เปิดตัวหนังสือ 'นครบางยาง กลางภูผา...เวหาหาว' จากประวัติศาสตร์ สู่การท่องเที่ยว

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย จัดงานเปิดตัวหนังสือ กว่าจะมาถึง…เมืองพระพิศณุโลกย์ EP.2 นครบางยาง กลางภูผา...เวหาหาว โดย อภิสิทธิ์ สรรพานิช วันที่ 6 มกราคม 2569 ณ ห้องสมุด อาคารการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ถนนเพชรบุรี

เป็นการนำประวัติศาสตร์และการเล่าเรื่อง (Storytelling) มาสร้างสรรค์เป็นหนังสือ ผลักดันสู่การท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์

• ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์

"ททท. กำหนดแนวทางส่งเสริมการตลาดภูมิภาคภาคเหนือ มุ่งกระตุ้นการกระจายตัวของนักท่องเที่ยวสู่พื้นที่เมืองน่าเที่ยวและกระจายรายได้สู่ชุมชนท้องถิ่น ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ 

นครบางยาง หรือ อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลกปัจจุบันในรูปแบบจินตนวนิยาย ถอดความจากวรรณกรรมที่นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับประวัติศาสตร์เมืองพิษณุโลกอย่างน่าสนใจ

ททท. เชื่อมั่นว่า หนังสือเล่มนี้ จะสามารถสร้างแรงบันดาลใจในการออกเดินทางสู่เมืองน่าเที่ยวอย่างจังหวัดพิษณุโลกและเสริมสร้างจิตสำนึกอนุรักษ์และพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนให้เติบโตอย่างมั่นคงยั่งยืน

ทำให้พิษณุโลกกลายเป็นจุดหมายปลายทางที่ทรงคุณค่าน่าหลงใหล สร้างความประทับใจให้กับผู้ที่ต้องการสัมผัสประสบการณ์ใหม่จากการเดินทางที่มีความหมาย" 

นิธี สีแพร รองผู้ว่าการด้านสื่อสารการตลาด การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย พูดถึงงานในวันนี้

Cr. Kanok Shokjaratkul

• ตั้งใจทำประโยชน์ให้แก่สังคม

"เนื้อหาภายในหนังสือเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของเมืองพิษณุโลก วิถีชีวิตที่สะท้อนถึงอัตลักษณ์ของชุมชนอันเป็นรากเหง้าทางสังคมที่หล่อหลอมมาอย่างยาวนาน ก่อเกิดเป็นภูมิปัญญาที่ส่งทอดจากรุ่นสู่รุ่น

ทั้งในมิติของโบราณสถาน วัดวาอาราม หัตถกรรมพื้นบ้าน อาหารพื้นถิ่น ฯลฯ พร้อมทั้งบอกเล่าความเชื่อและตำนานของเมืองพิษณุโลก ผ่านการถอดความจากจินตวรรณกรรมคำกวีเรื่อง นารายณ์ โดย สมมาเบญจพงษ์ ที่ถ่ายทอดเรื่องราวประวัติศาสตร์ท้องถิ่นด้วยความละเอียดและลึกซึ้ง"

อภิสิทธิ์ สรรพานิช ผู้ก่อตั้ง พิพิธภัณฑ์เพลงโบราณ บ้านอภิสิทธิ์  สรรพานิช...มิตรเพื่อนพิการ และผู้เขียนหนังสือ 'กว่าจะมาถึง…เมืองพระพิศณุโลกย์ EP.2 นครบางยาง กลางภูผา...เวหาหาว' ได้กล่าวไว้

"การก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ฯ เกิดจากตนเองและน้องชาย (พงษ์อนันต์ สรรพานิช) มีความตั้งใจจะทำสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่สังคม จึงนำบ้านของตนเองจัดเป็นพิพิธภัณฑ์เพลงโบราณ จัดกิจกรรมฉายหนังเพลงโบราณเดือนละครั้ง

และทุกปีจะทำกิจกรรมช่วยคนพิการ คนป่วยติดเตียง คนยากไร้ ให้ทุนการศึกษานักเรียนยากจน ผ่านมูลนิธิการกุศลต่าง ๆ เป็นแรงบันดาลใจให้เขียนหนังสือ 'กว่าจะมาถึง…เมืองพระพิศณุโลกย์ EP.2 นครบางยาง กลางภูผา...เวหาหาว' ออกจำหน่ายเพื่อนำรายได้ช่วยเหลือสังคมต่อไป"

Cr. Kanok Shokjaratkul

ภายในงานมีการแสดงดนตรีจากวง รักนเรศวร มูลนิธิโรงพยาบาลค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราชเพื่อทหารประชาชน การแสดงดนตรีสด โดย เทวัญ ทรัพย์แสนยากร ศิลปินแจ๊สชื่อดังของประเทศไทย

ต่อด้วยเสวนา นครบางยาง กลางภูผา เวหาหาว : ประวัติศาสตร์ ทัศนาจร เที่ยว นครไทย โดย พงษ์อนันต์ สรรพานิช ผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์เพลงโบราณฯและผู้แต่งหนังสือ กว่าจะมาถึง...เมืองพิศณุโลกย์ฯ, นิธี สีแพร รองผู้ว่าการด้านสื่อสารการตลาด การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย,

ผศ.ดร. เมธี  สรรพานิช ที่ปรึกษาพิพิธภัณฑ์เพลงโบราณฯ, พลตรี ปิยลาภ วสุวัต ประธานมูลนิธิโรงพยาบาลค่ายพระนเรศวรมหาราชเพื่อทหารและประชาชน, รศ.ดร.วศิน ปัญญาวุธตระกูล มหาวิทยาลัยนเรศวร, ศศิอาภา สุคนธรัตน์ ชมรมอดีตพนักงาน ททท. และ วรวรรณ วรวาทิน มติชนพรีเมียมปรินต์ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) 

Cr. Kanok Shokjaratkul

• นครบางยาง: ความลับและรอยจารึกแห่งประวัติศาสตร์ไทยกลางภูผาหาว

"หนังสือเล่มนี้เกิดจากความตั้งใจจริง พิสูจน์ให้เห็นว่า ประวัติศาสตร์สามารถวางอยู่บนความจริงและเติมอรรถรสด้วยจินตนาการ ทำให้เรื่องราวเหล่านี้น่าสนใจและจับต้องได้มากขึ้น

นครบางยาง หรือ นครไทย ในปัจจุบัน มีประวัติศาสตร์ที่ลึกซึ้งมาก แต่ไม่ค่อยมีใครพูดถึง เป็นจุดรวมพลของพ่อขุนผาเมืองและพ่อขุนบางกลางหาวก่อนไปตีสุโขทัยคืนจากขอม  

ผมอยากให้คนอ่านเข้าใจง่ายขึ้นเลยนำข้อมูลวิจัยที่กระจัดกระจายมาร้อยเรียงเป็นเรื่องราว มีพระเอกนางเอก เพื่อให้ประวัติศาสตร์ไม่น่าเบื่อ" 

พงษ์อนันต์ สรรพานิช พูดถึงเนื้อหาของหนังสือให้ฟัง

"ถ้าเรานำเรื่องราวนครบางยางมาต่อยอดเป็นละครหรือกิจกรรมสร้างสรรค์ จะช่วยสร้างรายได้และกระตุ้นให้คนรุ่นใหม่หันมาสนใจประวัติศาสตร์บ้านเกิดตัวเองมากขึ้น

Cr. Kanok Shokjaratkul

ทางชาวบ้านหนองขาวเองก็เห็นความสำคัญของบทละคร เพราะมีผลมากต่อการท่องเที่ยว มีการพูดถึงว่าถ้าไม่มีบทละครเรื่อง ไอ้บุญทอง บ้านหนองขาว (โมเดลความสำเร็จจากบ้านหนองขาว จ.กาญจนบุรี ที่เราเขียนบทละครและจัดแสดงแสงสีเสียงโดยให้ชาวบ้านในพื้นที่เป็นนักแสดงเองทั้งหมด) การท่องเที่ยวที่นั่นอาจจะไม่เกิดขึ้นแบบที่เป็นอยู่

ในช่วงสงกรานต์วันที่ 13-14 เมษายนของทุกปี จะมีขบวนแห่วัวเทียมเกวียนที่เป็นเอกลักษณ์ของหมู่บ้านและการแสดงละครนี้

อย่างไรก็ตาม การทำงานตรงนี้ยังต้องการการสนับสนุนจากหน่วยงานรัฐอย่าง ททท. อีกมาก เพราะปัจจุบันชาวบ้านยังต้องดิ้นรนกันเองค่อนข้างมาก

รายได้จากการจำหน่ายหนังสือจะมอบให้กับโรงพยาบาล 2 แห่ง คือ โรงพยาบาลพระพุทธชินราช และโรงพยาบาลค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เพื่อช่วยเหลือผู้พิการ คนไข้ติดเตียง และเป็นทุนการศึกษาให้เด็กยากจนทั่วประเทศ"

Cr. Kanok Shokjaratkul

• ชื่อ 'บางยาง' ทำไมอยู่กลางภูเขา?

"ปกติถ้าเป็นที่ดอนเราจะเรียก โคก หรือ เนิน แต่ที่ชื่อนครบางยาง เพราะพื้นที่นี้อยู่ในร่องเขาที่มีแม่น้ำหลายสายไหลมารวมกันเป็นต้นน้ำแควน้อย ทำให้เป็นพื้นที่น้ำท่วมถึงและเหมาะแก่การเกษตร

นอกจากนี้ยังมีหลักฐานสำคัญคือ ต้นยางพันปี ขนาดใหญ่ที่ยังหลงเหลืออยู่ในปัจจุบัน ซึ่งยืนยันที่มาของชื่อได้เป็นอย่างดี"

รศ.ดร.วศิน ปัญญาวุธตระกูล อธิบายให้ฟัง

"นครบางยางไม่ได้เป็นแค่จุดยุทธศาสตร์ทางการทหาร แต่เป็น ขุมทรัพย์ทางเศรษฐกิจ ที่นี่เป็นแหล่ง บ่อเกลือ ภูเขาขนาดใหญ่ มีมากกว่า 50-60 บ่อ และเรายังพบหลักฐานเตาเผาเครื่องปั้นดินเผากว่า 150 เตา ซึ่งผลิต ไห ปริมาณมหาศาลเพื่อใช้บรรจุเกลือส่งออกทางเรือผ่านแม่น้ำแควน้อยไปสู่แม่น้ำน่าน ใครที่คุมบ่อเกลือที่นี่ได้ก็คือผู้ที่คุมเศรษฐกิจภาคเหนือตอนล่างทั้งหมดมานานกว่า 800 ปี

สิ่งที่ต้องแก้ไขคือ ชื่อของ พ่อขุนบางกลางหาว  ในอดีตอ่านผิดเป็น พ่อขุนบางกลางท่าว หมายถึงเกิดกลางถนน แต่ที่ถูกต้องตามหลักศิลาจารึกคือ บางกลางหาว คำว่า หาว หมายถึงท้องฟ้า สื่อถึงการเป็นเทพจุติลงมา"

เล่ม 1  Cr. Kanok Shokjaratkul

• กลยุทธ์ใหม่ของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ?

การเปิดตัวหนังสือเล่มนี้ ถือเป็น Ep.2 ของหนังสือชื่อเดียวกัน ซึ่งเปิดตัวเล่ม1ไปในช่วงเวลาเดียวกันของปีที่แล้ว

"วันนี้เป็นงานเปิดตัวหนังสือเล่มที่สอง เรายังคงแนวทางเดิมคือเป็น นวนิยายประวัติศาสตร์เชิงท่องเที่ยว เป้าหมายคือสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้อ่านอยากออกเดินทางท่องเที่ยวตามรอยเรื่องราวในหนังสือ"

นิธี สีแพร รองผู้ว่าการด้านสื่อสารการตลาด การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ให้สัมภาษณ์กับกรุงเทพธุรกิจเกี่ยวกับงานวันนี้ 

"ไลฟ์สไตล์นักท่องเที่ยวปัจจุบันมีความหลากหลายมาก บางคนชอบเที่ยวตามรอยหนังหรือหนังสือ

สำหรับเล่มนี้เราสามารถจัดเป็นเส้นทางท่องเที่ยว (Routing) ที่เป็นวงรอบขนาดใหญ่ได้เลย เริ่มตั้งแต่ พิษณุโลก ไปยังนครไทย ไปถึงสุโขทัย เมืองเชลียง ศรีสัชนาลัย กำแพงเพชร แล้ววนกลับมาอีกครั้ง

