หาคำตอบ? ยกเลิกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ สมาชิก ขอคืนเงิน-แบ่งทรัพย์สินที่เหลืออยู่ ได้หรือไม่ พม. กางกฎหมายเฉลยชัด "แบ่งทรัพย์สิน" ใครได้ใครเสีย
ทุกคนมาทางนี้ หาคำตอบ? ยกเลิกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ สมาชิก ขอคืนเงิน-แบ่งทรัพย์สินที่เหลืออยู่ ได้หรือไม่? พม. กางกฎหมายเฉลยชัด "แบ่งทรัพย์สิน" ใครได้ใครเสีย ย้ำเลิกสมาคม ต้องผ่านการพิจารณาและการสั่งเลิกจากนายทะเบียนท้องที่
กลายเป็นประเด็นร้อนที่ชาวเน็ตแห่แชร์! เมื่อสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์หลายแห่งเริ่มมีปัญหา สมาชิกจำนวนมากทั่วไทยหวั่นใจ "เงินที่ส่งไปจะสูญหรือไม่?" ล่าสุด ปลัด พม. ออกโรงแจงยิบ ขั้นตอนการยกเลิกสมาคมฯ ใครมีอำนาจสั่งปิด? แล้วถ้าสมาคมฯ ปิดตัวลงจริงๆ เงินที่เหลือจะตกเป็นของใคร สมาชิกมีสิทธิ์ได้คืนหรือไม่? อ่านสรุปจบที่นี่
สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์คืออะไร? ทำไมถึงมีดราม่า "เพื่อนช่วยเพื่อน" กลายเป็นภาระ
นายกันตพงศ์ รังษีสว่าง ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ไขข้อสงสัยถึงแก่นแท้ของ สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ ว่าแท้จริงแล้วคือการรวมกลุ่มเพื่อ "สงเคราะห์จัดการศพ" ในลักษณะเพื่อนช่วยเพื่อน โดยไม่แสวงหากำไร เป็นกิจการที่ชาวบ้านช่วยทำบุญงานศพ เมื่อชาวบ้านด้วยกันที่ถึงแก่ความตาย แต่ปัจจุบันพบปัญหาการบริหารจัดการจนสมาชิกเกิดความไม่เชื่อมั่นและกลัวโดนเท
การจัดตั้งสมาคมฯ นั้น สามารถขอจดทะเบียนจัดตั้งสมาคมฯ ได้ที่เทศบาลหรือองค์การบริหารส่วนตำบล และ สำนักงานเขตของกรุงเทพมหานคร
โดยกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว (สค.) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ได้มีการถ่ายโอนภารกิจนี้ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นดังกล่าว เป็นผู้ควบคุมและกำกับดูแล
รวมทั้งการพิจารณารับจดทะเบียนจัดตั้งสมาคมฯ และการเลิกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ เป็นอำนาจของนายทะเบียนท้องที่นั้นๆ โดยต้องทำคำสั่งเลิกปิดประกาศไว้ที่สมาคมฯ และส่งคำสั่งเลิกนั้นให้นายทะเบียนกลาง ซึ่งเป็นอธิบดีกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว (สค.) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) เพื่อให้นายทะเบียนกลางออกประกาศการเลิกสมาคมฯ ตามคำสั่งของนายทะเบียนท้องที่ก่อนส่งเรื่องไปยังสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีในการลงประกาศราชกิจจานุเบกษา
และเมื่อประกาศแล้วจะส่งประกาศราชกิจจาฯ นั้น กลับคืนไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น เพื่อประกาศให้ประชาชนทราบว่าสมาคมฯ มีการยกเลิกแล้ว และดำเนินการชำระบัญชีตามที่กฎหมายกำหนดต่อไป ดังนั้น นายทะเบียนกลาง จึงไม่มีอำนาจในการเลิกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์
เปิด 3 เงื่อนไขสั่งปิดสมาคมฯ ใครมีอำนาจชี้ชะตา?
เหตุในการเลิกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ ซึ่งเป็นอำนาจของนายทะเบียนท้องที่นั้นๆ พระราชบัญญัติการฌาปนกิจสงเคราะห์ พ.ศ.2545 กำหนดไว้ 3 กรณี ได้แก่
1.) ที่ประชุมใหญ่ลงมติให้เลิก
2.) นายทะเบียนท้องที่สั่งให้เลิกตามมาตรา 52 ยกตัวอย่างเช่น ในกรณีที่มีพฤติการณ์ที่ทำให้เห็นว่าการดำเนินกิจการของสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์นั้นเป็นไปโดยทุจริต และนายทะเบียนท้องที่ได้สอบสวนพฤติกรรมดังกล่าวแล้ว มีเหตุผลเป็นที่เชื่อถือได้ หรือมีพฤติการณ์ที่ทำให้เห็นว่าการดำเนินกิจการของสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ไม่อาจดำเนินต่อไปได้ ไม่ว่าโดยเพราะเหตุใดๆ
3.) ศาลสั่งให้เลิกตามมาตรา 54 ทั้งนี้ หากนายทะเบียนท้องที่เพิกเฉยหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรา 52 เมื่อผู้มีส่วนได้เสียร้องขอศาลอาจสั่งให้เลิกสมาคมชำระสงเคราะห์นั้นได้
ทรัพย์สินที่เหลือ "ห้ามแบ่งให้สมาชิก" กฎหมายระบุชัดต้องไปที่ไหน?
นี่คือจุดที่สมาชิกต้องรู้! ปลัด พม. ย้ำชัดว่าตามกฎหมาย เมื่อมีการชำระบัญชีหลังเลิกสมาคม "หากมีทรัพย์สินเหลืออยู่ จะแบ่งให้สมาชิกไม่ได้" โดยทรัพย์สินเหล่านั้นจะต้อง
- โอนไปให้สมาคมฌาปนกิจอื่นที่มีวัตถุประสงค์เดียวกัน
- โอนให้นิติบุคคลการกุศลสาธารณะตามที่ระบุในข้อบังคับ
- หากไม่ได้ระบุไว้: ทรัพย์สินทั้งหมดจะตกเป็นของแผ่นดินทันที!
"เงินสงเคราะห์ล่วงหน้า" ขอคืนได้หรือไม่?
สำหรับคำถามยอดฮิตเรื่องการขอเงินคืน ปลัด พม. ให้คำตอบว่า
- ขอคืนได้: เฉพาะ "เงินสงเคราะห์ล่วงหน้า" ในส่วนที่ยังไม่ถูกนำไปจ่ายเยียวยาศพสมาชิกรายอื่น
- ขอคืนไม่ได้: หากเงินก้อนนั้นถูกนำไปจ่ายเป็นเงินสงเคราะห์ศพให้สมาชิกที่เสียชีวิตไปก่อนหน้านี้แล้ว จะไม่สามารถเรียกคืนได้ทุกกรณี