ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การมาถึงของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ไม่ได้เป็นเพียง “เครื่องมือใหม่” แต่กำลังกลายเป็นแรงสั่นสะเทือนที่เขย่ารากฐานของแทบทุกอุตสาหกรรม ตั้งแต่การเงิน การผลิต ไปจนถึงสื่อและคอนเทนต์
เมื่อคลื่นเทคโนโลยีลูกนี้ไหลบ่าเข้าสู่วงการบันเทิง พื้นที่ที่ “ความคิดสร้างสรรค์” เคยเป็นหัวใจหลัก โดยภาพรวมแล้ว พบว่า การใช้ AI ในอุตสาหกรรมบันเทิงก็ไม่ต่างจากอุตสาหกรรมอื่น นั่นคือ มีทั้งส่วนที่เป็นประโยชน์ และส่วนที่เป็นภัยคุกคามต่อความคิดสร้างสรรค์ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของภาคอุตสาหกรรมนี้
ในส่วนของประโยชน์ที่เห็นเด่นชัดคือ “การลดต้นทุนการผลิต” โดย Morgan Stanley Research ประเมินว่าการนำเครื่องมือ AI มาใช้สามารถลดค่าใช้จ่ายในการผลิตสื่อบันเทิงทุกประเภทลงราว 10% โดยอุตสาหกรรมทีวีและภาพยนตร์จะลดค่าใช้จ่ายได้มากถึง 30% หากนำ AI มาใช้ในเรื่องของการเขียนสคริปต์ การทำโปรดักชัน การตัดต่อ มิกซ์เสียง วิชวลเอฟเฟกต์ เพราะค่าใช้จ่ายในส่วนที่กล่าวมานี้โดยปกติแล้วจะคิดเป็นต้นทุนราวครึ่งหนึ่งของการผลิตรายการทีวี หรือสร้างภาพยนตร์เรื่องหนึ่งออกมา
ข้อดีอีกอย่างหนึ่งของการใช้ AI คือจะทำให้บริษัทขนาดเล็กหรือบริษัทหน้าใหม่สามารถแข่งขันกับผู้นำอุตสาหกรรมได้ด้วยการใช้เทคโนโลยีมาผลิตคอนเทนต์คุณภาพสูง
สำหรับ “อุตสาหกรรมดนตรี” ถึงแม้ว่าศิลปินส่วนใหญ่จะคัดค้านการใช้ AI ทำเพลงกันอย่างรุนแรง แต่ทั้งนี้ต้องขึ้นอยู่กับผู้บริโภคด้วยว่าเปิดใจรับคอนเทนต์ที่เกิดจากการสร้างสรรค์โดย AI หรือไม่ ล่าสุดเพลง “Celebrate Me” ของ IngaRose ซึ่งสร้างด้วย AI music generator ที่เรียกว่า Suno ได้กลายเป็นไวรัลทาง TikTok ตามมาด้วยการขึ้นครองอันดับ 1 บนชาร์ต iTunes สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส แคนาดา และนิวซีแลนด์ ซึ่งเป็นตลาดเพลงใหญ่อันดับต้น ๆ ของโลก
เท่านั้นไม่พอในช่วงเดียวกับที่เพลง Celebrate Me ครองอันดับ 1 นั้นยังมีเพลงจากศิลปินเอไออย่าง IngaRose ติดอันดับ Top 100 บนชาร์ต iTunes สหรัฐอเมริกา มากถึง 5 เพลงด้วยกัน สะท้อนความเป็นจริงทางฝั่งของผู้บริโภคที่ส่งสาส์นบางอย่างไปถึงศิลปินเช่นกัน
แต่ถ้าเป็นในส่วนที่ไม่เกี่ยวข้องกับการสร้างสรรค์ดนตรี เช่น การอัดเพลง การจัดจำหน่าย การจัดคอนเสิร์ต เทคโนโลยีใหม่ ๆ รวมถึง GenAI ช่วยลดต้นทุนของค่ายเพลงหรือศิลปินอิสระลงไปได้มาก ศิลปินสามารถทำการบันทึกเสียงคุณภาพสูงได้จากที่บ้านแล้วอัปโหลดขึ้นแพลตฟอร์มสตรีมมิงต่าง ๆ ได้เลย ทำให้มีการผลิตเพลงออกมาได้มากขึ้นด้วยต้นทุนที่น้อยลง
นอกจากนี้ AI ยังสามารถนำมาช่วยในเรื่องของการวิเคราะห์หากลุ่มผู้ฟังที่เหมาะสมกับเพลงที่ผลิตออกมา โดยตัวอย่างที่เราคุ้นเคยกันดีก็คือระบบอัลกอริทึมที่จะจัดสรรเพลงแนวเดียวกับที่เราฟังบ่อย ๆ หรือมีอยู่ในเพลย์ลิสต์มาให้ฟังโดยไม่ต้องค้นหาด้วยตัวเอง
