งานออกแบบที่ช่วยให้ชีวิตง่ายและงาม

ในงาน 100 ดีไซน์ 2015 รวบรวมสุดยอดนวัตกรรมผลงานการออกแบบของใช้ในชีวิตประจำวัน ภายใต้แนวคิด Tomorrow Together จัดโดย บริษัท สยามพิวรรธน์ จำกัด ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) และโรงพยาบาล

            มีผลงานออกแบบหลายชิ้นที่สามารถนำไปต่อยอด และใช้งานได้จริง ไม่ว่าจะเป็น ซาลอนเคลื่อนที่ หรือ รถเข็นสระผมสำหรับผู้ป่วยในโรงพยาบาล  เลดี้ ดรายเออร์ อุปกรณ์ช่วยให้ชุดชั้นในแห้งเร็วขึ้น หรือว่าเก้าอี้ ฉันใด ฉันนั้น ฉันร้อน เพราะฉัน ที่ชวนให้คิดถึงกระทะร้อนๆ และกองฟืน

            ออกแบบอย่างไร ที่จะตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ของชีวิต กรุงเทพวันอาทิตย์มีคำตอบจากคนช่างคิด

Salon 101

ซาลอน 101 หรือ รถเข็นสระผมเคลื่อนที่  เป็นผลงานที่เกิดจากความร่วมมือระหว่าง โรงพยาบาลกลาง กับ ศรัณย์ เย็นปัญญา จาก 56th Studio

นายแพทย์สามารถ ตันอริยกุล ผู้อำนวยการสำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร กล่าวถึงที่มาของรถเข็นสระผมเคลื่อนที่มาจากนโยบายของทางสำนักงานที่สนับสนุนให้โรงพยาบาลในสังกัด 9 แห่ง คิดนวัตกรรมใหม่ๆมาเสนอกันทุกเดือน โดยจัดให้มีการประกวดขึ้นปีละครั้ง

“ผลงานนี้เป็นส่วนที่พยาบาลนำเสนอ เรามองเห็นปัญหา เพราะว่าคนไข้หลังผ่าตัดจะขยับเขยื้อนร่างกายไม่ค่อยได้ นอกจากนี้คนไข้เรื้อรัง ต้องนอนบนเตียงเป็นส่วนใหญ่ ต้องนอนอยู่เป็นอาทิตย์ สองอาทิตย์กว่าร่างกายจะฟื้นฟูได้ การที่มีรถเข็นสระผมเคลื่อนที่สามารถช่วยคนไข้ได้มาก ทำให้คนไข้มีความสุข สบายตัว ไม่หงุดหงิด มีสุขภาพจิตที่ดี ทำให้ทุกอย่างดีขึ้น เราจึงสร้างนวัตกรรมชิ้นนี้ขึ้นมา”

รถเข็นสระผมสำหรับผู้ป่วยอัมพาต จึงเกิดขึ้นด้วยแนวคิดของพยาบาลโดยมีช่างเชื่อม และช่างประปาเป็นผู้สร้างสรรค์ ในสายตาของนักออกแบบ ศรัณย์ เย็นปัญญา ให้ความเห็นว่า ดูเหมือนหุ่นยนต์เพราะว่ามีสายระโยงระยางเต็มไปหมด

หน้าที่ของเขา คือ ออกแบบซาลอนเคลื่อนที่ให้ดูดี มีดีไซน์ และใช้งานได้จริง

“ส่วนตัวผมรู้สึกว่าท้าทาย เพราะปกติไม่ได้ทำงานลักษณะนี้  งานนี้ได้รับมอบหมายให้ออกแบบรถเข็นสระผมของผู้ป่วยอัมพาตร่วมกับโรงพยาบาลกลาง

จุดเริ่มต้นคือการไปคุยกับพี่ๆนางพยาบาล ว่าเขาต้องการการใช้งานแบบไหน จะว่าง่ายก็ง่ายนะครับเพราะว่าโปรดักท์ที่เขาทำเอาไว้ใช้งานได้ค่อนข้างดี เขาทำไปคิดไป ระบบเลยไม่ค่อยเรียบร้อย พอผมไปคุยก็เข้าใจว่าเขาต้องการโปรดักท์ลักษณะไหน เราเข้าไปจัดระเบียบ หลังจากนั้นเรารื้อระบบปั๊มน้ำ ระบบน้ำดี น้ำเสียออก จัดวางเข้าไปใหม่

