สมศ.ชูดีเอ็นเอ'เก่ง ดี งาม'

ศ.ดร.ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์ ผู้อำนวยการสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ.) (องค์การมหาชน) กล่าวว่าคุณภาพศิษย์ไทยในอุดมคติที่สอดคล้องกับทิศทางปฏิรูปการศึกษาของประเทศ ต้องประกอบด้วย คุณภาพ คุณธรรม คุณลักษณ์ หรือ เก่ง ดี งาม โดยต้องเก่งความรู้และความสามารถซึ่งความรู้เกิดจากสิ่งที่ได้ฟัง พูด อ่าน เขียน ประสบการณ์ ทักษะฝีมือที่เกิดจากการนำความรู้มาปฏิบัติจนเกิดความชำนาญ สามารถวัดได้โดยการปฏิบัติ ส่วนดี หรือคุณธรรมความดี เน้นให้ผู้เรียนดำรงชีวิตอย่างมีคุณค่า และงาม ลักษณะที่เป็นคุณหรือสิ่งที่บ่งชี้คุณค่าความเป็นมนุษย์ มีน้ำใจไมตรี กาลเทศะ และอ่อนน้อมถ่อมตน ซึ่งเกิดจากการปลูกฝังอบรมอย่างต่อเนื่อง โดยคุณภาพผู้เรียนจะเกิดขึ้นได้ ก็ต่อเมื่อผู้เกี่ยวข้องต้องมีจิตสำนึกคุณภาพ ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างวัฒนธรรมคุณภาพ เช่น สามัญสำนึกของผู้เรียน จิตวิญญาณของความเป็นครู และความเอาใจใส่ของผู้ปกครอง ซึ่งถือเป็นความรับผิดชอบร่วมกันของสังคมต่อเป้าหมายสูงสุดในการพัฒนาคนให้มีคุณภาพ และได้ให้ความสำคัญเป็นอันดับแรกของเป้าหมายการประเมิน

ด้าน นายพารณ อิศรเสนา ณ อยุธยา ประธานกรรมาธิการปฏิรูปด้านการศึกษา สภาปฏิรูปแห่งชาติ กล่าวว่า การสร้างเยาวชนให้เติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่สมบูรณ์แบบ ไม่ใช่เรื่องง่ายแต่ไม่ยากเกินความพยายาม หลักการจัดการศึกษาในร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ได้กล่าวว่าการศึกษาเป็นเรื่องสำคัญที่สุดที่จะต้องบูรณาการเชื่อมโยงกับการปฏิรูปประเทศทุกด้าน โดยจะนำไปสู่กระบวนการเรียนรู้ใหม่ ที่จะช่วยให้คนไทยเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ มีชีวิต ที่สมดุลทั้งความดี ความงาม ความเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ ความมีเหตุผล ความมีสำนึกต่อส่วนรวม สามารถปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงในยุคสารสนเทศของสังคมโลกได้อย่างเท่าทัน โดยยังคงธำรงรักษาจารีตและวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์ของสังคมไทยไว้ให้ได้อย่างยั่งยืน ซึ่งจะช่วยนำพาประเทศไทยไปสู่การเป็นประเทศแห่งนวัตกรรมระดับแนวหน้าได้ในอนาคต

ศ.ดร.ไพฑูรย์ สินลารัตน์ ประธานกรรมการคุรุสภา และรองอธิการบดีฝ่ายวิจัย มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ กล่าวว่า การพัฒนาคุณภาพบัณฑิตที่พึงประสงค์ และคุณลักษณะของบัณฑิตไทยในอนาคตว่าจะเป็นไปใน 4 กระแสหลัก คือ 1 เมื่อก้าวสู่ศตวรรษที่ 21 ประเทศไทย ต้องก้าวให้พ้นกับดักของตะวันตก ซึ่งตามวิสัยคนไทยจะโอนอ่อนผ่อนตามค่านิยม หรือกระแสต่างๆ ซึ่งถ้าเราผ่อนตามค่านิยมต่างๆ มากเกินไปจนไม่มีจุดยืนของตนเอง ในที่สุดก็จะกลายเป็นเครื่องมือของชาติตะวันตก 2 บัณฑิตยุคใหม่จะไม่ยึดติดกับงานใดงานหนึ่ง ต้องมีทักษะหลายอย่าง จึงจำเป็นต้องสอนเขาเพื่อรู้เท่าทันตามเทคโนโลยี คิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ ประเมิน เรียนรู้ปัญหา มีสำนึกร่วม รู้จักตนเอง และพร้อมรับกับการเปลี่ยนแปลง 3 เกิดความต้องการเฉพาะด้าน ภาคธุรกิจ ภาคเอกชนจะมีบทบาทต่อการจัดการศึกษามากขึ้น มหาวิทยาลัยจะมีรูปแบบเดียวกัน 4 จะเกิดปัญหาสังคมไทยที่เน้นบริโภคนิยม สถาบันการศึกษาจะต้องสอนบัณฑิตให้คิดวิเคราะห์เพื่อมองปัญหาให้รอบด้าน ดังนั้นบัณฑิตที่พึงประสงค์ในอนาคตต้องมีพร้อม 4 ด้าน คือ ความรู้ ความคิด ความสามารถ และคุณธรรมจริยธรรม