"ชราแลนด์" ดินแดนไอเดียของคนสองวัย

ในปี 2563 มีผู้สูงอายุ เพิ่มขึ้นร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด และในปี 2570 จะมีผู้สูงอายุร้อยละ 30 หรือกว่า 20 ล้านคน  ด้วยปริมาณของผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วอาจส่งผลทำให้เกิดปัญหาระบบบริการ การเข้าถึงบริการทางการแพทย์ การดูแล รวมถึงช่องว่างระหว่างเด็กรุ่นใหม่ วัยรุ่น  กับผู้สูงอายุ

"สองวัยในโลกสูงวัย:การเตรียมตัวรับมือของเด็กในสังคมสูงวัย" พร้มเปิดตัวศูนย์การเรียนรู้“ชราแลนด์”เตรียมพร้อมเยาวชนรับมือสังคมสูงวัยด้วยนวัตกรรมSTAEM4INNOVATOR  อีกหนึ่งกิจกรรมทางสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับ สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ(องค์กรมหาชน) หรือเอ็นไอเอดำเนินการขึ้น เพื่อสร้างความเข้าใจ กระบวนการเรียนรู้ เล่น ทำกิจกรรมสานสัมพันธ์คนสองวัย

รศ.นพ.อดิศักดิ์ ผลิตผลการพิมพ์ ผู้อำนวยการสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว กล่าวว่า สองวัยในโลกสูงวัย เป็นความพยายามของม.มหิดล ในการแก้วิกฤตปัญหาผู้สูงอายุ กับคนรุ่นใหม่ ซึ่งอีก 10 ปี ข้างหน้า คาดการณ์ว่าจะมีผู้สูงอายุ  20  ล้านคน ของจำนวนประชากรทั้งหมด แต่ในช่วงโควิด-19 ทำให้เห็นถึงหลายสิ่งเปลี่ยนแปลงไป  และเห็นความไม่เข้าใจระหว่างกลุ่มผู้สูงอายุกับคนรุ่นใหม่ วัยรุ่น

เพราะขณะที่มีจำนวนผู้สูงอายุเสียชีวิตจำนวนมาก แต่เด็กวัยรุ่น คนวัยทำงานก็ยังเดินทางนำเชื้อกลับไปให้ผู้สูงอายุ ขณะเดียวกัน ระบบการบริการทางการแพทย์ในหลายประเทศล่มสลายไม่เพียงพอ  ดังนั้น  มีความจำเป็นอย่างมากที่ต้องสร้างความเข้าใจ  และทักษะการดูแลผู้สูงอายุ การใช้ชีวิตร่วมกันระหว่างผู้สูงอายุและคนรุ่นใหม่ วัยทำงาน วัยรุ่น เพื่อจะได้ใช้ชีวิต ดูแลร่วมกันได้

จากจำนวนผู้สูงอายุที่มีจำนวนเพิ่มมากขึ้น จำเป็นที่ต้องมีการดูแลผู้สูงอายุเหล่านี้ให้มีสุขภาวะและสุขภาพที่ดี ซึ่งสุขภาวะที่ดีต้องมีบทบาทต่อสังคมร่วมด้วย

รศ.ดร.ภญ. จุฑามณี สุทธิสีสังข์ รองอธิการบดีฝ่ายนโยบายและแผน มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่าม.มหิดล มีผู้เชี่ยวชาญในการดูแลสุขภาวะและสุขภาพของประชาชนทุกช่วงวัยตั้งแต่แรกเกิดไปจนถึงระยะสุดท้ายของชีวิต โดยในเรื่องของผู้สูงอายุนั้น มหาวิทยาลัยได้มีการขับเคลื่อนMahidol Active-Aging Policy Watch Center (MAPC) มีสถาบันสาธารณสุขอาเซียนเป็นสำนักงานเลขาธิการ มีการผลักดัน ประเด็นที่เกี่ยวข้องสถานการณ์ปัญหาผู้สูงอายุในประเทศไทย และการผลักดันนโยบายผู้สูงอายุไทยสุขภาพดีผ่านกิจกรรม ศูนย์ต่างๆ อาทิ ศูนย์การเรียนรู้และพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุอย่างเป็นระบบมีมาตรฐานและครบวงจร ของคณะทันตแพทย์ รวมถึงชราแลนด์ ที่เปิดนี้จะเป็นพื้นที่การเรียนรู้ของคนสองวัยได้เป็นอย่างดี

