NASA เผยภาพ 'ดาวเสาร์' พร้อม '3 ดวงจันทร์' ขนาดใหญ่

เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 2023 องค์การ NASA เผยแพร่ภาพถ่ายดาวเสาร์ในช่วงคลื่นอินฟราเรดล่าสุดจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เว็บบ์ (JWST) แสดงให้เห็นวงแหวนดาวเสาร์ที่สว่างคมชัดทั้ง 4 ชั้น พร้อมกับดวงจันทร์บริวารอีก 3 ดวง ขณะที่ตัวดาวเสาร์มีความสว่างน้อยเนื่องจากบรรยากาศมีองค์ประกอบทางเคมีที่ดูดกลืนแสงอินฟราเรดได้ดี

ภาพถ่ายล่าสุดนี้ถ่ายเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน ค.ศ. 2023 โดยใช้อุปกรณ์ NIRCam ที่สามารถบันทึกภาพในช่วงคลื่นอินฟราเรดที่ความยาวคลื่น 3.23 ไมครอน แสดงให้เห็นวงแหวนของดาวเสาร์ทั้ง 4 ชั้น ได้แก่ ชั้น A, B, C และ F ซึ่งวงแหวนของดาวเสาร์มีองค์ประกอบหลักเป็นเศษน้ำแข็งและก้อนหิน มีขนาดตั้งแต่เล็กเท่ากรวดทราย ไปจนถึงขนาดใหญ่เท่าภูเขาบนโลก
 
ในภาพถ่ายนี้ยังปรากฏดวงจันทร์ขนาดใหญ่ของดาวเสาร์ จำนวน 3 ดวง ได้แก่ Dione Tethys และ Enceladus โดยก่อนหน้านี้ JWST ก็ได้ศึกษาน้ำพุที่พุ่งจากพื้นผิวดวงจันทร์ Enceladus แล้วพบว่ามีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นน้ำและอนุภาคอื่น ๆ ที่คอยเติมมวลสารเข้าสู่วงแหวนชั้น E ของดาวเสาร์ ซึ่งเป็นวงแหวนชั้นนอกสุดและมีความสว่างน้อยมาก (ไม่สามารถสังเกตเห็นได้ในภาพนี้) 

ขณะที่ตัวดาวเสาร์ในภาพนี้จะมีความสว่างน้อยกว่าส่วนของวงแหวน เนื่องจากชั้นบรรยากาศของดาวเสาร์มีแก๊สมีเทนซึ่งสามารถดูดกลืนรังสีอินฟราเรดได้ดี จึงกลายเป็นภาพดาวเสาร์ที่ไม่ค่อยคุ้นตากันนัก ทั้งนี้ หากสังเกตบริเวณขั้วเหนือของดาวเสาร์ จะมีส่วนมืดที่กระจายตัวเป็นวงกว้าง และไม่ได้มีรูปร่างที่สอดคล้องกับเส้นละติจูดของดาว เกิดจากคลื่นของละอองลอยในบรรยากาศชั้นสตราโตสเฟียร์ของดาวเสาร์ ซึ่งพบได้ในชั้นบรรยากาศของดาวพฤหัสบดีเช่นกัน เบื้องต้นคาดว่าการกระจายตัวของส่วนมืดข้างต้นนี้ น่าจะมีส่วนเกี่ยวข้องกับฤดูกาลบนดาวเสาร์ แต่นักวิทยาศาสตร์ก็ยังไม่สามารถยืนยันถึงกระบวนการที่แท้จริงได้

อ้างอิง - เรียบเรียง : ธนกร อังค์วัฒนะ - เจ้าหน้าที่สารสนเทศดาราศาสตร์ สดร. สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