หากโลกใบนี้คือ “ละครโรงใหญ่” ดั่งเช่นในบทเพลงอมตะของสุเทพ วงศ์กำแหง การที่ศาลสถิตยุติธรรมจะถูกมองว่าเป็น “โรงละคร” ที่ “ทนาย” เปรียบได้กับ “นักแสดง” ผู้ใช้บทสนทนา ภาษากาย กดดันพยาน เล่นจิตวิทยากับฝ่ายตรงข้าม เพื่อโน้มน้าวใจผู้พิพากษาให้ตัวเองชนะคดี ก็ไม่ผิดเช่นกัน
นั่นคือ แนวคิดหลักของ “ทนายปีศาจ” ซีรีส์แนว courtroom สุดเข้มข้นของไทย ทุนสร้างจาก Netflix ที่กำลังเป็นกระแสร้อนแรงอยู่ในขณะนี้ ผลงานการกำกับของ “ณฐพล บุญประกอบ” ที่สร้างปรากฏการณ์จาก “สงคราม ส่งด่วน” มาก่อนหน้านี้ ร่วมด้วย จักริน เทพวงค์ ผู้กำกับร่วมที่เป็นเจ้าของไอเดียต้นเรื่อง
นำแสดงโดย ณัฏฐ์ กิจจริต, รฐา โพธิ์งาม, ปริม-อัจฉรียา โพธิพิพิธธนากร, กบ-ทรงสิทธิ์ รุ่งนพคุณศรี, ต้อม-พลวัฒน์ มนูประเสริฐ, ตู่ ภพธร, เพชร-เผ่าเพชร เจริญสุข และ เจีย-สฤญรัตน์ โทมัส
“ทนายปีศาจ” เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับ “เมฆ” ทนายหนุ่มผู้ยึดมั่นในอุดมการณ์และความถูกต้อง ไม่เห็นด้วยกับการเล่นนอกกติกา แต่เมื่อตัวเองตกอยู่ในสภาวะหลังชนฝา กลายเป็นผู้ต้องหาคดีฆาตกรรมลูกชายนายตำรวจใหญ่ผู้ทรงอิทธิพลระดับประเทศ แม้จะพยายามสู้คดีอย่างตรงไปตรงมาเพราะเชื่อมั่นในความบริสุทธิ์ของตัวเอง แต่ก็ยังพ่ายให้กับอิทธิพลมืด เมฆจึงจำใจยอมรับวิธีการของ “จิตตรี” ผู้มีสมญาว่า “ทนายปีศาจ” เพราะเธอผู้นี้ไม่เลือกวิธีการที่ใช้ เพื่อให้ลูกความของตัวเองได้รับชัยชนะ
สารตั้งต้นของ “ทนายปีศาจ” มาจากประสบการณ์ตรงของจักริน เทพวงค์ ที่มีคนในครอบครัวต้องขึ้นศาล พอได้เข้าไปสัมผัสกับกระบวนการพิจารณาคดีของจริงเขาก็พบว่าความรู้ ความเชื่อมั่น ตลอดจนความคาดหวังที่มีต่อกระบวนการยุติธรรมเหมือนถูกทำลายลงตรงนั้น และก่อให้เกิดคำถามหลายอย่างตามมา
“พอได้ศึกษาเพิ่มเติม ได้พูดคุยกับคนเยอะมากเลยรู้สึกว่า จริงๆ ศาล ไม่เฉพาะของไทย แต่ของทั่วโลกก็เหมือนเป็นโรงละครที่มีคนต้องมาแสดง เพราะสุดท้ายแล้วความจริงที่อยู่ในศาลมันเป็นความจริงที่แต่ละฝ่ายหยิบยกมา ซึ่งไม่ใช่ความจริงทั้งหมด ทุกคนพยายามแสดงเหตุผลเพื่อพรีเซนต์ต่อผู้พิพากษาที่เป็นผู้ตัดสิน พอดีไซน์ออกมาเป็นธีมไอเดียนี้แล้วก็เอาไปอยู่ในบท รวมถึงในขั้นตอนการกำกับ หรือออกแบบฉากด้วยครับ”
