ห้ามพลาด 'จันทรุปราคาเต็มดวง' วันมาฆบูชา หัวค่ำ 3 มี.ค.นี้ ดวงจันทร์เต็มดวงปรากฏเป็นสีแดงอิฐ ชมได้ด้วยตาเปล่าทั่วไทย เช็ก ลำดับการเกิดปรากฏการณ์ - 5 จุดสังเกตการณ์หลัก
ห้ามพลาด วันที่ 3 มีนาคม 2569 จะเกิดปรากฏการณ์ 'จันทรุปราคา' ซึ่งตรงกับ 'วันมาฆบูชา' เริ่มตั้งแต่เวลาประมาณ 15:44 - 21:23 น. (ตามเวลาประเทศไทย ณ กรุงเทพมหานคร) ดวงจันทร์จะเริ่มเข้าสู่เงามัวของโลกเวลา 15:44 น. และเคลื่อนเข้าสู่เงามืดของโลก เกิดเป็นจันทรุปราคาบางส่วนในเวลา 16:50 น.
จนกระทั่งเข้าสู่ช่วง 'จันทรุปราคาเต็มดวง' เวลา 18:04 - 19:02 น. จากนั้นเริ่มเห็นดวงจันทร์ปรากฏเว้าแหว่งบางส่วนและค่อย ๆ ออกจากเงามืดของโลก และสิ้นสุดปรากฏการณ์จันทรุปราคาบางส่วน ในเวลา 20:17 น. และพ้นจากเงามัวของโลก จนสิ้นสุดปรากฏการณ์เวลา 21:23 น.
3 มี.ค.นี้ จันทรุปราคาเต็มดวง วันมาฆบูชา ชมได้ด้วยตาเปล่าทั่วไทย
'ปรากฏการณ์จันทรุปราคา' สำหรับประเทศไทย ในวันดังกล่าวดวงจันทร์จะโผล่พ้นขอบฟ้า ทางทิศตะวันออก เวลาประมาณ 18:23 น. ซึ่งตรงกับช่วงที่กำลังเกิดคราสเต็มดวงพอดี จะเห็นดวงจันทร์เต็มดวงปรากฏสีแดงอิฐขึ้นจากขอบฟ้า ชมได้ด้วยตาเปล่าทั่วไทย (เวลาอาจต่างกันตามพื้นที่) จนถึงเวลาประมาณ 19:02 ระยะเวลาที่สามารถสังเกตการณ์ได้รวม 39 นาที จากนั้นจะเกิดเป็นจันทรุปราคาบางส่วน จันทรุปราเงามัว และสิ้นสุดปรากฏการณ์ ตามลำดับ
ปรากฏการณ์จันทรุปราคาเป็นปรากฏการณ์ที่ ดวงอาทิตย์ โลก และดวงจันทร์โคจรมาอยู่ในแนวระนาบเดียวกัน โดยมีโลกอยู่ตรงกลางระหว่างดวงอาทิตย์กับดวงจันทร์ เกิดขึ้นเฉพาะในวันดวงจันทร์เต็มดวง หรือช่วงข้างขึ้น 14-15 ค่ำ ขณะที่ดวงจันทร์โคจรผ่านเข้าไปในเงามืดของโลกที่ทอดไปในอวกาศ ผู้สังเกตบนโลกจะมองเห็นดวงจันทร์เว้าแหว่งไปเรื่อย ๆ จนดวงจันทร์เข้าไปอยู่ในเงามืดทั้งดวง และเริ่มมองเห็นดวงจันทร์เว้าแหว่งอีกครั้งหนึ่งเมื่อดวงจันทร์เคลื่อนที่ออกจากเงามืดของโลก คนไทยสมัยโบราณเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า 'ราหูอมจันทร์'
'ปรากฏการณ์จันทรุปราคาเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ ที่เกิดขึ้นจากดวงจันทร์โคจรรอบโลก แต่เนื่องด้วยมีระนาบวงโคจรเอียงทำมุมประมาณ 5 องศา กับระนาบวงโคจรของโลก ส่งผลให้ดวงจันทร์ไม่ได้โคจรผ่านเข้าไปอยู่ในเงาของโลกทุก ๆ เดือน แต่จะเปลี่ยนไปในตำแหน่งที่ 'สูงกว่า' หรือ 'ต่ำกว่า' เงาของโลก'
ทั้งนี้ ปรากฏการณ์จันทรุปราคาจะเกิดขึ้นอย่างน้อยเฉลี่ย 2 ครั้งต่อปี แต่การมองเห็นปรากฏการณ์จะขึ้นอยู่กับตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ของแต่ละพื้นที่ และสามารถคำนวณวันและเวลา รวมถึงพื้นที่การเกิดปรากฏการณ์ล่วงหน้าได้อย่างแม่นยำ
ลำดับการเกิดปรากฏการณ์ 'จันทรุปราคาเต็มดวง'
15:44 น. เริ่มเกิดปรากฏการณ์จันทรุปราคาเงามัว
