47 ปี กปภ. ขับเคลื่อนภารกิจ ‘สังคมยั่งยืน’ ดันสาธารณูปโภคพื้นฐาน ‘น้ำประปา’ ตอบโจทย์ทุกมิติ

กิจการประปาในประเทศไทยมีต้นกำเนิดมามากกว่า 100 ปี มีพัฒนาต่อเนื่องทั้งด้านเทคโนโลยีการผลิต น้ำประปา และโครงสร้างองค์กรที่ให้บริการน้ำประปา ซึ่งเป็นพัฒนาการเพื่อตอบสนองความต้องการใช้น้ำประปาของประเทศที่เพิ่มสูงขึ้น

จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญเกิดขึ้นเมื่อมีการตรา พรบ. การประปาส่วนภูมิภาค พ.ศ. 2522 เพื่อจัดหาแหล่งน้ำดิบ ผลิตและจำหน่ายน้ำประปาทั่วประเทศ (ยกเว้นกรุงเทพฯ นนทบุรี สมุทรปราการ) โดยโอนกิจการประปา ตลอดจนบุคลากรของกองประปาภูมิภาค กรมโยธาธิการ กระทรวงมหาดไทย และกองประปาชนบท กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข มาเป็นบุคลากรของการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) มีผลเมื่อวันที่ 28 ก.พ. 2522 ซึ่งเป็นวันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ปัจจุบัน กปภ. เป็นหน่วยงานรัฐวิสาหกิจสังกัดกระทรวงมหาดไทย มีภารกิจให้บริการน้ำประปาสะอาดและปลอดภัยแก่ประชาชนในพื้นที่ 74 จังหวัดทั่วประเทศ ยกเว้นกรุงเทพมหานคร นนทบุรี และสมุทรปราการ

ในปี 2569 กปภ. ดำเนินภารกิจครบรอบ 47 ปี โดยยังดำเนินภารกิจยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนและสนับสนุนการพัฒนาอย่างมั่นคงและยั่งยืน โดยไม่ได้ทำหน้าที่เพียงการให้บริการสาธารณูปโภคพื้นฐานด้านน้ำประปาเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนสังคมไทยสู่ความยั่งยืนทุกมิติ ดังนี้

มิติด้านคุณภาพน้ำประปา

กปภ. ให้ความสำคัญสูงสุดกับการรักษามาตรฐานคุณภาพ น้ำประปา ทุกสถานการณ์เพื่อความปลอดภัย และสุขอนามัยประชาชนทุกครัวเรือน โดยควบคุมกระบวนการผลิตและตรวจสอบคุณภาพน้ำอย่างเข้มงวดก่อนส่งจ่ายให้บริการประชาชน ให้เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำประปาของกปภ. และเกณฑ์คำแนะนำขององค์การอนามัยโลก (WHO) เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนในการใช้บริการน้ำประปา

มิติด้านการเข้าถึงน้ำดื่มสะอาดต่อเนื่อง

กปภ. ดำเนินโครงการ "น้ำดื่มสะอาด Mini Station" เพื่อลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงน้ำดื่มสะอาดปลอดภัย โดยติดตั้งระบบผลิตน้ำดื่มในพื้นที่ให้บริการของกปภ. สาขา ซึ่งใช้เทคโนโลยีการกรองแบบรีเวิร์สออสโมซิส (RO) และฆ่าเชื้อด้วยรังสีอัลตราไวโอเลต (UV) เปิดให้บริการน้ำดื่มสะอาดฟรี โดยปี 2567-2568 ก่อสร้างและติดตั้งแล้วเสร็จตามแผนงาน 78 แห่ง และในปี 2569 เตรียมดำเนินการเพิ่มอีก 5 แห่ง รวมทั้งสิ้น 83 แห่งทั่วประเทศ

มิติด้านการช่วยเหลือประชาชน

กปภ. ช่วยประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ ชายแดนไทย-กัมพูชา โดยสนับสนุนน้ำสะอาดเพื่ออุปโภคบริโภครวม 16.5 ล้านลิตร พร้อมทั้งยกเว้นค่าน้ำประปาและค่าบริการทั่วไป สำหรับที่พักอาศัยที่ได้รับผลกระทบในพื้นที่ที่ราชการประกาศให้เป็นพื้นที่ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน รวมถึงศูนย์อพยพและศูนย์พักพิง รวมเงินช่วยเหลือค่าน้ำประปา 31 ล้านบาท เพื่อดูแลความเป็นอยู่ของประชาชนช่วงวิกฤติ

นอกจากนี้ยังได้ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานในพื้นที่สนับสนุนความช่วยเหลือด้านต่างๆ ตลอดจนยังได้บรรเทาความเดือดร้อนและลดภาระค่าใช้จ่ายให้แก่ผู้ใช้น้ำที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์อุทกภัยในพื้นที่ภาคใต้ จังหวัดสงขลาและสตูลมากถึง 2 แสนกว่าครัวเรือน รวมมูลค่ากว่า 224 ล้านบาท

มิติด้านการสานต่อความร่วมมือระหว่างประเทศ

กปภ. สานต่อความร่วมมือระหว่างประเทศผ่านโครงการ ยกระดับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์สำหรับกิจการประปาในประเทศไทย และสปป. ลาว ระยะที่ 12 ภายใต้การสนับสนุนขององค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น (JICA)

รวมทั้งลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) กับบริษัท Shenzhen Water and Environment Group Co., Ltd. (SZWE) เพื่อพัฒนาระบบประปาและบุคลากรร่วมกัน ซึ่งจะสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนต่อมาตรฐานการผลิตน้ำประปาสะอาด ปลอดภัยและเป็นที่ยอมรับระดับสากล

ตลอดช่วง 47 ปีที่ผ่านมา กปภ. ดำเนินภารกิจเพื่อความสุขประชาชนทั่วประเทศ ซึ่งทำให้กปภ. ไม่เพียงเป็นผู้ให้บริการน้ำประปา แต่เป็นอีกส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนสังคมสู่การพัฒนาที่มั่นคงและยั่งยืน