วันครีษมายัน 21 มิ.ย.68 ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก กลางวันยาวกว่ากลางคืน

วันครีษมายัน 2568 (Summer Solstice) เปิดปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก กลางวันยาวกว่ากลางคืน 21 มิ.ย.68 ช่วงเวลากลางวันยาวนานที่สุดในรอบปี ส่งสัญญาณเริ่มต้น ฤดูร้อนซีกโลกเหนือ - เริ่มต้น ฤดูหนาวซีกโลกใต้ พร้อมดูปรากฏการณ์ธรรมชาติครั้งต่อไป เวลากลางวันเท่ากับกลางคืน วันศารทวิษุวัต 2568 ตรงกับวันไหน

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ หรือ NARIT ได้ออกมาเปิดเผยว่า 21 มิถุนายน 2568 เป็น “วันครีษมายัน” ช่วงเวลากลางวันยาวนานที่สุดในรอบปี ดวงอาทิตย์จะขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางเหนือมากที่สุด และตกทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางเหนือมากที่สุด เป็นสัญญาณเริ่มต้นฤดูร้อนของประเทศทางซีกโลกเหนือ และเริ่มต้นฤดูหนาวของประเทศทางซีกโลกใต้ 

“วันครีษมายัน” (Summer Solstice) ซึ่งเป็นวันที่มีช่วงเวลากลางวันยาวนานที่สุด และช่วงเวลากลางคืนสั้นที่สุดในรอบปี เนื่องจากดวงอาทิตย์โคจรไปถึง “จุดหยุด” หรือ “จุดเหนือสุด” บนเส้นทางการเคลื่อนที่ปรากฏบนท้องฟ้า 

ซึ่งปรากฏการณ์นี้จะเกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกันของทุกปี ตั้งแต่เดือนมีนาคม เป็นต้นมา ดวงอาทิตย์ปรากฏเคลื่อนที่ไปทางเหนือประมาณวันละ 1 องศา จนถึงจุดเหนือสุดในวันที่ 21 มิถุนายน ส่งผลให้ดวงอาทิตย์ขึ้นจากขอบฟ้าทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ และทำให้ในวันดังกล่าวประเทศไทยจะมีช่วงเวลากลางวันยาวนานที่สุดในรอบปี 

ดวงอาทิตย์จะขึ้นจากขอบฟ้าเวลาประมาณ 05:51 น. และจะตกลับขอบฟ้า เวลาประมาณ 18:47 น. รวมเวลาที่ดวงอาทิตย์ปรากฏอยู่บนท้องฟ้าประมาณ 12 ชั่วโมง 56 นาที (เวลา ณ กรุงเทพมหานคร) 

ครีษมายัน จุดเริ่มต้นของฤดูร้อนในประเทศทางซีกโลกเหนือ

วันครีษมายัน ยังนับเป็นจุดเริ่มต้นของฤดูร้อนในประเทศทางซีกโลกเหนือ เช่น 

• จีน 
• ญี่ปุ่น 
• สหรัฐอเมริกา 
• ยุโรป 

ครีษมายัน เริ่มต้นฤดูหนาวซีกโลกใต้ 

วันครีษมายัน ส่งสัญญาณเริ่มเข้าสู่ฤดูหนาวประเทศในซีกโลกใต้ เช่น 

• ชิลี 
• ออสเตรเลีย 
• นิวซีแลนด์ 

ฤดูกาลบนโลกเกิดจากการเอียงของแกนโลก ซึ่งทำมุมประมาณ 23.5 องศา กับแนวตั้งฉากของระนาบโคจรรอบดวงอาทิตย์ ส่งผลให้แต่ละพื้นที่บนโลกได้รับพลังงานจากดวงอาทิตย์ไม่เท่ากัน ทั้งในแง่ของอุณหภูมิ และระยะเวลากลางวัน-กลางคืนที่แตกต่างกัน จึงเป็นที่มาของฤดูกาล

โดยในฤดูร้อนเวลากลางวันจะยาวนานกว่ากลางคืน ดวงอาทิตย์ขึ้นเร็วและตกช้า ขณะที่ในฤดูหนาวจะตรงกันข้าม คือเวลากลางคืนยาวนานกว่า ดวงอาทิตย์ขึ้นช้าและตกเร็ว

เปิดปรากฏการณ์ครั้งต่อไป เวลากลางวันเท่ากับกลางคืน วันศารทวิษุวัต 2568 ตรงกับวันไหน

ปรากฏการณ์ต่อไปที่เกี่ยวข้องกับการขึ้น-ตกของดวงอาทิตย์ คือ “วันศารทวิษุวัต 2568” (Autumnal Equinox) ในปีนี้ ตรงกับวันที่ 23 กันยายน 2568 วันดังกล่าวดวงอาทิตย์จะขึ้นทางทิศตะวันออก และตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกพอดี ส่งผลให้ช่วงเวลากลางวันเท่ากับกลางคืน 

ถือเป็นจุดเปลี่ยนผ่านฤดูกาล ประเทศในซีกโลกเหนือจะเข้าสู่ฤดูใบไม้ร่วง ขณะที่ประเทศในซีกโลกใต้จะเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิ ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี และมีความสำคัญทั้งทางวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรม

อ้างอิง : NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