โยคะอนาโตมี สไตล์หมอดุลย์

"ก่อนหน้านี้ทำงานหนัก ก็ปวดหลัง ปวดเอว เป็นออฟฟิศซินโดรม ตอนนั้นเลือกไปนวด ฝังเข็ม จัดกระดูก หายป่วยไม่นาน อาการก็กลับมาอีก เพราะต้องก้มๆ เงยๆ ทำฟันให้คนไข้ " คุณหมอสมดุลย์ หมั่นเพียรการ เล่าถึงการทำงานตั้งแต่เช้าจรดเย็นในทุกๆ วัน
ทำมาสามสี่ปี เขาเริ่มตั้งคำถามกับตัวเอง...

"จะเลือกชีวิตแบบนี้หรือ"

ไม่ใช่แล้ว...ลองเข้าฟิตเนส ออกกำลังกาย ก็ไม่หายป่วย ถ้าอย่างนั้นไปเรียนโยคะ ฝากตัวเป็นลูกศิษย์ครูหนู ชมชื่น สิทธิเวช ฝึกไปสามอาทิตย์ เริ่มเห็นผล เพราะเป็นคนที่ทำอะไรแล้ว ต้องทำจริงจัง เหมือนการทำฟัน ต้องทำให้สูงกว่ามาตรฐาน

ฝึกไปฝึกมา อาการออฟฟิศซินโดรมหายไป จึงเรียนรู้เพิ่ม ไปเข้าคอร์สครูโยคะกับสถาบันโยคะวิชาการ รวมถึงหาความรู้เพิ่มเติมอยู่เรื่อยๆ จนผันตัวมาเป็นครูโยคะอนาโตมี (ในประเทศนี้มีไม่กี่คน) เพราะรู้เรื่องอนาโตมีเป็นอย่างดี และเป็นนักสื่อสารที่สามารถย่อยข้อมูลยากๆ ให้ดูง่ายในพริบตา
ปัจจุบันแม้จะไม่มีคลินิคทำฟันแล้ว แต่ยังเป็นหมอรักษารากฟัน และอาจารย์พิเศษ คณะทันตแพทย์ มหาวิทยาลัยรังสิต รวมถึงวิทยากรด้านการดูแลสุขภาพ

“ตอนเด็กๆ อยากเรียนนิเทศฯ แต่เรียนสายวิทย์ จึงไม่กล้าพอที่จะฉีกแนว ก็เลยเป็นหมอฟัน แต่ชอบเรื่องการสื่อสาร พอทำงานมา 3-4 ปีมีปัญหาเรื่องคอ บ่า ไหล่ เริ่มหนักขึ้น แทนที่เลิกงานจะได้ไปเที่ยวนู่นนี่นั่น ต้องไปนอนทำกายภาพ ฝังเข็มและจัดกระดูก ก็คิดว่า จะเอาสุขภาพแลกกับเงินหรือ "
เขา เล่าต่อว่า เมื่อเจอครูหนู-ชมชื่น จึงพบทางสว่าง นี่แหละครูของฉัน ทำให้ฉันเข้าใจชีวิต

"เมื่อก่อนเราสุดโต่ง เพราะการเรียนทันตแพทย์ถูกสอนมาให้ทำงานมาตรฐานสูงตลอดเวลา ชีวิตก็เร่งรีบ แต่การฝึกโยคะทำให้ช้าลง ผมค่อยๆ เปลี่ยนนิสัยบางอย่าง เมื่อก่อนทำงานเหมือนหนูถีบจักร เคยเล่าให้ครูกวีฟังว่า ผมทำงานหนัก แต่ก็ไม่เดือดร้อนใคร ครูบอกว่า คุณก็ต้องไม่เบียดเบือนตัวเอง”
ก่อนหน้านี้ เขาไม่เคยคิดมาก่อนว่า การทำงานหนัก นอนดึก เป็นการเบียดเบือนตัวเอง จึงค่อยๆ ลดงานทำฟัน หันมาสอนโยคะมากขึ้น

