ชวนรู้จักเทพเจ้าสำคัญต้อนรับ "ตรุษจีน" 2564 ปีฉลู โดยเฉพาะเทพเจ้า "ไท้ส่วยเอี้ย" และ "ไฉ่ซิงเอี้ย" สององค์นี้แตกต่างกัน และมีวิธี "ไหว้เจ้า" ที่ไม่เหมือนกัน
เทศกาล “ตรุษจีน” กำลังใกล้เข้ามาแล้ว พี่น้องชาวไทยเชื้อสายจีนคงกำลังเตรียมข้าวของจำเป็นสำหรับใช้ในเทศกาล “ตรุษจีน 2564” กันอยู่แน่ๆ แม้ว่าปีนี้จะไม่คึกคักเหมือนปีที่ผ่านๆ มา เพราะไทยยังคงเผชิญกับการระบาดโควิดระลอกใหม่ แต่หลายคนก็เริ่มปรับตัวสู่ New Normal ลดงานเฉลิมฉลองให้เล็กลง และยังคงตั้งโต๊ะไหว้ตามประเพณีไม่ให้ขาดตกบกพร่อง
อย่างที่บอกไปว่า สิ่งสำคัญที่หลายบ้านยังคงปฏิบัติตามประเพณีกันเสมอก็คือการ "ไหว้เจ้า" โดยปกติก็จะมีทั้งการไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ ไหว้บรรพบุรุษ และไหว้เทพเจ้า ซึ่งลูกหลานคนเชื้อสายจีนรุ่นใหม่บางคน อาจจะสับสนเกี่ยวกับการไหว้เทพเจ้าอยู่บ้าง เช่น ต้องไหว้เทพองค์ไหนบ้าง? และไหว้ยังไงถึงจะช่วยเสริมเฮงรับทรัพย์และแคล้วคลาดปลอดภัย? กรุงเทพธุรกิจออนไลน์ ชวนทำความเข้าใจเรื่องนี้ไปด้วยกัน
- ทำไม? "ตรุษจีน" ต้อง "ไหว้เจ้า"
“การไหว้เจ้า” เป็นประเพณีที่ชาวจีนประพฤติปฏิบัติสืบต่อกันมากว่า 3,000 ปี (ตั้งแต่สมัยราชวงศ์โจว) นิยมทำกันในวันตรุษจีนเพื่อให้เกิดความสิริมงคล และนำมาซึ่งความสุขความเจริญรุ่งเรืองแก่ตนเองและครอบครัว
โดยชาวจีนมีความเชื่อกันว่า การใช้ชีวิตในแต่ละปีมักจะพบเจอสิ่งเลวร้าย เรื่องไม่ดี หรือเรื่องอัปมงคล มากระทบกระทั่งหรือรบกวนการดำเนินชีวิต จนทำให้เกิดอุปสรรคต่างๆ เช่น การเจ็บไข้ได้ป่วย การงานติดขัดไม่ราบรื่น เงินทองไม่คล่อง ค้าขายลำบากมีอุปสรรค บุตรบริวารก่อเรื่องวุ่นวาย หรือเหตุการณ์ต่างๆ ที่ผิดปกติ
พวกเขาตระหนักว่าสิ่งเหล่านั้นมีความเกี่ยวข้องกับ "ดวงชะตา" ของแต่ละคน จึงมีการขวนขวายหาที่พึ่ง และก่อกำเนิดประเพณีการไหว้เจ้า ไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ และไหว้บรรพบุรุษ ในช่วงเทศกาลวันตรุษจีนขึ้นมานั่นเอง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง :
- 'ตรุษจีน 2564’ เปิดวิธีไหว้ 'ไฉ่ซิงเอี้ย' ฉบับโหราศาสตร์น่ำเอี้ยง
- 'ตรุษจีน 2564' ชวนรู้ 'คำอวยพร' จีนกลาง-แต้จิ๋ว อ่านแบบนี้!