สิ่งที่พี่พยาบาลต้องการ คือ เขาไม่อยากยกน้ำนะ ขอถังน้ำที่สูบน้ำมาได้ และทางออกของน้ำเสีย พอเราได้ฟังก์ชั่นปุ๊บจึงตามมาด้วยฟอร์ม ผมไม่ได้ทำอะไรเยอะ แค่จัดระเบียบ ปิดส่วนที่ไม่สวยงาม เลือกวัสดุที่โดนน้ำได้ไม่เป็นสนิม

ภายในรถเข็นมีน้ำดี 1 ถัง ส่วนน้ำเสียจะต่อออกไปยังสุขาเลย ไม่ต้องมีถังเก็บเอาไว้ ฉะนั้นมีแค่ปั๊มน้ำ ถังน้ำดี ซิงค์น้ำและสายยาง สิ่งที่เราต้องคิดคือวางระบบอย่างไรให้เล็กที่สุด ให้พี่พยาบาลขยับเข้าขยับออกได้ เนื่องจากคนไข้ขยับตัวไม่ได้

อุปกรณ์ชิ้นนี้ต้องเข็นไปทำสระผมของคนไข้ และต้องเข็นไปเตียงอื่นๆด้วย เพราะฉะนั้นโครงสร้างของการเข็นต้องแข็งแรง และเข็นได้ง่ายด้วย” นักออกแบบกล่าว

“ปกติผมทำของสวยๆงามๆ ผมไม่เคยทำงานฟอร์มฟอลโลว์ฟังก์ชั่น เราต้องทำให้การใช้งานได้ง่ายที่สุดการวางระบบท่อ น้ำประปา มีผลว่าถ้าวางแบบนึงจะวางถังน้ำดีไม่ได้ ถ้าวางอีกแบบจะประหยัดพื้นที่ด้านในมากกว่า เราเริ่มจากออกแแบบอินทีเรียร์ข้างในก่อน ส่วนเรื่องของความสวยงามมาอยู่ในดีเทลของการเลือกวัสดุ  เช่น สแตนเลสจะได้ลุคของโรงพยาบาลนิดนึง มีมาใส่สีของเหล็กนิดหน่อย”

รูปทรงรถเข็นดูกระทัดรัดร่วมสมัย แต่อาจมีสีสันที่ไม่สะดุดตานัก เรื่องนี้มีเหตุผล ศรัณย์ อธิบายว่า

“ด้วยความที่เราไปเห็นสภาพของโรงพยาบาลและได้เห็นการทำงานของคุณพยาบาลจริงๆ ตอนแรกโครงเราทำมาสีเหลืองเลยนะ แต่ไม่อยากให้คนใช้งานรู้สึกเคอะเขิน เป็นสิ่งที่เขาใช้ทุกวัน เลยอยากทำให้เรียบง่าย แต่ขอมีอะไรนิดนึงคือ ล้อ มือจับ ผมใส่สีเหลืองเข้าไป”

ศรัณย์ กล่าวว่างานออกแบบที่ดีนอกจากรูปลักษณ์ ประโยชน์การใช้งานแล้ว สิ่งที่ลืมไม่ได้เลยคือผู้ใช้ ทำอย่างไรให้เขาพึงพอใจและมีความสุขที่ได้ใช้งาน  

“รถเข็นสระผมคุณพยายาลเป็นคนคิดออกแบบ ผมคิดว่าเป็นเรื่องมหัศจรรย์มากครับ ผมรู้สึกว่าเขาคิดได้เก่งมากๆ ถ้ามีโอกาสให้ร่วมงานกับทางโรงพยาบาลอีกผมจะรู้สึกยินดีมาก สำหรับผลงานที่ร่วมออกแบบชิ้นนี้ ใจผมอยากให้คุณพยาบาลไปลองใช้งานก่อนสักระยะหนึ่ง

