เตรียมไร้เงา ไทม์ไลน์วัน-เวลา ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก 2569 ครบ 77 จังหวัด

เตรียมตัวรับมือความร้อนระอุ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ NARIT เปิดไทม์ไลน์ "ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก 2569" ครบทั้ง 77 จังหวัด ประเดิมนัดแรกวันนี้ที่ "เบตง" ใต้สุดสยาม และขึ้นเหนือสุดที่ แม่สาย จ.เชียงราย เปิดใจทำไมวัน "ไร้เงา" ถึงอาจไม่ใช่วันที่ "ร้อนที่สุด" พร้อมความลับทางดาราศาสตร์ที่คนไทยต้องรู้

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ เปิดเผยว่า เปิดไทม์ไลน์วัน-เวลา ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก 77 จังหวัด ของประเทศไทย ทั้ง 2 ครั้งในปี 2569 

เริ่มตั้งฉากครั้งแรกทางใต้สุดในวันที่ 4 เมษายน 2569 ณ อ.เบตง จ.ยะลา ช่วงที่เกิดดวงอาทิตย์ตั้งฉาก หากอยู่กลางแจ้ง หรือสังเกตวัตถุที่ตั้งกลางแดดจะดูเสมือน “ไร้เงา” เนื่องจากเงาของเรา หรือวัตถุนั้น ๆ จะตกอยู่ด้านใต้พอดี ทั้งนี้ อาจไม่ใช่วันที่ร้อนที่สุดของปี ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย  

ทุกๆปีดวงอาทิตย์จะโคจรมาอยู่ในตำแหน่งที่ตั้งฉากกับพื้นต่าง ๆ ในประเทศไทย ปีละ 2 ครั้ง ส่งผลให้ในช่วงวัน-เวลาที่ดวงอาทิตย์ตั้งฉากของแต่ละพื้นที่ จะสังเกตเห็นวัตถุที่อยู่กลางแจ้งเสมือนไร้เงา เนื่องจากเงาของวัตถุจะตกอยู่ด้านใต้พอดี 

เปิดไทม์ไลน์ 77 จังหวัด จากใต้สุด สู่เหนือสุด ภารกิจไล่ล่าเงาหาย

ครั้งแรกของปี จะเริ่มจากทางใต้สุดที่ อ.เบตง จ.ยะลา ในวันที่ 4 เมษายน 2569 เวลาประมาณ 12.19 น. จากนั้นดวงอาทิตย์จะโคจรมาอยู่ในตำแหน่งตั้งฉากกับพื้นที่ต่างๆ ของไทย ไล่ลำดับขึ้นไปทางเหนือเรื่อย ๆ จนสิ้นสุดที่ อ.แม่สาย จ.เชียงราย ในวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 เวลาประมาณ 12.17 น. 

และครั้งที่สอง จะเริ่มจากพื้นที่ทางเหนือ แล้วไล่ลำดับลงมาทางใต้ จนสิ้นสุดที่ทางใต้สุดของประเทศ  

ไขข้อสงสัย ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก = ร้อนที่สุด จริงหรือ?

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าดวงอาทิตย์ตั้งฉากกับพื้นโลกส่งผลให้ได้รับพลังงานจากดวงอาทิตย์อย่างเต็มที่ แต่อุณหภูมิจะสูงที่สุดหรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ปริมาณฝน เมฆ อิทธิพลจากมรสุม ความร้อนสะสม ฯลฯ ที่อาจส่งผลต่ออุณหภูมิ ดังนั้นจึงอาจไม่ใช่วันที่ร้อนที่สุดของปี  

โลกมีลักษณะเป็นทรงกลม และมีแกนหมุนเอียงทำมุมประมาณ 23.5 องศากับแกนตั้งฉากระนาบวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ ทำให้มุมในการรับแสงของดวงอาทิตย์ในแต่ละพื้นที่ของโลกแตกต่างกัน ส่งผลให้ปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตั้งฉากไม่สามารถเกิดขึ้นได้ทุกพื้นที่ของโลก แต่จะเกิดขึ้นเฉพาะประเทศบริเวณเขตร้อน 

ซึ่งอยู่ระหว่างละติจูด 23.5 องศาเหนือ หรือเส้นทรอปิกออฟแคนเซอร์ (Tropic of Cancer) ขอบเขตเหนือสุดที่ดวงอาทิตย์สามารถตั้งฉากเหนือศีรษะได้ ไปจนถึงละติจูด 23.5 องศาใต้

หรือเส้นทรอปิกออฟแคปริคอร์น (Tropic of Capricorn) ขอบเขตใต้สุดที่ดวงอาทิตย์สามารถตั้งฉากเหนือศีรษะ โดยตำแหน่งที่ดวงอาทิตย์ตั้งฉากจะเปลี่ยนแปลงไปตามการโคจรรอบดวงอาทิตย์ของโลกในรอบ 1 ปี บริเวณพื้นที่ดังกล่าว 

สำหรับประเทศไทย ตั้งอยู่ในเขตร้อนระหว่างแนวละติจูด 5-20 องศาเหนือ ส่งผลให้ในหนึ่งปี ดวงอาทิตย์จะเคลื่อนผ่านใกล้จุดเหนือศีรษะ หรือตั้งฉากกับพื้นที่ดังกล่าวถึง 2 ครั้ง คือ 

• ครั้งที่ 1 ช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม 
• ครั้งที่ 2 ช่วงเดือนกรกฎาคม-กันยายน 

ซึ่งวันและเวลาที่เกิดปรากฏการณ์จะแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของผู้สังเกตบนโลก ทำให้แต่ละจังหวัดของประเทศไทยมีช่วงเวลาที่ดวงอาทิตย์ตั้งฉากไม่พร้อมกัน 

ข้อมูลการเกิดปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตั้งฉากทั้ง 77 จังหวัดในประเทศไทยได้ที่ narit.or.th (คลิก)