ถึงคราวยกเครื่อง 'มิวเซียม'

ทำให้บรรดาพิพิธภัณฑ์ชั้นนำของโลกต่างต้องปัดฝุ่นยกเครื่องการให้บริการเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวทั่วโลก ตั้งแต่การขยายเวลาทำการ การออกแอพพลิเคชั่นและการปรับปรุงบริการร้านอาหารและร้านขายของที่ระลึก

ถ้าจัดอันดับจำนวนนักท่องเที่ยวต่อปีที่ไปเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ชื่อดังในโลกแล้วจะพบว่าเกือบ 10 ล้านคน เลือกที่จะไปพิพิธภัณฑ์ลูฟว์ ที่ปารีส 7 ล้านคนไปชมบริติชมิวเซียมที่ลอนดอนและ 6 ล้านคนไปชมพิพิธภัณฑ์เมทที่มหานครนิวยอร์ก

"เราเข้าใจมาตลอดว่าลูฟว์มีคนเข้าชมเพียง 5 ล้านคน แต่ความจริงแล้วในช่วง 3 ปีที่ผ่านมาเราต้อนรับนักท่องเที่ยวมากกว่า 9 ล้านคน" ฌอง ลุค มาร์ติเนซ ประธานพิพิธภัณฑ์ลูฟว์กล่าว

ฌองเพิ่งจะเปิดตัวโครงการ "ปิระมิด" ที่พิพิธภัณฑ์ลูฟว์ เพื่อปรับปรุงทางเข้าโดยมีการออกแบบช่องจำหน่ายตั๋ว แถวสำหรับนักท่องเที่ยวและห้องฝากเสื้อและกระเป๋าใหม่ โดยโครงการนี้จะแล้วเสร็จภายในปีหน้า

"ถ้านักท่องเที่ยวไม่ได้รับการดูแลอย่างดี คุณจะคาดหวังให้พวกเขามีประสบการณ์ที่ดีในการเสพงานศิลปะได้อย่างไร" ฌองกล่าว

การรับมือกับคลื่นนักท่องเที่ยวก็เป็นข้อกังวลสำหรับ เกล็น โลว์รีย์ ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์โมเดิร์น อาร์ท หรือ MoMA ในนครนิวยอร์กเช่นกัน
หลังจากที่มีการขยายพื้นที่ของพิพิธภัณฑ์เป็น 2 เท่าจนสามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้ 3 ล้านคนต่อปี MoMA ก็ต้องการขยายพื้นที่เพิ่มอีกครั้งด้วยการทุบอาคารที่อยู่ติดกัน

พระราชวังแวร์ซายส์นอกกรุงปารีสก็กำลังจะเปิดตัวพื้นที่ 2,700 ตารางเมตร เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวราว 10 ล้านคนต่อปีที่เข้ามาชมพระราชวังและสวนสวยภายใน

พิพิธภัณฑ์บางแห่งที่ตระหนักถึงสถานะของตัวเองว่าเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญก็เลือกที่จะเพิ่มคุณภาพของร้านอาหาร เช่น พิพิธภัณฑ์กุ๊กเกนไฮม์ในสเปน และบางแห่งก็กำลังปรับปรุงร้านขายของที่ระลึกโดยเลียนแบบร้านของ MoMA

การยกเครื่องพิพิธภัณฑ์ให้สามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้มากขึ้นยังรวมถึงการขยายเวลาทำการด้วย ตั้งแต่ปี 2013 พิพิธภัณฑ์ MoMA และเมทในนิวยอร์กซิตี้เปิดให้เข้าชมได้ทุกวัน รัฐบาลฝรั่งเศสกำลังจะขอให้ลูฟว์ แวร์ซายส์และออเซย์เปิดเหมือนของนิวยอร์กซิตี้บ้าง

แต่สำหรับประธานพิพิธภัณฑ์ลูฟว์แล้ว ฌองคิดว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่การทำให้มีพื้นที่มากขึ้น แต่อยู่ที่การทำให้ดีกว่าเดิมต่างหาก

กี โคเจวาล ประธานพิพิธภัณฑ์ออเซย์เห็นว่า การมองหาวิธีการจัดการคนจำนวน 3.5 ล้านคนต่อปีเป็นสิ่งสำคัญอันดับแรก

"การบริหารจัดการไม่ให้มีความแออัดของนักท่องเที่ยวเป็นข้อกังวลใหญ่ข้อหนึ่งของผม เราพยายามกระจายนักท่องเที่ยวไปยังที่ต่างๆ ในพิพิธภัณฑ์เพื่อไม่ให้กระจุกตัวอยู่ที่จุดใดจุดหนึ่งโดยเฉพาะ” กีกล่าว

