวดล้อมของประเทศอย่างครอบคลุมทุกมิติ