'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว

ช่วง 3-4 ปีมานี้ 'ประเทศจอร์เจีย' โดดเด่นด้านการท่องเที่ยว ทิวทัศน์งดงาม บ้านเมืองเก่าแก่ คลาสสิก ในอีกด้านหนึ่ง 'ไวน์จอร์เจีย' เริ่มดัง อีกทั้งมี 'ออเรนจ์ ไวน์' หรือ 'ไวน์ส้ม' ที่ได้ชื่อว่าเป็นไวน์เพื่อสุขภาพ

ไวน์จอร์เจีย (Georgian Wine) ตอนนี้มีผู้สนใจอยากรู้จัก มีหลายบริษัทนำเข้าเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะ ออเรนจ์ ไวน์ (Orange Wine) ที่ตอบโจทย์กระแสของคนรักสุขภาพ และจอร์เจียก็มีชื่อเสียงทางด้านการทำไวน์ประเภทนี้มาก

ออเรนจ์ ไวน์ หรือ ไวน์ส้ม ไม่ใช่ไวน์ที่ทำจากผลไม้ประเภทส้ม แต่ทำจากองุ่น กรรมวิธีการผลิตคล้ายกับไวน์ขาว คือใช้องุ่นเขียวที่หมักโดยที่ไม่เอาเปลือกออก (Skin Contact) จึงทำให้มีสีเข้มกว่ามี สารแทนนิน (Tannin) อยู่เล็กน้อยหรือไม่มีเลย

ได้ชื่อว่าเป็น ไวน์เพื่อสุขภาพ มีรสเข้มเข้มข้นเหมือนไวน์แดง และดื่มสดชื่นเหมือนไวน์ขาว

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว     ออเรนจ์ ไวน์ (Cr. thegourmetinsider.com)

ออเรนจ์ ไวน์ เกิดขึ้นเมื่อ 6,000 ปีก่อน และมีผู้นำกรรมวิธีการผลิตแบบเก่า ๆ กลับมาใช้อีกครั้งในช่วง 100 ปีที่ผ่านมานี่เอง ผู้ผลิตจะใช้วิธีธรรมชาติมากที่สุด เป็นประเภท Natural Wine คือไม่ใส่สารเคมี โดยเฉพาะซัลเฟอร์ หรือถ้าใส่ก็จะใส่น้อยมาก

ไวน์ส้มไม่ได้มีแค่สีส้มเสมอไป เพราะเป็นได้ทั้งสีส้ม ชมพู ทอง ไปจนถึงน้ำตาล แต่ที่เรียกว่าไวน์ส้มเพื่อไม่ให้ซ้ำกับชื่อจำแนกของไวน์สีทอง (Gold Wine) ที่เป็นคำเรียกไวน์ขาวประเภทหนึ่ง

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว

    ไหหมักบ่มไวน์ยุคโบราณ

จุดเด่นของไวน์ส้ม อยู่ที่ความเข้มข้นในรสชาติแบบไวน์แดง แต่ยังคงความสดชื่นแบบไวน์ขาวไปในตัว มีทั้ง light, medium และ full body

กรรมวิธีทำออเรนจ์ ไวน์ ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นกรรมวิธีโบราณเกิดมาหลายพันปี ได้รับการพูดถึงเมื่อไม่กี่ปีนี้เอง เพราะมีความนิยมไวน์ธรรมชาติ (Natural Wine) หรือไวน์ออร์แกนิค (Organic Wine) เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว    เคฟรีบ่มไวน์ที่ฝังไว้ใต้ดิน

ออเรนจ์ ไวน์ ทำจากองุ่นเขียว 100% สามารถบ่มพร้อมเปลือกได้เป็นเดือนจนถึงเป็นปี แล้วแต่ประเภท ไม่ใส่สารปรุงแต่งสังเคราะห์ในกระบวนการ จึงเหมาะสำหรับคนที่เป็นทั้งวีแกนและมังสวิรัติ

นอกจากนี้ ออเรนจ์ ไวน์ ยังไม่ใช้ไข่ขาวในกระบวนการกรองไวน์หรือตกตะกอน (Fining) ซึ่งกระบวนการกรองนี้จะลดทอนกลิ่นของไวน์ตามไปด้วย และนั่นทำให้ ไวน์มีสีที่ค่อนข้างขุ่น หรือมีตะกอนนอนที่ก้นขวด

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว      ประเทศจอร์เจีย

จอร์เจียเป็นหนึ่งในชาติที่ผลิตไวน์เก่าแก่ที่สุดในยุโรป และได้ชื่อว่าเป็น The birth place of wine หรือ The Cradle of Wine Making จากหลักฐานที่พบเชื่อกันว่า มีการผลิตไวน์บริเวณพื้นที่แห่งนี้เมื่อประมาณ 7,000 - 5,000 ปีก่อนคริสตกาล ที่สำคัญชาวจอร์เจียบอกว่าคำว่า Wine มาจากคำว่า Gvino ในภาษาจอร์เจีย

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว

     ตักไวน์จากไหใต้ดิน

ชาวจอร์เจียโบราณคิดค้นภาชนะใส่ไวน์เพื่อเก็บไว้ดื่มนาน ๆ เป็นดินเผาคล้ายไห เรียกว่า เคฟรี (Kvevris) แล้วปิดฝาด้วยแผ่นไม้ที่ทำไว้ขนาดพอดีกัน ฝังลงไปในดิน สามารถเก็บไว้ได้หลายสิบปี ปัจจุบันก็ยังใช้กันอยู่ ผมเคยไปชิมไวน์พวกนี้หลายครั้ง และเคยลงไปในไหเก็บไวน์พวกนี้ตอนที่เขาเตรียมทำความสะอาดไห เพื่อเตรียมบรรจุไวน์รุ่นใหม่ลงไป

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว     ไหเคฟรี เตรียมลงฝังดิน

จอร์เจีย ผลิตไวน์ได้มากเป็นอันดับ 2 ของชาติที่เคยอยู่ในเครือสหภาพโซเวียต ตามหลังมอลโดวา (Moldova) นำหน้ารัสเซีย (Russia) และยูเครน (Ukraine) แต่ไวน์จอร์เจียได้รับรางวัลนานาชาติมากกว่าทุกชาติดังกล่าว

หลังจากสหภาพโซเวียตล่มสลาย จอร์เจียแยกตัวเป็นประเทศในปี 1991 ไวน์แห่งดินแดนทะเลดำจึงเริ่มเป็นที่รู้จักของโลกภายนอกมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งไวน์หวานและกึ่งหวานที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว      หลักฐานทางโบราณคดีว่าจอร์เจียผลิตไวน์มาหลายพันปีแล้ว

จอร์เจียมีหน่วยงานชื่อ Georgian Wines & Spirits (GWS) ทำหน้าที่ส่งเสริมสนับสนุนให้ไวน์จอเจียร์เป็นที่รู้จักกันของคอไวน์ทั่วโลก ปัจจุบันส่งออกไวน์ปีละกว่า 94 ล้านขวด ไปยัง 53 ประเทศ มากที่สุดคือรัสเซียกว่า 59 ล้านขวด ตามด้วยจีนกว่า 7 ล้านขวด ขณะที่ไทยเพิ่งนำเข้ามาไม่น่าจะเกิน 2 ปี จำนวนน่าจะแค่หลักพัน แต่แนวโน้มดีขึ้น เพราะมีผู้นำเข้าหน้าใหม่เกิดขึ้น

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว

    ไวน์ที่เกิดจากกลุ่มแพทย์รวมกันทำ

สำหรับชาวจอร์เจียแล้ว องุ่นและไวน์ถือเป็นชีวิต เป็นจิตวิญญาณ เป็นวิถีชีวิต เป็นมิตรภาพ เป็นเครื่องหมายของบรรพบุรุษ เป็นศาสนา ฯลฯ เรียกว่าเข้าไปเกี่ยวข้องกับชีวิตจิตใจของพวกเขาอย่างแยกไม่ออก คนจอร์เจียบอกว่าถ้าไม่มีองุ่นพวกเขาอยู่ไม่ได้