“เป็นครูสอนโยคะ เตรียมการสอนเยอะมาก ค่าสอนนิดเดียว ต่างจากทำฟัน เขี่ยนิดเดียวได้เงินละ แต่ความรู้สึกต่างกัน ซึ่งครูหนูสอนว่าวิชาการเกิดจากการปฏิบัติ เราก็เอาสิ่งที่เราฝึกทุกวัน มาผสมกับทฤษฎีอนาโตมี ตัดต่อคลิปวีดิโอ ทำหนังสั้นๆ เลือกเอนิเมชัน ทำสื่อให้คนเรียนเข้าใจเรื่องอนาโตมี ถ้าพวกเขามีประสบการณ์ร่วม เขาก็จะจำ อย่างคนเรานั่งทำงานนานๆ กล้ามเนื้อจะเกร็งคอ บ่า ไหล่ หลังอ่อนล้า เราฝึกโยคะเพื่อยืดเส้น เนื่องจากกล้ามเนื้อที่หดเกร็งจะขัดขวางการไหลเวียนของเลือด

ถ้าจะให้คนเรียนเข้าใจข้อต่อสะโพก ผมต้องให้เขารู้ด้วยตัวเอง ให้เต้นและขยับตัว ส่วนด้านทฤษฎี ก็ทำให้เห็นว่า กล้ามเนื้อแต่ละส่วนขยับตัว ยืดหดยังไง เคยมีนักเรียนคนหนึ่งเจ็บบริเวณกล้ามเนื้อข้างสะโพก เธอเล่าว่าตอนเริ่มฝึกโยคะเอาถุงทรายมาใส่ขา เพื่อให้กล้ามเนื้อแข็งแรง แต่เยอะไป ทำให้บาดเจ็บ ก็เลยให้ทำท่ายืดคลายกล้ามเนื้อ สองสามอาทิตย์ก็ดีขึ้น "

ส่วนปัญหาการปวดกล้ามเนื้อส่วนนั้นส่วนนี้ หมอดุลย์บอกว่า เหมือนกันทั้งโลก เกิดจากการนั่งท่าเดิมๆ เคลื่อนไหวกล้ามเนื้อน้อย เลือดไม่ค่อยไหลเวียน และปัญหาโครงสร้างร่างกายผิดเพี้ยนจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต

"ผมผ่านจุดนั้นมาแล้ว เพื่อนหมอฟันคนหนึ่งตอนอายุสามสิบกว่าๆ ไปเอ็กซเรย์คอ พบว่า กระดูกส่วนนั้นเหมือนคนอายุ 50 กระดูกเสื่อมไวมาก คนเล่นมือถือเยอะๆ โครงสร้างกระดูกจะเสื่อมไว และเหตุผลนี้เอง ทำให้ผมต้องตอบคำถามทุกวันในเฟสบุ๊ค I Love Yoga Anatomy "

นอกจากเรื่องโยคะและทำฟัน เขายังสนใจเรื่องการปฏิบัติธรรม เคยเดินทางไปปฏิบัติสายอาจารย์โกเอ็นก้า 12 วัน เขาบอกว่า เมื่อปิดวาจา มันจบเลย
"หลายครั้งที่มีอะไรกระทบชีวิตเรา ลิ้นชักที่เรียกว่าโยคะ ยังเอาไม่อยู่ ต้องมีลิ้นชักเพิ่ม พอได้ปฎิบัติก็เข้าใจกิเลส เหมือนท่องเมืองใน เข้าใจความเป็นไปที่เกิดขึ้น ทั้งๆ ที่เราสอนโยคะอนาโตมี แต่เราก็ยังสงสัยว่า การนั่งเฉยๆ มันเกร็งแล้วคลายได้เอง โดยไม่ขยับอะไรเลย มันเกิดอะไรขึ้น ผมยังไม่ได้คำตอบ แต่การปฏิบัติแบบนั้น ทำให้เราไม่ฟุ้ง เพราะเมื่อก่อนงานเยอะ คิดเยอะ ป่วยจากความคิดตัวเอง เพราะสมองวิ่งตลอดเวลา ตอนหลังเรารู้แล้ว แค่อยู่กับปัจจุบันขณะ ใจคลาย กายก็คลาย"