ซึ่งระหว่างทางนักท่องเที่ยวไม่ได้แค่ดูโบราณสถาน แต่ยังสามารถสนุกกับกิจกรรมอื่น ๆ เช่น ชิมอาหารท้องถิ่น ซื้อของฝาก ชมศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้าน หรือค้นหาแหล่งท่องเที่ยวที่เป็น Hidden Gems ได้ด้วย

Cr. Kanok Shokjaratkul

การนำ หนังสือ มาใช้เป็นสื่อกลางในการส่งเสริมการท่องเที่ยว เราเคยทำมาบ้างแล้ว ปัจจุบันคนเขียนหนังสือท่องเที่ยวน้อยลง

เราพยายามนำประวัติศาสตร์หรือตำนานต่าง ๆ มาปรับให้สอดคล้องกับความสนใจของคนยุคปัจจุบัน ไม่เน้นรายละเอียดเชิงวิชาการที่หนักเกินไป แต่เน้นจุดที่นำมาประยุกต์ใช้กับชีวิตได้

เช่น การท่องเที่ยวสายศรัทธา การไปไหว้พระขอพรกษัตริย์ในอดีต อย่างพ่อขุนรามคำแหงที่สุโขทัย หรือสมเด็จพระนเรศวรที่พิษณุโลก ซึ่งล้วนเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ทั้งสิ้น

ปัจจุบันคนไม่ได้สนใจแค่ประวัติศาสตร์ภาพรวมอย่างกรุงศรีอยุธยาหรือสุโขทัยเท่านั้น แต่เริ่มลงลึกไปที่ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น มากขึ้น อยากรู้ว่าชุมชนนั้น ๆ เริ่มต้นอย่างไร

Cr. Kanok Shokjaratkul

พฤติกรรมการเที่ยวก็หลากหลายขึ้น มีทั้งแบบไปนั่งพักใจเงียบ ๆ หรือไปทำกิจกรรม DIY กับคนในพื้นที่เพื่อเรียนรู้ภูมิปัญญา หรือมีการแต่งชุดไทยตามรอยละคร บุพเพสันนิวาส เพื่อถ่ายรูปลงโซเชียลมีเดีย

เรายังต่อยอดประวัติศาสตร์ไปสู่รูปแบบอื่น ๆ เช่น บอร์ดเกม อย่างเกมผีไทย Home Sweet Home ที่ช่วยดึงดูดคนไปเที่ยวอยุธยา ปราสาทหินพิมาย หรือสุโขทัยได้เช่นกัน

เราพยายามทำให้เล่มนี้เป็นตัวอย่าง และพร้อมเปิดรับทุกผลงานที่ช่วยรังสรรค์เรื่องราวเพื่อแรงบันดาลใจในการท่องเที่ยว

ในอนาคตอาจมีการทำงานร่วมกับ กวีซีไรต์ เพื่อเชื่อมโยงวรรณกรรมเข้ากับการท่องเที่ยวให้เป็นเสน่ห์ไทยที่น่าสนใจยิ่งขึ้น"

สำหรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาจังหวัดพิษณุโลก ททท.ขอเสนอ 5 Must Do in Thailand ได้แก่

• MUST TASTE ก๋วยเตี๋ยวห้อยขา ห่อหมกปลาช่อนใบยอ มะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง
• MUST TRY ล่องแก่งลำน้ำเข็ก เข็กน้อยอัลตร้าเทรล ปีนเขาล่องเรือตาหมื่น 
• MUST BUY สมเด็จพระนางพญา พระพุทธชินราชเนื้อผงเสาร์ 5 กล้วยตากบางกระทุ่ม
• MUST SEEK ชมค้างคาว บ้านมุง ชมดอกนางพญาเสือโคร่ง อุทยานแห่งชาติภูลมโล
• MUST SEE ตักบาตรรับอรุณ วัดใหญ่ นั่งรถรางชมเมือง สัมผัสวิถีชุมชน บ้านวังส้มซ่า

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับหนังสือ : พิพิธภัณฑ์เพลงโบราณ บ้านอภิสิทธิ์  สรรพานิช...มิตรเพื่อนพิการ โทร. 08 4665 4795  หรือ โทร. 1672  Travel Buddy

Cr. Kanok Shokjaratkul

Cr. Kanok Shokjaratkul

Cr. Kanok Shokjaratkul

Cr. Kanok Shokjaratkul

Cr. Kanok Shokjaratkul