 ผมเชื่อว่าต้องมีบางอย่างต้องปรับ เพราะตอนนี้เราทำเป็นกล่องเพื่อปิดกั้นเสียงไม่ให้คนไข้ตกใจ เพราะเครื่องปั๊มน้ำมีเสียงดังอยู่ ตัวผมอยากปรับเรื่องของประตูที่เปิดใช้งาน ส่วนเรื่องที่จะนำไปเป็นต้นแบบในการผลิตใช้งานต่อไปเป็นเรื่องที่น่ายินดีมากครับ”

ภายในงานเราได้เห็นสีหน้าที่เต็มไปด้วยความสุขของพยาบาลที่เป็นทั้งพี่เลี้ยง และให้คำแนะนำในระหว่างการทำงานของนักออกแบบ ขณะเดียวกัน นายแพทย์สามารถ ตันอริยกุล กล่าวด้วยว่า

“พยาบาลพอใจมากครับ ขนาดของเดิมไม่สวยอย่างนี้ คนไข้และพยาบาลยังพอใจเลยครับ เมื่อเราได้ดีไซเนอร์มาร่วมงาน ทุกคนแฮปปี้มาก โดยเฉพาะคนไข้เวลาอยู่โรงพยาบาลนานๆได้สระผม เขาจะรู้สึกสบายใจ พยาบาลก็แฮปปี้มีความสุขครับ”

เลดี้ ดรายเออร์

          ผลงานออกแบบที่ตอบโจทย์ผู้หญิงที่อาศัยอยู่ในคอนโดมิเนี่ยม อพาร์ตเม้นท์ และหอพัก กรุณา จิตติเสถียรพร นักศึกษาคณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร เล่าถึงที่มาของอุปกรณ์ เลดี้ ดรายเออร์  สำหรับตากชุดชั้นในสตรี ที่มีลักษณะเป็นกล่องมีฝาปิดและช่องระบายอากาศให้ฟังว่า

“เป็นการล้อพฤติกรรมทั่วไปค่ะ ปกติเวลาเราอยากากผ้าให้แห้งเร็วจะไปตากที่คอมเพรสเซอร์แอร์ อุปกรณ์นี้สามารถนำผ้าไปตากที่หน้าคอมเพรสเซอร์แอร์ได้เลย โดยมีตัวกรองฝุ่นและกรองอากาศอยู่

อุปกรณ์ชิ้นนี้เมื่อเราปิดฝา ตัวด้านหลังจะมีการถ่ายเทลม สามารถทำให้ผ้าแห้งเร็วขึ้น เพราะตัวลมจะตีกลับเหมือนการอบผ้าแล้วมีการระบายออกไป ไม่ทำให้ผ้าชื้นด้วยค่ะ

รู้สึกว่าน่าจะเป็นผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ผู้ใหญ่ที่อยู่ในคอนโดฯ แล้วประสบปัญหาเดียวกับหนูค่ะ ชุดชั้นในแห้งไม่ทันใช้ค่ะ”

เชื่อว่าคงโดนใจผู้หญิงหลายคนไม่น้อยเลยทีเดียว

เก้าอี้ร้อนๆ ใครกันทำให้โลกร้อน

            เก้าอี้ดีไซน์เท่ ที่นำเอากระทะมาทำเป็นที่นั่งอยู่บนกองฟืน ชื่อว่า ฉันใด ฉันนั้น ฉันร้อน เพราะฉัน ผลงานออกแบบของ ประธาน อินทรประเสริฐ นักศึกษาคณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

            “เฟอร์นิเจอร์ที่เป็นไม้ มันสร้างขึ้นมาจากทรัพยากรธรรมชาติทั้งนั้น ผมเลยนำเศษไม้มาสร้างเป็นเก้าอี้ตัวนี้  ถ้าเรายังใช้เก้าอี้ทำจากไม้ เรายังตัดต้นไม้อยู่ ผมต้องการสร้างเก้าอี้ตัวนี้ขึ้นมาเพื่อ ให้คนได้ตระหนักรู้ว่า การที่เราตัดไม้มาทำเก้าอี้มากเท่าไหร่ ขอให้คุณชื่นชมเก้าอี้ไม้ตัวนั้นไปเถอะ

 แต่มันคือการเหมือนกับคุณนั่งอยู่บนกระทะ โลกมันร้อนขึ้นทุกวันส่วนหนึ่งก็มาจากคุณนั่นแหละ 