หน้าโบสถ์หรือสถานที่สำคัญ ๆ ในจอร์เจียหลายแห่งจะมีเป็นลวดลายเป็นเถาองุ่น ขณะที่ทุกบ้านจะปลูกองุ่นที่ซุ้มประตูหน้าบ้าน เป็นสัญลักษณ์ เป็นร่มเงา เป็นวัฒนธรรมอันยาวนานที่สืบสานกันมาหลายพันปี

งานเล็ก งานใหญ่ งานศาสนา งานพิธีการ มื้ออาหารที่บ้าน กินอาหารนอกบ้าน หรือที่บ้านเพื่อน ฯลฯ จะมีไวน์เป็นส่วนประกอบอยู่เสมอ ไวน์อยู่ในวิถีคนจอร์เจียทั้งในชีวิตประจำวันและศาสนาจนยากจะแยกออก 

ในยามบ่ายพวกเราอาจจะดื่มกาแฟ แต่คนจอร์เจียดื่มไวน์ พวกเขา ดื่มไวน์อย่างน้อยวันละ 1 แก้ว

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว

    ภาพโมเสกเซนต์ นีโน

นักบุญเซนต์ นีโน (Saint Nino) ได้ชื่อว่าเป็นผู้นำนิกายออร์โธดอกซ์ มาเผยแพร่ในย่านคอเคซัส จนกระทั่งชาวจอร์เจียเกือบทั้งประเทศนับถือคริสต์ศาสนานิกายออร์โธดอกซ์ที่เคร่งครัดตราบจนทุกวันนี้

ตำนานเล่าว่าเซ็นต์ นีโน ได้นำเถาองุ่นมากไขว้กันเป็นกางเขนแล้วมัดไว้ด้วยเส้นผมของตน จนกลายมาเป็นสัญลักษณ์ที่เรียกว่า เซนต์ นีโน ครอสส์ (St. Nino’s Cross) ใครไปเที่ยวจอร์เจียจะเห็นรูปภาพของเซนต์ นีโนในโบสถ์สำคัญ ๆ ทั่วประเทศ มีไม้กางเขนจากเถาองุ่นแทบทุกโบสถ์

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว

    ไวน์แดงจากองุ่นซาเปราวี

เขตผลิตไวน์ที่สำคัญในจอร์เจีย ได้แก่ กาเคติ (Kakheti) ผลิตได้ผลดีทั้งในด้านปริมาณ คุณภาพ และประวัติศาตร์ ผลิตไวน์ประมาณ 3 ใน 4 ของประเทศ อยู่ทางตะวันออกของประเทศ พรมแดนทางตะวันออกและใต้ติดกับอาเซอร์ไบจัน นอกนั้นล้อมรอบด้วยภูเขาคอเคซัส มีแม่น้ำอลาซานี (Alazani) เป็นเส้นเลือดสำคัญ ปลูกองุ่นแดงซาเปราวี (Saperavi) มากที่สุดประมาณ 57% รองลงไปเป็นองุ่นเขียวรัตซิเทลี (Rkatsiteli) 14% นอกนั้นมีอย่างละ 3- 6 %

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว     เทศกาลเก็บองุ่นที่กาเคติ

การทำไวน์ของกาเคติ ถือเป็นวัฒนธรรมที่เกี่ยวเนื่องกับวิถีชิวิตของผู้คนมายาวนาน ปลายเดือนกันยายนและต้นเดือนตุลาคม จะมีวันหยุดที่สำคัญเรียกว่า Rtveli เพื่ออุทิศให้กับการเก็บเกี่ยวองุ่นประจำปี ทั้งครอบครัว รวมทั้งผู้หญิง ลูกเล็กเด็กแดงจะพากันไปเก็บองุ่น จากนั้นจะมีการชิมไวน์ที่แต่ละครอบครัวทำกันเอง ร้องเพลง และเต้นรำ ฯลฯ เทศกาลนี้ต้อนรับนักท่องเที่ยวด้วย