ณฐพล บุญประกอบ ช่วยขยายความว่าฝ่ายโจทก์ และจำเลยต่างมีเส้นเรื่องของตัวเองในการที่จะต้องโน้มน้าวผู้พิพากษาให้เชื่อในเรื่องเล่า ซึ่งถ้าเชื่อฝั่งไหนมันก็คือ การตัดสิน ทำให้การพิจารณาคดีในศาลถูกอนุมานว่าคือ โรงละครที่แต่ละฝ่ายต้องมาแสดงเพื่อโน้มน้าวคนดูให้เชื่อในสิ่งที่เรากำลังเล่าอยู่
ขณะที่ ณัฏฐ์ กิจจริต ผู้รับบท “เมฆ” ตัวเอกของเรื่องมองว่า “ทนาย” กับ “นักแสดง” มีอาวุธที่คล้ายกัน ไม่ว่าจะเป็นการวาง blocking ตำแหน่งการยืนต่อหน้าพยาน การเข้าไปกดดันพยาน การเล่นจิตวิทยากับอัยการหรือฝ่ายตรงข้าม
“อาวุธของทนายก็คือ dialog อาวุธของนักแสดงก็คือ dialog ร่างกาย positioning อำนาจต่อรองบางอย่างผ่าน blocking มีรายละเอียดระหว่างบรรทัดที่คล้ายๆ กับ stage play เหมือนกัน”
ขณะที่ รฐา โพธิ์งาม มองในมุมของมนุษย์ว่าเวลาขึ้นศาล แต่ละคนจะมีสตอรี่เพื่อพิสูจน์ว่าตัวเองบริสุทธิ์ แม้แต่คนที่ไม่บริสุทธิ์ก็ต้องสร้างเรื่องมาให้ตัวเองบริสุทธิ์ให้ได้ การเป็นทนายก็คือ การโน้มน้าว ดึงดูดความสนใจ และพยายามใช้ energy ทั้งหมดให้คนในห้องเชื่อเรา เหมือนละครเวที หรือ การแสดง role play บางอย่าง
“ถ้ามองในมุมนักแสดงมันก็คือ สถานที่แห่งหนึ่งที่เราจำเป็นต้องโน้มน้าวให้ทุกคนเชื่อมั่นในตัวเรา เข้าใจ และเชื่อในสิ่งที่เรากำลังพูดออกไปว่ามันคือ fact ต่อให้ไม่ใช่ fact แต่เราต้องทำให้เขาเชื่อให้ได้”
“ทนายปีศาจ” เป็นซีรีส์ที่ใช้เวลาเขียนบทนานกว่า 5 ปี มีที่ปรึกษาทางกฎหมาย ทั้งทนายความ ผู้พิพากษา ตำรวจ ช่วยตรวจสอบตั้งแต่โครงเรื่องไปจนถึงบทสนทนา ลำดับการพูด blocking หรือการจัดวางตำแหน่งของตัวละครในศาล ขณะที่นักแสดงและทีมงานได้ไปดูการพิจารณาคดีที่ศาลจริง เพื่อดูบรรยากาศ ขั้นตอนต่างๆ เช่น ฝั่งไหนนั่งตรงไหน ใครต้องลุกก่อน
จักริน เทพวงค์ เล่าเกร็ดเบื้องหลังให้ฟังว่า ทีมงานได้ไปพูดคุยกับทนายคนหนึ่งที่เก่งมากในการว่าความให้อาชญากร โดยคดีแรกๆ ที่เขาทำคือ ช่วยให้ลูกความหลุดจากคดียิงคนตาย หลังจากนั้นก็จะมีแต่คดีแบบนี้เข้ามา ทำให้เขามีเทคนิคเยอะมากในการว่าความคดีแบบนี้
สิ่งที่ทีมผู้สร้างสะกิดใจจากการรีเสิร์ชก็คือ บางครั้งการทำถูกต้องทุกอย่างมันไม่ได้ทำให้ได้มาซึ่งความยุติธรรม มันเป็นหัวข้อที่ทางทีมผู้สร้าง “ทนายปีศาจ” อยากจะลองสำรวจ และดันไปให้สุดทาง