""""""""""""""""""""""

ออกกำลังกายไม่ให้แก่
อีกศาสตร์ที่หมอสมดุลย์ได้เรียนรู้เกี่ยวกับเวชศาสตร์ชะลอวัย ด้าน Anti-aging sport medicine (เขาไปร่ำเรียนที่มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เชียงราย)
“พออายุ 35 เป็นช่วงขาลง ฮอร์โมนจะเริ่มลดลง และบั้นปลายชีวิตคนเรา ต้องสู้กับเข่าเสื่อม หมอนรองกระดูกเสื่อม กระดูกเคลื่อนนั่นนี่ แต่เรายังไม่ตาย ถ้าอย่างนั้นจะชะลอวัยอย่างไร ต้องปรับไลฟ์สไตล์ออกกำลังกายเพื่อเพิ่มโกรทฮอร์โมน

การออกกำลังกายแบบคาร์ดิโอ วิ่ง ว่ายน้ำ ฯลฯ ทำให้ heart rate ขึ้นเยอะ ควรทำตอนเช้า อดรีนาลีนจะหลั่ง ระหว่างวันเราก็ใช้ไป กลางคืนเป็นช่วงซ่อมร่างกาย โกรทฮอร์โมนจะหลั่ง แต่ต้องเข้านอนก่อนสี่ทุ่ม หลับลึก ไม่เครียด ถ้าเครียด โกรทฮอร์โมนไม่หลั่ง อีกอย่างถ้าวันไหนนอนดึก ตื่นเช้ามา ไม่ควรออกไปวิ่ง ร่างกายยังอ่อนแอ ไม่สามารถปลุกอดรีนาลีนขึ้นมาได้ ถ้าทำแบบนี้บ่อยๆ ร่างกายก็จะล้า นี่เป็นเหตุผลหนึ่ง ทำไมบางคนยิ่งวิ่ง ยิ่งแก่

ส่วนการออกกำลังกายแบบ เวทเทรนนิ่ง เน้นส่วนของกล้ามเนื้อ ทำให้โกรทฮอร์โมนหลั่งเยอะ แต่ต้องออกกำลังกายให้ถูกวิธี และอีกส่วนต้องฝึกปรับโครงสร้างร่างกายที่ผิดเพี้ยน ด้วยโยคะและพิราทิส รวมถึงปรับวิถีการกิน หลังหกโมงเย็นไม่ควรกินอาหาร น้ำตาลจะได้ต่ำๆ เพื่อให้โกรทฮอร์โมนหลั่ง

ผมกินอาหารช่วงสี่ห้าโมง ตัวเบาขึ้น สองเดือนก่อน ผมท้องผูกเรื้อรัง ไปหาหมอ ปรากฎว่า มีเนื้องอกในลำไส้ ถ้าทิ้งไว้มีโอกาสเป็นมะเร็ง เพราะทำงานและขับถ่ายไม่เป็นเวลา ผมก็เลยเริ่มต้นใหม่ ตื่นเช้าดื่มน้ำอุ่น เดินจงกรมนิดหน่อย นั่งยองๆ ทำท่าโยคะกระตุ้นลำไส้ สองอาทิตย์ก็ถ่ายได้ทุกวัน หลังจากนั้นผมจะลองดูสิว่า ถ้าเราปรับเปลี่ยนพฤติกรรมทั้งเรื่องออกกำลังกาย ร่างกายจะเป็นยังไง "