ผ่าทางตันน้ำท่วม! สว. แนะขุดลอก 'แม่น้ำท่าจีน' ชู 9 แผนเชิงรุก ช่วยปลดทุกข์ชาวบ้าน

วันที่ 6 มกราคม 2569 นายชีวะภาพ ชีวะธรรม ประธานคณะกรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม วุฒิสภา เป็นประธานการประชุมเพื่อพิจารณาศึกษาแนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำโดยการขุดลอกแม่น้ำท่าจีนในพื้นที่จังหวัดชัยนาท, สุพรรณบุรี, นครปฐม และสมุทรสาคร 

โดยทาง กรรมาธิการฯ เชิญผู้แทนจากอธิบดีกรมชลประทาน, อธิบดีกรมเจ้าท่าและเลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติหรือสทนช. เข้าชี้แจงถึงแผนดำเนินการและการจัดสรรงบประมาณในการขุดลอกเพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วมในเขตภาคกลาง

นายนรินทร์ศักย์ สัทธาประสิทธิ์ รองอธิบดีกรมเจ้าท่า กล่าวว่า แม่น้ำท่าจีน เป็น 1 ใน 9 แผนงานหลักภายใต้โครงการบรรเทาอุทกภัยในลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่าง เพื่อเพิ่มศักยภาพในการระบายน้ำเหนือออกสู่ทะเล โดยในฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยานั้น จะต้องขุดคลองบายพาสแม่น้ำท่าจีนบริเวณ อ.โพธิ์พระยา จ.สุพรรณบุรี ขุดช่องลัดแม่น้ำท่าจีนที่มีลักษณะเป็นกระเพาะหมูจำนวน 4 แห่ง

และขุดลอกแม่น้ำท่าจีนตั้งแต่กิโลเมตรที่ 40 จากปากแม่น้ำขึ้นมา ซึ่งจะสามารถเพิ่มการระบายได้จาก 464 ลบ.ม.ต่อวินาที เป็น 535 ลบ.ม.ต่อวินาที ซึ่งหากสามารถดำเนินการได้ทั้งหมดจะช่วยเพิ่มศักยภาพในการระบายน้ำเหนือลงสู่ทะเล สร้างความมั่นคงในเรื่องน้ำเพื่อการเกษตร การอุปโภค-บริโภค

ดังนั้น กรมเจ้าท่า จึงมีความจำเป็นในการขอรับจัดสรรงบประมาณเพื่อศึกษาและออกแบบรายละเอียดในการขุดลอกแม่น้ำท่าจีน ตลอดสายตั้งแต่ จ.ชัยนาท นครปฐม สุพรรณบุรี เพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ชองโครงการบรรเทาอุทกภัยในลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างต่อไป

ส่วน นายธเนศร์ สมบูรณ์ ผู้อำนวยการสำนักบริหารจัดการน้ำและอุทกวิทยา กรมชลประทาน กล่าวว่า ปัจจุบันกรมชลประทานอยู่ระหว่างทำการศึกษาเพื่อสำรวจและออกแบบ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของแม่น้ำท่าจีน ซึ่งมีความยาวประมาณ 177 กิโลเมตร โดยจะมีความกว้างของลำน้ำเพิ่มขึ้นที่ประมาณ 150 - 270 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ที่บริเวณปากอ่าวก่อนลงสู่ทะเล ซึ่งจากการสำรวจออกแบบไปแล้วเสร็จในเดือนกันยายน 2569 หลังจากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนการเสนอแผนงานของโครงการ ที่จะเข้าไปดำเนินการในพื้นที่

ด้าน นายจำลอง อนันตสุข สว.สุพรรณบุรี ในฐานะเลขานุการคณะกรรมาธิการฯ ระบุว่า จะทำอย่างไรให้ได้งบฯด่วน เพื่อขุดลอกแม่น้ำท่าจีนให้ทันรับน้ำฝนเดือนมิถุนายนนี้ เพราะหากต้องรอตามระบบราชการไปจนถึงปี 2570 มีหวังชาวบ้าน อ.สองพี่น้อง จ.สุพรรณบุรี และชาวลุ่มน้ำท่าจีนอีกหลายจังหวัดต้องจมน้ำมิดหลังคาอีกรอบ พร้อมย้ำชัดว่าการรอเยียวยาไม่คุ้มค่ากับความเสียหาย จึงต้องผลักดันให้รัฐบาลชุดใหม่กล้าทุ่มงบ แก้ปัญหาให้ทันท่วงที ไม่ใช่ปล่อยให้ชาวบ้านรับกรรม