เช่นเดียวกับ ผศ.ดร.สาวิตรี ทยานศิลป์ อาจารย์สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว กล่าวว่าโครงสร้างประชากรขณะนี้กลุ่มผู้สูงอายุจำนวนเทียบเท่ากับจำนวนกลุ่มเด็ก และอีกไม่กี่ปี สัดส่วนระหว่างกลุ่มผู้สูงอายุจะมากขึ้นขณะที่จำนวนกลุ่มเด็กน้อยลง ดังนั้น นโยบายในการดูแลผู้สูงอายุต้องเปลี่ยนไปจากเดิม จะเป็นนโยบายตั้งรับเหมือนที่ผ่านมาไม่ได้ ต้องมีการยกเครื่องนโยบายใหม่อย่างที่ขณะนี้ภาครัฐกำลังส่งเสริมให้ผู้สูงอายุช่วยเหลือตัวเองได้ โดยต้องเป็นผู้สูงวัยที่มีความสุข มีสุขภาพที่ดี และปราศจากปัญหา ซึ่งจะทำให้เป็นผู้สูงอายุที่มีคุณภาพคงไม่ใช่เรื่องง่ายนอกจากนั้น ต้องร่วมกันแก้ไขปัญหาช่องว่างระหว่างวัย เปลี่ยนความต่างมาเป็นพลังเกื้อกูลซึ่งกันและกัน สร้างความเข้าใจ การยอมรับผ่านการทำกิจกรรมต่างๆ และต้องมีการจัดบ่อยๆ เพื่อให้คนสองวัยได้ใกล้ชิดกัน

"สังคมไทยมีวัฒนธรรม มีบทบาทปู่ย่าตายายต้องเลี้ยงหลาน ขณะเดียวกันโครงสร้างครอบครัวไทยเปลี่ยนไปในทิศทางที่ผู้สูงอายุกับเด็กต้องอยู่ร่วมกันและพึ่งพากันมากขึ้น จากอดีตรอบครัวกระแสหลักเป็นครอบครัวเดี่ยวหรือครอบครัวขยาย แต่ตอนนี้มีครอบครัวแหว่งกลาง ปู่ย่าตายายจะกลายเป็นผู้ดูแลหลาน  ซึ่งระหว่างผู้สูงอายุกับเด็กย่อมมีความต่างวัย ต่างสไตล์ ต่างการใช้ชีวิต ต่างทัศนคติ ประสบการณ์ต่างกัน ทำให้อายุยิ่งห่างช่องว่างทางความคิดยิ่งต่างกัน ฉะนั้น เมื่อสองวัยมีความแตกต่างมาอยู่ร่วมกันและลดช่องว่าง ต้องมีการเพิ่มกิจกรรมระหว่างวัยที่มีประสิทธิภาพโดยมีองค์ประกอบ 3 ด้าน  คือ ต้องมีความเข้าใจในความแตกต่าง ส่งเสริมให้ยอมรับและเคารพในความแตกต่าง แบ่งปัน ประสบการณ์และร่วมสร้างประสบการณ์ใหม่"ผศ.ดร.สาวิตรี  กล่าว   

"ชราแลนด์" จะพื้นที่กิจกรรม แดนไอเดียที่คนระหว่างสองวัย  กลุ่มผู้สูงอายุและกลุ่มวัยเด็กจะได้มาแลกเปลี่ยนสร้างประสบการณ์ เรียนรู้ร่วมกัน  ผ่านนวัตกรรมที่ทางสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัวกับทางสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติร่วมกันคิดค้นขึ้น

ดร.กริชผกา บุญเฟื่อง รองผู้อำนวยการด้านระบบนวัตกรรม สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน)  กล่าวว่าทางสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติได้มีการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพของเยาวชนผ่านกระบวนการSTEAM4INNOVATOR  ซึ่งเป็นกระบวนการจัดการเรียนรู้สมัยใหม่ที่นำความรู้ด้านธุรกิจและการเป็นผู้ประกอบการมาบูรณาการเข้ากับความรู้ความเข้าใจทางด้าน STEAM เพื่อให้เยาวชนสามารถประยุทธ์และสร้างผลงานบนพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีรวมถึงการปลูกฝังประกอบธุรกิจนวัตกรรม

สำหรับชราแลนด์ พื้นที่ของคนสองวัยนี้   ทางสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ ได้มีการจัดขึ้นในธีมINNO OLD-K  โดยจะมีกิจกรรมประกอบด้วย 4 ฐาน  ได้แก่ Stage1 รู้ลึก รู้จัก:สูงวัย Why เก๋า?  เด็กๆ จะได้ทดลองเป็นผู้สูงอายุ  เช่น  การมีปัญหาสายตา   การเดิน   และริ้วรอย  เพื่อเข้าใจลักษณะและปัญหาที่ผู้สูงอายุพบเจอ  Stage2 Wow Idea: Cha la land แดนไอเดีย เด็กๆจะได้ดูตัวอย่างนวัตกรรมที่แก้ปัญหาให้กับผู้สูงอายุ เช่น ไฟเปิดอัตโนมัติ  ไม้เท้าปรับระดับ  หรือ  แอพพลิเคชั่นต่างๆ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจ

Stage 3 Business Model:อาวุโส Model เด็กๆ จะได้เล่นเกมเพื่อแลก STEAM  coin สำหรับมาซื้ออุปกรณ์ต่างๆ มาใช้ในการทำงานต้นแบบและรู้จักการเขียนแผนธุรกิจเบื้องต้น  และStage 4 Production & Diffusion:Inno Elderland เด็กๆ จะได้รู้จักวิธีการและช่องทางในการขายสินค้า  การทำบรรจุภัณฑ์และการคำนวณต้นทุน  กำไร พัฒนาทักษะเยาวชนในการเป็นผู้สร้างนวัตกรรมควบคู่การเข้าใจกลุ่มผู้สูงอายุ