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว

    ออเรนจ์ ไวน์

รัตซิเทลี (Rkatsiteli) เป็นหนึ่งในองุ่นเขียวพันธุ์ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก กำเนิดในจอร์เจีย ปลูกมากในสหภาพโซเวียต ยุโรปตะวันออกและยุโรปตอนกลาง และปลูกมากเป็นอันดับ 3 ในโลกเมื่อคิดเป็นเฮกตาร์ ใช้ทำตั้งแต่ไวน์ขาวดราย จนถึงลิเคียวร์ และฟอร์ดิไฟด์ไวน์

โดยเฉพาะในเขตกาเคติ (Kakheti) ใช้ทำไวน์หวานด้วยกรรมวิธีเดียวกับพอร์ต Rkatsiteli หมายความว่า “red stem” เนื่องจากก้านขององุ่นมีสีออกแดงเมื่อเทียบกับองุ่นเขียวทั่วไป

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว

     ออเรนจ์ ไวน์ ที่ออกแบบฉลากมีรูปไหเคฟรี

ซาเปราวี (Saperavi) องุ่นแดงพันธุ์หลักในการทำไวน์แดงของจอร์เจีย เปลือกสีแดงเข้มจนเกือบดำ ทำไวน์แล้วสามารถเก็บไว้ได้หลายสิบปี ให้แอลกอฮอล์สูง และใช้ผสมกับพันธุ์อื่นทำไวน์แดงคุณภาพพรีเมียม

ซาเปราวี ในภาษาจอร์เจียแปลว่า Dye หรือ Paint ถือกำเนิดในเขตกาเคติ ทางตะวันออกของจอร์เจีย ก่อนจะขยายไปยังเขตต่าง ๆ เช่น Saingilo, Kartli, Shavshet-Klarjeti, Imereti, Guria, Racha และ Lechkhumi จนกลายเป็นองุ่นพันธุ์สำคัญต่ออุตสาหกรรมไวน์จอร์เจีย และยังปลูกได้ดีในมอลโดวา และรัสเซีย ใช้ทำไวน์แดงสีแดงเข้ม ฟูลบอดี้ แอสิดและแทนนินค่อนข้างสูง

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว

    ออเรนจ์ ไวน์

บริษัทล่าสุดที่นำไวน์จอร์เจีย เข้ามาคือบริษัท Uncharted Seeds (UCS) เป็นบริษัทเล็ก ๆ แบบครอบครัว แต่น่าจะเป็นบริษัทที่มีไวน์จอร์เจียมากที่สุด ที่สำคัญคือกระบวนการนำเข้าพิถีพิถันมาก ตู้คอนเทนเนอร์ติดแอร์ ซึ่งมีต้นทุนที่สูงแต่เจ้าของบอกว่ายอมลงทุนเพื่อคุณภาพของไวน์ เป็นต้น

ประมาณปี 2012 ผมได้รับเชิญไปชิมไวน์ที่ประเทศจอร์เจีย 3 วัน ชิมไปกว่า 200 รุ่น วันหลังจะเล่าให้ฟัง ประเทศเล็ก ๆ ที่แตกมาจากสหภาพโซเวียต อย่างจอร์เจีย ยูเครน มอลโดวา ผลิตไวน์มีคุณภาพ ไม่ธรรมดาจริง ๆ...

'จอร์เจีย' 'ออเรนจ์ ไวน์' (ไวน์ส้ม) เข้มเหมือนไวน์แดง สดชื่นเหมือนไวน์ขาว     ไร่องุ่นในจอร์เจีย (Cr.georgiaembassyusa.org)

สำหรับผม ไวน์โลกเก่าประเทศดัง ๆ อย่าง ฝรั่งเศส อิตาลี สเปน ฯลฯ หรือแม้แต่แคลิฟอร์เนีย ออสเตรเลีย ฯลฯ พวกนี้ แทบจะไม่มีอะไรท้าทายแล้ว อยากชิมไวน์ประเทศเล็ก ๆ แต่ผลิตไวน์มายาวนาน อย่าง จอร์เจีย ยูเครน อุรุกวัย บราซิล ฮังการี ลัตเวีย อาร์เมเนีย สโลเวเนีย สาธารณรัฐเชก ฯลฯ อะไรพวกนี้มากกว่า

ท่านที่สนใจไวน์จอรจีย ของบริษัท Uncharted Seeds (UCS) สอบถามโทร.0953615678