สิ่งที่คุณสร้าง สิ่งที่คุณอยากได้ แล้วมาผลาญทรัพยากรธรรมชาติ ทุกวันๆ ครับ”

            เมื่อมีแนวคิดดังนี้ เขาจึงนำเศษไม้จากโรงงานเฟอร์นิเจอร์ของพี่ชายนำมาใช้เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยนำมาสร้างเป็นเก้าอี้ในยุค 1990

“ใส่ความเป็นโมเดิร์นและคอนเซ็ปต์ลงไป นำเศษไม้มายิงต่อๆกัน โดยมีโครงด้านในทำให้น้ำหนักเบาที่สุด  นำซากไม้มาประกอบสื่อถึงฟอร์มของโลกที่กำลังจะตายแล้ว เรากำลังนั่งกันอยู่โดยมีไฟสุมของข้างล่าง

ที่นั่งคือ กระทะ

เป็นการเล่นกับวัสดุ คือ เรากำลังนั่งอยู่บนกระทะ ข้างๆคือฟืนที่เราตัดมาเอง วันนึงเรามาบอกว่าโลกร้อนๆ อยากให้ผู้นั่งได้คิด ได้เกิดจิตสำนึกว่า ตัวเราเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้โลกร้อนขึ้นทุกวัน

งานดีไซน์ที่ดี คือ ออกแบบที่ดีและต้องเปลี่ยนทัศนคติของคนให้ดีด้วย นี่คืองานออกแบบให้ทัศนะของผมครับ” ประธานกล่าวเสียงดังฟังชัด

แม่พิมพ์รีไซเคิล

            วิวศเดช รัศมิทัต นักศึกษาคณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร เจ้าของผลงาน งับ & ไลน์ เล่าว่า

“ ผมเกิดความคิดว่า พลาสติกในชีวิตประจำวันมีเยอะ จะไปลดปริมารณ หรือควบคุมการใช้ เป็นเรื่องลำบาก ถ้าเรามีเครื่องมือที่ช่วยทำให้ปริมาณลดลง ทำให้คิดทำเครื่องมือที่สามารถนำถุงพลาสติก นำมารีไซเคิลให้เป็นอย่างอื่นได้”

งับ เป็นอุปกรณ์ให้ความร้อนกับพลาสติกจนหลอมเหลวและกดทับพับแม่พิมพ์ จนได้เป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ โดยมีลวดลายและสีสันขึ้นอยู่กับแม่พิมพ์ สามารถเปลี่ยนแม่พิมพ์ได้ตามต้องการ ไม่ว่าจะเป็นเคสโทรศัพท์ กระดุม ที่รองแก้ว หรือเปลี่ยนถุงพลาสติกให้เป็นรูปแท่ง

ไลน์ เป็นผลิตภัณฑ์ใช้คู่กับงับ โดยใช้เส้นพลาสติกที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 2 มิลลิเมตร มาใส่ในปากกาไลน์ เมื่อเส้นพลาสติกผ่านความร้อนก็จะหลอมเหลว สามารถนำมาวาดเขียนชิ้นงานในลักษณะ 3 มิติ หรือใช้ในการซ่อมแซมสิ่งของต่างๆได้

“ประโยชน์ขึ้นอยู่กับผู้ใช้งาน  ถ้าไปอยู่กลุ่มวัยรุ่นอาจมองว่าเครื่องมือนี้ทำเคสโทรศัพท์เองได้ แต่ถ้าไปอยู่กับคนต้องการต่อยอดสามารถใช้ประโยชน์ได้มากขึ้นครับ ผมอยากให้ทุกคนเห็นว่าถ้าเราลดการผลิต การใช้ไม่ได้ เรานำหลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ดีกว่าครับ” เจ้าของความคิด งับ & ไลน์ บอกกับเรา

            งานออกแบบกับชีวิต เป็นวิถีที่ปรองดองกันได้ เมื่องานดีไซน์สอดคล้องกับไลฟ์สไตล์ ตอบสนองการใช้งานได้ดี ชีวิตก็ดำเนินต่อไปได้อย่างราบรื่น งดงามอย่างสร้างสรรค์