ดวงจันทร์เข้าสู่เงามัวของโลก ความสว่างของดวงจันทร์ลดลงเล็กน้อย เป็นช่วงที่ยังจะมองไม่เห็นการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนด้วยตาเปล่า (ช่วงเวลาดังกล่าวดวงจันทร์ยังไม่ขึ้นจากขอบฟ้าจึงไม่สามารถสังเกตได้)
16:50 น. เริ่มเกิดปรากฏการณ์จันทรุปราคาบางส่วน
ดวงจันทร์เข้าสู่เงามืดของโลก จะมองเห็นดวงจันทร์เต็มดวงมีลักษณะเว้าแหว่ง เนื่องจากเริ่มมีส่วนที่มืดเป็นเงาสีดำจากขอบด้านหนึ่ง ค่อย ๆ กินพื้นที่เข้ามาทีละนิด (ช่วงเวลาดังกล่าวดวงจันทร์ยังไม่ขึ้นจากขอบฟ้าจึงไม่สามารถสังเกตได้)
18:04 น. เริ่มเกิดปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวง
ดวงจันทร์เริ่มถูกบดบังจากเงามืดของโลกทั้งดวง จึงเริ่มปรากฏเป็นสีแดงอิฐ (ช่วงเวลาดังกล่าวดวงจันทร์ยังไม่ขึ้นจากขอบฟ้าจึงไม่สามารถสังเกตได้)
18:23 น. ดวงจันทร์ขึ้นจากขอบฟ้า (เวลา ณ กรุงเทพมหานคร)
ดวงจันทร์ขึ้นจากขอบฟ้า ทางทิศตะวันออก ปรากฏเป็นสีแดงอิฐ เนื่องอยู่ในช่วงคราสเต็มดวงพอดี (เวลาในการสังเกตเห็นดวงจันทร์อาจแตกต่างกันเล็กน้อยตามพื้นที่ และขึ้นอยู่กับสิ่งบดบังรอบตัว เช่น ตึก หรือต้นไม้)
18:33 น. กึ่งกลางคราส
ดวงจันทร์จะอยู่ใจกลางเงาของโลกพอดี แสงอาทิตย์จะถูกโลกบังทั้งหมด ดวงจันทร์ปรากฏเป็นสีแดงอิฐทั้งดวง (แม้โลกจะบังแสงอาทิตย์ แต่ชั้นบรรยากาศโลกจะช่วย หักเหแสง ให้โค้งไปตกกระทบบนดวงจันทร์ โดยแสงสีน้ำเงินจะถูกกระเจิงออกไป เหลือเพียง แสงสีแดง ที่ทะลุผ่านไปได้ ดวงจันทร์ในช่วงกึ่งกลางคราสจึงปรากฏเป็นสีแดงอิฐ)
19:02 น. สิ้นสุดปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวง
ดวงจันทร์เริ่มเคลื่อนออกจากเงามืดของโลก ทำให้มีแสงสว่างกลับมาปรากฏที่ขอบอีกครั้ง และค่อย ๆ ขยายพื้นที่ออกไปเรื่อย ๆ หลังจากช่วงนี้ไปจะมองเห็นดวงจันทร์เต็มดวงมีลักษณะเว้าแหว่งอีกครั้ง
20:17 น. สิ้นสุดปรากฏการณ์จันทรุปราคาบางส่วน
ดวงจันทร์จะกลับเข้าสู่ช่วงเงามัวอีกครั้ง และความสว่างจะค่อย ๆ กลับคืนสู่ปกติ
21:23 น. สิ้นสุดปรากฏการณ์จันทรุปราคาเงามัว
ความสว่างของดวงจันทร์กลับคืนสู่ปกติ สิ้นสุดปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวงในครั้งนี้โดยสมบูรณ์
เช็ก 5 จุดสังเกตการณ์หลัก
NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ เปิด 5 จุดสังเกตการณ์หลัก เชิญชวนประชาชนชมปรากฏการณ์ 'จันทรุปราคาเต็มดวง' ใน 'วันมาฆบูชา' คืนวันที่ 3 มีนาคม 2569 ตั้งแต่เวลา 18:00 - 22:00 น. ณ อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ และหอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา นครราชสีมา ขอนแก่น ฉะเชิงเทรา และสงขลา เข้าร่วมฟรี! ไม่มีค่าใช้จ่าย หรือชมถ่ายทอดสดปรากฏการณ์ทางเฟซบุ๊กและยูทูบ NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ
