เขื่อนแม่กวงอุดมธารา วิกฤตปัญหาน้ำน้อยที่สุดในรอบ21ปี ส่งผลชะลอการส่งน้ำสิ้นสุด 1ส.ค. กระทบภาคเกษตร หวั่นข้าวไม่ได้มาตราฐาน หากปลูกล่าช้า
นายวุฒิชัย รักษาสุข ผอ.โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาเขื่อนแม่กวงอุดมธารา กล่าวว่า โครงการเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธาราได้สร้างเสร็จประมาณปี 2536 เริ่มเก็บน้ำตั้งแต่ปี 2537 ดำเนินการมาเป็นระยะเวลากว่า 21ปี โดยเขื่อนแม่กวงอุดมธาราเป็นเขื่อนที่มีพื้นที่การส่งน้ำครอบคลุมอำเภอดอยสะเก็ด อำเภอสันทราย อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ และอำเภอบ้านธิ อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน รวมถึงพื้นที่ชลประทานเพื่อการเพาะปลูกและการประปาของจังหวัดเชียงใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 300,000 ไร่ ปัจจุบันปริมาณน้ำที่ไหลเข้าเขื่อนแม่กวงตั้งแต่เดือนมกราคมที่ผ่านมา มีปริมาณน้ำไหลเข้าเขื่อนน้อยที่สุดในรอบ 21 ปี ทำให้มีปริมาณน้ำเหลืออยู่ประมาณ 33 ล้าน ลูกบาศก์เมตรคิดเป็นปริมาณร้อยละ 12.13 ของความจุอ่างและสามารถใช้น้ำได้จริงประมาณ 19 ล้านลูกบาศก์เมตร ถือได้ว่าอยู่ในช่วงประสบวิกฤติปัญหาอย่างรุนแรงที่มีปริมาณน้ำน้อยมากที่สุดในรอบ 21 ปี เมื่อเทียบปริมาณน้ำวันต่อวัน
สำหรับเขื่อนแม่กวงอุดมธารา เป็นเขื่อนกักเก็บน้ำไว้ เพื่อหล่อเลี้ยงพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ โดยเฉพาะพื้นที่การปลูกข้าวของเกษตกรกว่า 170,000 ไร่ที่จะต้องใช้ปริมาณน้ำ 1ล้านลูกบาศก์เมตรต่อหนึ่งวัน ขณะนี้ปริมาณน้ำไม่เพียงพอจำเป็นต้องมีการชะลอการส่งน้ำไปหล่อเลี้ยงพื้นที่เกษตรไปก่อน ส่วนการใช้น้ำจากเขื่อนแม่กวงอุดมธารา เพื่อการอุปโภคบริโภคได้มีการจัดสรรน้ำให้กับการประปาส่วนภูมิภาคจังหวัดเชียงใหม่คิดเป็นร้อยละ 30 ของปริมาณน้ำจากเขื่อนที่ใช้น้ำประมาณ 1ล้านลูกบาศก์เมตรต่อหนึ่งเดือน ยังสามารถจัดสรรน้ำได้อย่างเพียงพอต่อการประปาได้อย่างแน่นอน
นายวุฒิชัย กล่าวว่า ปัญหาภัยแล้งครั้งนี้ มีผลกระทบมากที่สุดทำให้เขื่อนแม่กวงอุดมธารา ต้องมีการชะลอการส่งน้ำจากปกติที่จะมีระยะเวลาการส่งน้ำโดยปกติประมาณวันที่ 1 กรกรฎาคม โดยในปีนี้มีความจำเป็นที่ต้องรอคอยปริมาณน้ำฝน ต้องเลื่อนการส่งน้ำไปในวันที่ 15 กรกฎาคม และหากไม่มีฝนตกลงมาซึ่งจะต้องมีการประเมินการส่งน้ำอีกครั้งหนึ่ง อาจจะต้องเลื่อนการส่งน้ำไปในวันที่ 1 สิงหาคมโดยวันที่ 1 สิงหาคมจะเป็นวันที่ต้องมีการส่งน้ำอย่างแน่นอน และในกรณีที่เกิดฝนตกทิ้งช่วงอีกทางโครงการเขื่อนแม่กวงอุดมธาราได้มีการประสานไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเตรียมเครื่องสูบน้ำเพื่อสูบน้ำจากแหล่งธรรมชาติเข้ายังพื้นที่นาของเกษตกรเพื่อแก้ไขปัญหา
"ทั้งนี้ ได้มีการแก้ปัญหาในระยะยาวได้มีโครงการ การผันน้ำจากเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชลเข้ามาเสริมให้กับเขื่อนแม่กวงอุดมธาราและในระยะต่อไปก็ผันน้ำจากเขื่อนแม่แตงเข้าไปยังเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล และอีกส่วนหนึ่งเขื่อนแม่วัดสมบูรณ์ชลก็จะส่งน้ำกลับไปยังเขื่อนแม่แตง โดยเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชลจะทำหน้าที่เปรียบเสมือนเขื่อนที่เก็บน้ำสำรองไว้เพื่อช่วยเหลือเขื่อนแม่กวงอุดมธารา ซึ่งคาดว่าหากโครงการดังกล่าวแล้วเสร็จอีกประมาณ 6 ปี ก็จะสามารถแก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำได้” นายวุฒิชัย กล่าว
ทางด้านนางแจ่มจันทร์ ล่ามช้าง เกษตรอำเภอสันกำแพง กล่าวว่า ขณะนี้บรรดาเกษตกรได้ประสบปัญหาการแคลนน้ำที่จะไปหล่อเลี้ยงพื้นที่การปลูกข้าวเบื้องต้นได้มีการประชาสัมพันธ์ให้บรรดาเกษตกรได้มีการชะลอการปลูกข้าวไปจนถึงวันที่ 1 สิงหาคมที่จะถึงนี้ และแนะนำให้มีการเตรียมดินที่ละเอียด ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยอินทรีย์ เพื่อใช้ในนาข้าวเนื่องจากจะที่ทำให้เกิดความชุ่มชื้นซึ่งจะเป็นการลดปริมาณการใช้น้ำลง พร้อมทั้งได้มีการขุดลอกเส้นทางการลำเลียงน้ำเสร็จเรียบร้อยในพื้นที่ 5 ตำบลในอำเภอสันกำแพง เมื่อมีการส่งน้ำจากเขื่อน หรือปริมาณน้ำฝนจะสามารถเข้าถึงพื้นที่เกษตกรได้อย่างรวดเร็ว แต่ทั้งนี้บรรดาเกษตกรส่วนใหญ่ยังคงกังวลว่าการปลูกข้าวที่ล่าช้าไปจะทำให้ข้าวไม่กลับรวงไม่ได้มาตราฐาน
“อย่างไรก็ตาม หากปริมาณน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธาราไม่เพียงพอต่อพื้นที่เกษตร ได้มีการเตรียมการประสานไปยังสำนักงานชลประธาน เพื่อขออนุมัติงบประมาณในการสูบน้ำจากแหล่งธรรมชาติเข้ามายังพื้นที่นาของเกษตกรเพื่อบรรเทาปัญหาการขาดแคลนน้ำในพื้นที่การเกษตร”นางแจ่มจันทร์ กล่าว