วงการบันเทิงจีนเปิดรับ AI เต็มรูปแบบ
สำหรับประเทศที่เปิดรับการนำ AI มาใช้ในอุตสาหกรรมบันเทิงอย่างเต็มรูปแบบในปัจจุบันคือ ประเทศจีนที่ผู้กำกับภาพยนตร์ชื่อดังอย่าง เจี่ยจางเค่อ (Jia Zhangke) และแพลตฟอร์มวิดีโอออนไลน์ยักษ์ใหญ่ อ้ายฉีอี้ (iQIYI) ประกาศชัดเจนว่าจะนำ AI มาใช้โดยไม่สนใจกระแสต่อต้าน
เจี่ยจางเค่อ ผู้กำกับหนังแนวอินดี้เจ้าของรางวัลสิงโตทองคำ เทศกาลภาพยนตร์เวนิสจากภาพยนตร์เรื่อง Still Life (2006) และเจ้าของรางวัลบทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม เทศกาลหนังเมืองคานส์จากภาพยนตร์เรื่อง A Touch of Sin (2013) ได้ใช้ AI ผลิตหนังสั้นออกฉายช่วงตรุษจีนสองเรื่อง และได้พูดถึงเรื่องนี้ในมาสเตอร์คลาสซึ่งจัดขึ้นที่ฮ่องกงช่วงกลางเดือนมีนาคมที่ผ่านมาว่า เขาก็แค่อยากลองดูว่าการใช้เทคโนโลยีที่คนจำนวนมากในวงการบันเทิงเป็นห่วงกันผลิตงานออกมาแล้วจะเป็นอย่างไร
“ผมเผชิญกับเทคโนโลยีใหม่โดยปราศจากการตัดสินไปก่อนล่วงหน้า ผมใช้มันเพื่อทำความเข้าใจกับมัน ความอยากรู้อยากเห็นของผมตั้งอยู่บนข้อเท็จจริงที่ว่า เมื่อไรก็ตามที่มีเทคโนโลยีใหม่ ๆ เข้ามา มันอาจนำมาซึ่งผลประโยชน์ต่อการถ่ายทอดและการผลิตภาพยนตร์ นิวมีเดียสามารถนำเสนอพื้นที่ ไอเดีย จุดหมายปลายทางที่เราไม่สามารถไปถึงได้ในอดีต” เจี่ยจางเค่อกล่าว
พร้อมกับเสริมว่า AI ย่อมมีทั้งแง่มุมที่ดีและไม่ดี ซึ่งเขามองว่า อย่าด่วนคัดค้าน แต่ก็อย่าเพิ่งด่วนลงทุนด้วยเช่นกัน เพราะยังมีอีกหลายประเด็นที่ต้องพูดคุยกันแล้วออกกฎหมาย กฎระเบียบต่าง ๆ ออกมาควบคุม
ขณะที่ทางอ้ายฉีอี้นั้นประกาศกลยุทธ์ใช้ AI มาเป็นตัวขับเคลื่อนในการผลิตคอนเทนต์ขึ้นในงาน iQIYI World Conference 2026 ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงปักกิ่งระหว่างวันที่ 20-21 เมษายนที่ผ่านมา โดยหัวใจสำคัญของแผนการนี้คือการเปิดตัว Nadou Pro แพลตฟอร์มผลิตคอนเทนต์โดยใช้ AI ระดับมืออาชีพ ซึ่งจะมาช่วยดูแลทั้งเรื่องของการเขียนบท การกำกับ ไปจนถึงการออกแบบวิชวล และการตัดต่อ
Gong Yu ผู้ก่อตั้งและซีอีโอ iQIYI กล่าวว่าแพลตฟอร์มนี้จะผสานไอเดียของครีเอเตอร์เข้ากับ IP ทาเลนต์ สินทรัพย์ดิจิทัลของอ้ายฉีอี้ เพื่อผลิตคอนเทนต์เต็มรูปแบบที่ครอบคลุมทั้งภาพยนตร์ ซีรีส์ แอนิเมชัน รายการวาไรตี้ โดยตั้งเป้าว่าจะพลิกโฉมคอนเทนต์ขนาดยาวด้วย AI และคาดว่าจะสร้างคอนเทนต์บล็อกบัสเตอร์ด้วยเอไอออกมาได้อย่างเร็วสุดช่วงหน้าร้อนหรือช่วงปลายปีนี้
ทั้งนี้ แพลตฟอร์ม Nadou Pro ของอ้ายฉีอี้มีโมเดลอยู่สองรูปแบบคือ โหมด “บริษัทคนเดียว” (one person company) ที่ครีเอเตอร์คนเดียวใช้เครื่องมือ AI ช่วยจัดการกระบวนการผลิตทั้งหมดจนได้ผลงานออกมา และโหมดทีม ซึ่งครีเอเตอร์หลายคนนำเครื่องมือ AI มาใช้ในเวิร์คโฟลว์แบบเดียวกัน
อ้ายฉีอี้มีแผนจะนำแพลตฟอร์มนี้ออกสู่นอกประเทศด้วยโดยคาดว่า Nadou Pro เวอร์ชันภาษาอังกฤษจะสามารถเปิดตัวได้ในช่วงกลางเดือนพฤษภาคม ตามด้วยภาษาโปรตุเกส และอีกหลายภาษา