ทฤษฎีแห่งความสุข : สุข … ใจ … ช้าง โดย ธันย่า - ธันยลักษณ์ พรหมมณี

โครงสร้างความสัมพันธ์ ความปลอดภัยในความผูกผันระหว่าง คน ป่า และสัตว์ คุณค่าร่วมหล่อเลี้ยง อยู่ดำรงกับระบบนิเวศสัมพันธ์กับสังคมไทย ที่มีจังหวะและพื้นที่ของการเคลื่อนไหวอยู่จริงในชีวิตประจำวัน

ในงาน "บุญผะเหวด" หรือ "บุญพระเวสสันดร" (บุญมหาชาติ) ณ วัดป่าพุทธญาณรังษี ตำบลผานกเค้า อำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย ธันย่าได้พบ "วาสนา" ช้างสาววัย 19 ปี จากจังหวัดสุรินทร์

วาสนาเป็นช้างอารมณ์ดี ควาญช้างบอกว่าชอบกินแตงกวาและมันแกว เพราะแตงกวาให้ความสดชื่น คลายร้อนไม่หนักท้อง ส่วนมันแกวไฟเบอร์สูงอิ่มนานดีต่อลำไส้

แตงกวาเป็นพืชที่สอนเรื่องการเติบโตที่ไม่โดดเดี่ยว ด้วยการเกาะโครงสร้างของการเชื่อมโยงสังคม บทบาทความรักหรืออุดมการณ์

แตงกวามีนิสัยการเจริญเติบโตแบบมีมือเกาะคอยพันเถาเลื้อยโตเร็ว ตอบสนองไวพลังงานภายในสูง แต่พลังที่โตเร็วต้องมีกรอบรองรับไม่งั้นจะพันกันเอง

รากตื้น ความไวต่อสิ่งแวดล้อม ขาดน้ำสะเทือนทันที เมื่อไม่ได้รับสิ่งที่จำเป็นความคดงอความขมจะปรากฏ ต้องการการดูแลน้ำสม่ำเสมอ ไม่ทนน้ำขัง ต้องการการดูแลที่คงที่ไม่ใช่หวือหวา ดินร่วนคือโครงสร้างชีวิต ฟางคลุมหน้าดิน คือ เกราะบางๆ ที่ช่วยระบบป้องกันความสูญเสียพลังจากความร้อน

หยอดเมล็ด เริ่มต้นที่พอดีกับความลึกไม่จมหาย 1-2 ซม. หลุมล่ะ 2-3 เมล็ด ระยะห่าง 40-50 ซม. ให้ผลเร็วเมื่ออยู่ในเงื่อนไขที่ดีเก็บเกี่ยวได้หลังปลูก 35-45 วัน เถาที่แข็งแรงคือโครงให้เกาะถูกค้างเติบโตสวย ถ้าเกาะผิดโครงเติบโตบิดเบี้ยว

มันแกว เป็นพืชที่สอนเรื่องพลังที่ซ่อนอยู่ ด้วยคุณค่าที่สะสมในความเงียบที่ ไม่อวดให้ผลลัพธ์ชัดเมื่อถึงเวลา รากแก้วลึกเป็นฐาน ความไวต่อสิ่งแวดล้อม ปรับตัวเก่ง ทนแล้ง ไม่ทนขังจากน้ำให้รากเน่า สภาพแวดล้อมที่อึดอัด ถ้าแสงน้อยเถายืดหัวเล็ก ถ้าแดดแรง ใบเหี่ยว ดินแห้ง ชอบดินร่วนระบายน้ำได้ดี เพราะดินมีผลต่อรูปทรงหัวมากกว่าส่งผลต่อการรอดชีวิต แช่น้ำเมล็ดก่อนปลูกเพื่อการตื่นตัว หยอดหลุมลึก 2-3 ซม. ระยะปลูกประมาณ 50-100 ซม. เพราะการเติบโตต้องมีพื้นที่ เมื่องอกแล้วควรทำค้างให้เถาเลื้อย ตามศักยภาพของโครงสร้างที่รองรับการดูแลสม่ำเสมอ หลังอายุหนึ่งเดือนลดน้ำลงเล็กน้อย ถ้าต้องการหัวใหญ่ ต้องกล้าเด็ดดอกทิ้ง ถ้าต้องการออกดอกและติดฝัก ไม่ต้องเด็ดดอกออก จะเลือกตัดบางบทบาทเพื่อให้แก่นแท้เติบโตเต็มที่ไม่มีอะไรผิดแต่ให้ผลต่างกัน

เกษตรกรผู้นำที่รู้จังหวะของการปลูกที่ไม่เร่ง เมื่อไหร่ควรปลูก เมื่อไหร่ควรขยาย เมื่อไหร่ควรพักดิน เมื่อไหร่ควรตัดดอก เมื่อไหร่ควรเก็บเกี่ยว เมื่อไหร่ควรถอย ทั้งหมดนี้คือกลยุทธ์ของจังหวะเวลา ในความอดทนที่สมดุลผ่านระบบนิเวศ

ควาญช้างคือพื้นที่ร่วมระหว่างพลังของความปลอดภัย ในความสัมพันธ์ที่ไม่ควบคุมไม่ทอดทิ้งไม่กลัวการเรียนรู้นิสัยของช้าง เพราะเดินจังหวะเดียวกันกับช้าง

งานช้างสุรินทร์เดือนพฤศจิกายนของทุกปีที่ถ่ายทอดประวัติศาสตร์ไทยสะท้อนสายสัมพันธ์ระหว่างคนกับช้างศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น และความภาคภูมิใจของจังหวัดสุรินทร์ 

การวางโครงสร้างชีวิตให้สอดคล้องกับฤดูกาลโลกนี้อย่างไร ที่ส่งเสริมพลังฟื้นพื้นที่ร่วมที่ขาดหายไป ให้กลับมามีคุณค่าของความสุขร่วม ระบบที่เราสร้างต่อการดำรงชีวิตในแต่ละวัน อย่างสอดคล้องกับคุณค่าภายในของแต่ละคน ไม่ขัดแย้งกับโครงสร้างภายนอกหรือดิ้นร้น ภายใต้โครงสร้างที่บีบหัวใจคนอย่างเงียบๆ ที่แตกสลาย ผู้ชนะครอบครองทุกสิ่งของการได้มา มักนำไปสู่ความแตกแยก แต่ภาวะผู้นำคือการรักษาความชอบธรรมในความยั่งยืนของระบบสมดุลอย่างมีเสถียรภาพ

แล้วพบกับ ธันย่า และ ทฤษฎีแห่งความสุข ได้ใหม่ทุกวันจันทร์ที่สองของเดือนในหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจฉบับตีพิมพ์และออนไลน์