ขณะที่ นายชีวะภาพ ฝากการบ้านชิ้นใหญ่ให้ไปตรวจสอบ 'ประตูระบายน้ำเก่าแก่' ที่ชำรุดทรุดโทรมจนใช้การไม่ได้ ว่าสิ่งเหล่านี้กำลังกลายเป็นตัวปัญหา 'บีบการไหลของแม่น้ำ' อยู่หรือไม่?

​'ที่ผ่านมาหน่วยงานราชการมักไม่กล้าตัดสินใจ แต่ต้องยอมรับความจริงว่า บางจุดเกิดความผิดพลาดในการคำนวณทางวิศวกรรมในอดีต ทำให้กลายเป็นสิ่งกีดขวางทางน้ำเสียเอง ดังนั้นถ้ามันพัง มันขวาง ก็ต้องรื้อออก! อย่าปล่อยไว้เป็นซาก ต้องกล้าเสนอของบประมาณมาแก้ไข รื้อเพื่อเปิดทางให้น้ำไหลสะดวก' นายชีวะภาพ กล่าวย้ำ

​นอกจากประเด็นสั่งรื้อแล้ว ประธาน กมธ.ฯ ยังโชว์วิสัยทัศน์แนะกรมเจ้าท่า ให้งัดเทคโนโลยีมาใช้ นำภาพถ่ายดาวเทียมมาสแกนดูความลึกของตะกอนดินบริเวณปากอ่าว เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการระบายน้ำแม่น้ำท่าจีน ​พร้อมกันนี้ ยังชี้ช่องทาง 'ยิงปืนนัดเดียวได้นกสองตัว' โดยแนะว่าในอนาคตการขุดลอกต้องจับมือกับเจ้าหน้าที่กรมที่ดิน นำดินตะกอนที่ขุดได้ไปถมที่ที่ไม่มีกรรมสิทธิ์เพื่อเพิ่มพื้นที่ปริมาณ ถือเป็นการ 'ทวงคืนพื้นที่สาธารณะ' ให้กลับมาเป็นสมบัติของแผ่นดินไปในตัว

​นายชีวะภาพ ยังกล่าวชื่นชม '9 แผนงานเชิงรุก' ของกรมเจ้าท่า ทั้งการขุดลอกแม่น้ำเจ้าพระยา-ท่าจีน และการปรับปรุงคลองฝั่งตะวันตก-ตะวันออก รวมถึงไอเดียขุดคลองระบายน้ำคู่ขนานวงแหวนรอบที่ 3 ว่าเป็นแผนที่ 'ทำให้ประชาชนยิ้มได้' หวังว่าจะช่วยปลดล็อกความทุกข์ระทมของชาวบ้านจากปัญหาน้ำท่วมได้จริงเสียที

ทั้งนี้ ทางคณะกรรมาธิการฯ มีข้อสังเกตและเสนอแนะว่า อยากเห็นระบบชลประทานในประเทศไทย มีนวัตกรรมใหม่ ๆ ในการบริหารจัดการน้ำ มีความพร้อมในด้านงบประมาณ รวมถึง สทนช. จะต้องให้ความสำคัญกับข้อมูลและการออกแบบเชิงระบบที่ไม่ใช่เฉพาะแค่ลำน้ำใหญ่ ๆ เท่านั้น แต่ยังจะต้องมีการขุดลอกคลองตามคลองซอยต่าง ๆ ในชุมชนอีกด้วย เพื่อสร้างเป็นแก้มลิงกักเก็บน้ำขนาดเล็กตามจุดต่าง ๆ ควบคู่ไปกับการระบายน้ำลงสู่ตอนล่าง