- 5 ขั้นตอน 'แก้ชง' 2564 ให้ถูกต้อง พร้อมรู้วิธีแก้ชงที่บ้าน
- ‘ตรุษจีน 2564’ ไหว้เจ้ายังไงให้เฮง? ตั้งแต่เช้าจรดเย็น
- “ไฉ่ซิงเอี้ย ไท้ส่วยเอี้ย” เทพเจ้าสำคัญในวัน “ตรุษจีน”
หากเจาะจงเฉพาะการไหว้เจ้า จะพบว่าเทพเจ้าองค์สำคัญของชาวจีนที่จะต้องไหว้ช่วงปีใหม่หรือเทศกาลตรุษจีนก็คือ เทพเจ้าแห่งโชคลาภ หรือ “ไฉ่ซิงเอี้ย” เพื่อขอพรเรื่องโชคลาภ ความมั่งมี ความมั่งคั่งในการค้ากขาย
ส่วนเทพเจ้าอีกหนึ่งองค์ที่สำคัญไม่แพ้กันก็คือ “ไท้ส่วยเอี้ย” หรือ เทพเจ้าคุ้มครองดวงชะตา ซึ่งในทางโหราศาสตร์จีนนั้น ชาวจีนมีความผูกพันกับเรื่องนักษัตรปีเกิดหรือดวงชะตาชีวิตของมนุษย์ทุกผู้ทุกนาม การไหว้เทพเจ้าไท้ส่วยเอี้ย จึงเป็นเรื่องสำคัญที่ชาวจีนจะให้ความสำคัญกับเทพเจ้าองค์นี้ไม่แพ้กัน
- ชวนรู้จัก “ไท้ส่วยเอี้ย” ประจำปี 2564
ขอเริ่มจากเทพเจ้าองค์แรกที่ชาวจีนนิยมไหว้วันตรุษจีน นั่นคือ “เทพเจ้าไท้ส่วยเอี้ย” หรือ เทพเจ้าคุ้มครองดวงชะตา โดยมีทั้งหมด 60 องค์ ซึ่งจะหมุนเวียนเปลี่ยนไปในแต่ละปี สำหรับเทพเจ้าไท้ส่วยเอี้ยประจำปี 2564 นี้ เป็นองค์ที่ 38 มีพระนามว่า “ขุนพลเอี่ยสิ่งไต่เจียงกุง” เทพคุ้มครองดวงชะตาประจำปีซิงทิ่ว (ปีฉลู) ธาตุทองหยิน (2504, 2564)
ประวัติของ “ขุนพลเอี่ยสิ่งไต่เจียงกุง” เล่าต่อๆ กันมาว่า ท่านมีชีวิตอยู่ในช่วงสมัยราชวงศ์ฮั่น (ค.ศ.947-950) เป็นชาวเมืองซ่านตี้ หรือมณฑลซ่านซีในปัจจุบัน ท่านเป็นผู้ที่มีบุคลิกเข้มแข็ง เด็ดขาด มีการตัดสินใจที่เด็ดเดี่ยว ปฏิบัติการแบบยอมหัก ไม่ยอมงอ ขณะเดียวกัน ก็มีความซื่อสัตย์ จงรักภักดี
กิตติศัพท์ที่เป็นที่กล่าวขานของขุนพลท่านนี้ คือ การรับอาสาจากพระเจ้าอันยูตี้ (ฮ่องเต้ในสมัยนั้น) เสี่ยงชีวิตไปเป็นทูตในดินแดนของชาว "ซงหนู" ซึ่งเป็นกลุ่มชนป่าเถื่อนแถบชายแดนมองโกเลีย ขณะที่อาศัยอยู่ที่นั่นก็ถูกกลั่นแกล้ง สบประมาท หมิ่นเกียรติหลายครั้ง แต่ท่านยังพยายามทำหน้าที่ตามธรรมเนียมพิธีการทูตได้โดยสมบูรณ์ มิให้ขาดตกบกพร่อง เพื่อรักษาพระเกียรติของฮ่องเต้เอาไว้ ผู้คนจึงให้ความเคารพนับถือขุนพลท่านนี้สืบต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่น
แล้วทำไมต้องไหว้เทพเจ้าไท้ส่วยเอี้ย? คำตอบคือ.. ชาวจีนให้ความสำคัญเรื่องโหราศาสตร์หรือดวงที่ผูกพันกับนักษัตรปีเกิด หรือดวงชะตาชีวิตของมนุษย์ทุกผู้ทุกนาม ชาวจีนจึงนิยมไหว้เทพเจ้าคุ้มครองดวงชะตา เพื่อให้คุ้มครองชีวิตให้ปราศจากสิ่งไม่ดีทั้งปวง นิยมไหว้กันในช่วงเปลี่ยนผ่านปีของแต่ละปี เพราะเทพในการดูแลดวงชะตาจะเปลี่ยนเป็นองค์ใหม่นั่นเอง
โดยลักษณะการไหว้เรียกว่า “ไหว้แก้ชง” หรือ “การฝากดวงชะตาไว้กับองค์ไท้ส่วย” โดยเชื่อกันว่าเมื่อการไหว้แก้ชงแล้ว ใครที่ดวงชะตาชีวิตดีอยู่แล้วก็จะช่วยส่งเสริมให้ดียิ่งขึ้นไปอีก แต่ถ้าชะตาชีวิตไม่ดีก็จะช่วยให้หนักเป็นเบา คุ้มครองป้องกันภัยทั้งปวง ให้ชีวิตราบรื่นผ่านพ้นปีนี้ไปด้วยดี สำหรับปี 2564 ผู้ที่ควรไหว้ไท้ส่วยเอี้ย ได้แก่ คนที่เกิดปีชงกับปีฉลู นั่นคือ ปีมะแม ส่วนปีร่วมชงในปี 2564 ได้แก่ ปีจอ ปีมะเมีย ปีมะโรง ปีฉลู