“จริง ๆ อยากให้คนดูรู้สึกกระอักกระอ่วนครับ สำหรับผมนะครับ กระอักกระอ่วนกับสิ่งที่เราเคยเชื่อ มันไม่เป็นอย่างที่เราเห็น สิ่งที่เราเคยตัดสินว่ามันถูกหรือผิด มันกลับมีอีกหลายมุมที่เราไม่เคยเข้าใจ หรือไม่เคยคิดว่ามันจะเกิดผลลัพธ์อย่างที่มันเป็น ผมคิดว่าเวลาเราทำหนังหรือซีรีส์ สิ่งที่ผมในฐานะคนดูได้เรียนรู้ มันคือ การได้เจอคำถามเหล่านี้ คำถามที่เราตอบไม่ได้ คำตอบที่เราไม่คุ้นเคย เรารู้สึกว่าเรากระอักกระอ่วนกับคำตอบแบบนี้ เฮ้ย ทำไมคนถูกมันโดนลงโทษ คนผิดมันรอด กระบวนการทำไมมันถึงมีช่องโหว่ ทำไมวิธีการของจิตตรี หรือเมฆมันดูเหมือนจะไม่ถูกต้อง แต่มันได้ผลลัพธ์ที่มันควรจะเป็น” ณฐพล บุญประกอบ กล่าว
ปิดท้ายด้วยณัฏฐ์ กิจจริตที่พูดถึงตัวละคร “เมฆ” ว่าคือตัวแทนของความรู้สึกกระอักกระอ่วน ซึ่งเกิดจากการที่เรามีความเชื่อชุดหนึ่งแล้วมาเจอกับความจริงชุดหนึ่ง สุดท้ายแล้วมันคือ การตั้งคำถามระหว่าง “มนุษย์” กับ “ระบบ” เรากับ system บางอย่าง
“จริงๆ เรา ยิ่งในฐานะทนาย อาชีพที่มีกุญแจพิเศษ เดินเข้าไปได้ลึกกว่าอาชีพอื่นๆ สามารถสร้างผลกระทบ แทรกแซง หรือสร้างแรงโน้มน้าวบางอย่างในกระบวนการตัดสินบางอย่างของบางเรื่อง ของบางคนได้ ผมยิ่งอึดอัด แต่ผมว่ามันก็เป็นส่วนหนึ่งของการที่ต้องตั้งคำถามแล้วจะยังไงต่อ มันเหมือนเป็นการโยนคำถามไปยังคนดูมากกว่าครับ ว่าถ้าเป็นคุณจะทำอย่างนี้หรือไม่”
ชื่อเรื่อง: ทนายปีศาจ
กำกับ: ณฐพล บุญประกอบ, จักริน เทพวงค์
นำแสดง: ณัฏฐ์ กิจจริต, รฐา โพธิ์งาม, ทรงสิทธิ์ รุ่งนพคุณศรี, พลวัฒน์ มนูประเสริฐ
ออกอากาศ: Netflix
จำนวน: 8 ตอน
“ทนายปีศาจ” เป็นเรื่องราวของ "เมฆ" (ณัฏฐ์ กิจจริต) ทนายหนุ่มผู้ยึดมั่นในอุดมการณ์ที่สถานการณ์พาไปให้ตกเป็นผู้ต้องหาคดีฆาตกรรมลูกชายนายตำรวจยศใหญ่ผู้ทรงอิทธิพล แม้เมฆจะยืนกรานความบริสุทธิ์ของตัวเองและสู้คดีอย่างตรงไปตรงมา แต่กระบวนทางกฎหมายที่เขาเชื่อมั่นกลับไม่ได้หยิบยื่นความยุติธรรมให้อย่างที่คิด ในจุดที่สิ้นหวังที่สุด เมฆจำต้องยอมรับความช่วยเหลือจาก "จิตตรี" (รฐา โพธิ์งาม) ทนายปีศาจที่ขึ้นชื่อเรื่องการงัดทุกช่องโหว่กฎหมายมาใช้เพื่อชนะคดีโดยไม่สนวิธีการ
ในระบบที่บิดเบี้ยว ความจริงไม่มีน้ำหนักเท่าคำโกหกที่น่าเชื่อถือ เมฆจึงต้องร่วมมือกับจิตตรี งัดทุกกลวิธีของปีศาจมาต่อกรกับอำนาจที่ไม่เล่นตามกฎ แต่ทุกก้าวที่เมฆถลำลึก เขายิ่งแปดเปื้อนสีดำ ยิ่งสั่นคลอนความเชื่อ และท้าทายสำนึกทางศีลธรรมของเขาเอง เส้นทางการล้างมลทินครั้งนี้อาจเปลี่ยนแปลงความเชื่อที่เขามีต่อ "ความยุติธรรม" ไปตลอดกาล
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์