ไม่เพียงแต่จำนวนผู้คนที่พยายามเบียดเสียดผ่านประตูของพิพิธภัณฑ์ชั้นนำของโลกจะเพิ่มมากขึ้น แต่พวกเขายังมาจากประเทศและวัฒนธรรมที่แตกต่างกันอีกด้วยบรรดาพิพิธภัณฑ์จึงต้องหาวิธีให้บริบทและข้อมูลเพิ่มเติมกับนักท่องเที่ยวหลากหลายเชื้อชาติเหล่านั้นด้วย

ในจำนวนนักท่องเที่ยวที่เข้าไปชมลูฟว์มีร้อยละ 70 เป็นชาวต่างชาติ ส่วนคนที่ไปชมแวร์ซายส์เป็นต่างชาติร้อยละ 80 โดยมีนักท่องเที่ยวชาวจีนจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ

ซูซาน ฟอยส์เตอร์ โฆษกหญิงของหอศิลป์แห่งชาติในกรุงลอนดอน บอกว่า ทุกวันนี้ทางหอศิลป์ต้องคิดมากขึ้นว่าใครคือผู้ชมและสิ่งที่พวกเขาต้องการจากทางหอศิลป์คืออะไร

นักท่องเที่ยวจากต่างแดนที่มาเป็นกลุ่มหรือครอบครัวมักจะมุ่งตรงไปที่งานศิลปะที่มีชื่อเสียงมากที่สุด เช่น ภาพวาดโมนาลิซ่าและรูปปั้นวีนัส เดอ ไมโลที่พิพิธภัณฑ์ลูฟว์

มีการทำโพลสำรวจความเห็นและพบว่าคนจำนวนมากมีการเข้าชมพิพิธภัณฑ์ชื่อดังเพียงหนึ่งครั้งต่อปีและอายุเฉลี่ยของผู้เข้าชมก็ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยร้อยละ 30 ของคนที่เข้าไปชมพิพิธภัณฑ์ออเซย์มีอายุน้อยกว่า 26 ปี และร้อยละ 50 ที่เข้าลูฟว์มีอายุน้อยกว่า 30 ปี

โจทย์ของพิพิธภัณฑ์ก็คือจะทำอย่างไรจึงสามารถปรับเพื่อรับการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มผู้เข้าชม

"คุณต้องเริ่มต้นจากความคิดที่ว่าคนเหล่านี้ไม่รู้อะไรเลย การอ้างอิงถึงอะไรที่ดูเหมือนจะชัดเจนก็จำเป็นต้องมีการอธิบายเพิ่มและแปลไว้หลายภาษา" ฌองจากพิพิธภัณฑ์ลูฟว์ กล่าว

พิพิธภัณฑ์จำนวนมากก็ใช้ดิจิทัลเข้ามาช่วยสนับสนุน โดยเปิดให้ผู้เข้าชมได้ดาวน์โหลดข้อมูลลงในสมาร์ทโฟนหรือแท็บเล็ตก่อนที่จะเดินทัวร์ในพิพิธภัณฑ์

พิพิธภัณฑ์ปอมปิดูในปารีส ซึ่งผู้เข้าชมจำนวน 2 ใน 3 ต่างเป็นเจ้าของสมาร์ทโฟนกำลังจะเปิดตัวแอพพลิเคชั่นที่สามารถออกแบบเส้นทางการชมตามความสนใจของผู้เข้าชม

อินเทอร์เน็ตยังเป็นโมเดลเสมือนจริงของพิพิธภัณฑ์ที่ยังคงความนิยมอยู่ เว็บไซต์ของพิพิธภัณฑ์เมทมีคนเข้ามาดูมากกว่า 26 ล้านคลิกในปีที่แล้ว ในขณะที่เว็บไซต์ของหอศิลป์แห่งชาติของลอนดอนมีคนคลิก 6 ล้าน

"มันเป็นเรื่องน่าประหลาดและตลกที่บอกว่าจำนวนผู้เข้าชมที่มากเกินไปนั้นคือปัญหาเพราะอันที่จริงแล้ว พันธกิจอย่างหนึ่งของพิพิธภัณฑ์ก็คือการอนุญาตให้สาธารณชนจำนวนมากที่สุดเท่าที่เป็นไปได้มีโอกาสที่จะเห็นคอลเลคชั่นงานศิลปะที่จัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑ์ต่างหาก” ฌองกล่าว

............................
ที่มา สำนักข่าวเอเอฟพี