โดยสามารถไปไหว้แก้ชงได้ตามวัดจีนต่างๆ แต่ถ้าจะให้ดีก็ควรไปวัดที่มีเทพเจ้าไท้ส่วยเอี้ยประจำปี 2564 ประดิษฐานอยู่ ก็จะทำให้การไหว้แก้ชงสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น แต่ทั้งนี้การ “ไหว้แก้ชง” เป็นความเชื่อส่วนบุคคล สำหรับผู้ที่นับถือศาสนาพุทธลัทธิเต๋าและขงจื๊อเท่านั้น ไม่จำเป็นว่าต้องไหว้ทุกคน ผู้อ่านควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลเหล่านี้ด้วย
- "ไฉ่ซิงเอี้ย" เป็นใคร? ทำไมต้องไหว้ช่วง "ตรุษจีน"
ถัดมาจะพาไปทำความรู้จัก เทพเจ้าไฉ่ซิงเอี้ย เป็นเทพเจ้าแห่งความร่ำรวย มั่งคั่ง และโชคลาภด้านเงินทอง มีความสำคัญมากที่สุดในช่วงเปลี่ยนผ่านของแต่ละปี โดยท่านจะลงมาจากสวรรค์เพียงวันเดียวเท่านั้นคือ “วันตรุษจีน” ชาวจีนจึงนิยมกราบไหว้ขอพรจากท่านในวันตรุษจีนเป็นกาลเฉพาะ เช่น ขอให้กิจการเจริญรุ่งเรืองก้าวหน้า ประสบความสำเร็จ นำมาซึ่งโชคลาภเงินทอง มีลาภลอย ตลอดจนเสริมดวงให้โชคดีด้วย
อีกทั้ง มีข้อมูลจากหนังสือ "หลากเรื่องวัฒนธรรมผีสางเทวดาของจีน" อธิบายว่า "ไฉ่ซิงเอี้ย" มีที่มาจากเทพแห่งทางเดิน ซึ่งเป็น 1 ใน 5 เทพสำคัญของจีนโบราณ เดิมทีคนเซ่นไหว้เทพองค์นี้เพื่อขอให้เดินทางปลอดภัย โดยเฉพาะกลุ่มคนที่เดินทางมาก เช่น พ่อค้าเร่ ศิลปินเร่ ซึ่งเมื่อเดินทางก็จะมีรายได้ตามมา ดังนั้นจุดประสงค์ในการเซ่นไหว้จึงเพิ่มเรื่องขอให้มีรายได้ดีด้วย นานวันเข้ากลายเป็นจุดประสงค์หลัก จากเทพแห่งการเดินทาง ก็ค่อยๆ กลายเป็นเทพแห่งทรัพย์สินเงินทอง
ส่วนวิธีการไหว้ในยุคปัจจุบัน คือ เมื่อเริ่มเข้าสู่วันตรุษจีน ชาวจีนจะตั้งโต๊ะบูชากราบไหว้ “เทพเจ้าไฉ่ซิงเอี้ย” ตั้งแต่เวลาประมาณ 23.00 น. ของวันก่อนตรุษจีน (11 ก.พ. 64) ไปจนถึงเวลา 01.00 น. ของวันตรุษจีน (12 ก.พ. 64)โดยต้องหันหน้าไปทางทิศที่เชื่อว่าไฉ่ซิงเอี้ยจะเสด็จลงมา ซึ่งแต่ละปีจะแตกต่างกันไป สำหรับปี 2564 “เทพไฉ่ซิงเอี้ย” จะเสด็จลงมาทางทิศตะวันออก
การตั้งโต๊ะไหว้ “เทพเจ้าไฉ่ซิงเอี้ย” ตามแบบอย่างที่บรรพบุรุษปฏิบัติสืบต่อกันมา ให้ทำได้ดังนี้ เริ่มจากการเตรียมของไหว้ ได้แก่ รูปภาพหรือรูปปั้นขององค์ไฉ่ซิงเอี้ย, แจกันดอกไม้สด 1 คู่, เทียนแดง 1 คู่, กระถางธูป พร้อมธูป 3 5 9 หรือ 12 ดอกก็ได้, น้ำชา 5 ถ้วย, ขนมอี้ 5 ถ้วย, อาหารเจ 5 ถ้วย, ผลไม้มงคล 5 อย่าง และ กระดาษเงินกระดาษทอง
ส่วนบทสวดมนต์สำหรับไหว้บูชา “เทพเจ้าไฉ่ซิงเอี้ย” ให้กล่าวคำบูชา ดังนี้ “นะโมตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมา สัมพุทธัสสะ” (3 จบ) จากนั้นสวดมนต์ว่า “โอม ชัมภาลา จาเลนไน เยโซฮา” (สวด 3 จบ 5 จบ 9 จบ หรือ 12 จบก็ได้)
---------------------------
อ้างอิง: