เที่ยวสุโขทัยไปแบบ "ทองไม่รู้ร้อน"

แต่เมื่อเร็วๆ นี้ มีอีกหนึ่งความน่าสนใจที่นักท่องเที่ยวต้องพอใจเพิ่มขึ้น เมื่อสำนักงานพื้นที่พิเศษ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย-ศรีสัชนาลัย -กำแพงเพชร (สพพ.4) องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) หรือ อพท. จัดให้มีกิจกรรมทดสอบเส้นทางท่องเที่ยวเรียนรู้ “เส้นทางทองคำ” ด้วยการปั่นจักรยานช่วยรณรงค์ (LOW CARBON TOURISM) ซึ่งกิจกรรมในครั้งนี้เป็นการนำร่องก่อนการเปิดตัว "โครงการทองไม่รู้ร้อน" ซึ่งเป็นการท่องเที่ยวมิติใหม่ในรูปแบบการปั่นจักรยานไปยังสถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ และแหล่งผลิตทองสุโขทัย ที่เป็นสินค้าภูมิปัญญาพื้นบ้านที่ขึ้นชื่อของสุโขทัย โดยงานจะจัดขึ้นในช่วงกลางเดือนพฤศจิกายน 2557 ณ อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย

สิทธิศักดิ์ ปฐมวารี ผู้จัดการสำนักงานพื้นที่พิเศษ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย-ศรีสัชนาลัย-กำแพง เพชร (สพพ.4) อพท. กล่าวว่า โครงการ “ทอง ไม่รู้ร้อน” จัดขึ้นโดยความรับผิดชอบและดูแลของสำนักงานพื้นที่พิเศษ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย-ศรีสัชนาลัย -กำแพงเพชร (สพพ.4) โดยเป็นการท่องเที่ยวมิติใหม่ ด้วยการปั่นจักรยานไปยังสถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ และแหล่งผลิตทองสุโขทัย ซึ่งเป็นสินค้าภูมิปัญญาพื้นบ้านที่ขึ้นชื่อของสุโขทัย มีจุดเริ่มต้นจากบริเวณด้านหน้าศูนย์ข้อมูลของอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ผ่านวัดพระธาตุเชลียง, วัดเชิงคีรี, ร้านทองเอกรัช และลัดเลาะมาทางเลียบริมน้ำผ่านตลาดท่าชัย จนมาสิ้นสุดที่ร้านทองสมสมัย ซึ่งเป็นร้านทองสุโขทัยที่ขึ้นชื่อของจังหวัด

การจัดกิจกรรมครั้งนี้เป็นการทดสอบเส้นทางท่องเที่ยวเรียนรู้ “เส้นทางทองคำ” ด้วยการปั่นจักรยานช่วยรณรงค์นำร่องก่อนการเปิดตัวโครงการทองไม่รู้ร้อน ที่จะจัดขึ้นในช่วงกลางเดือนพฤศจิกายน 2557 มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว “เส้นทางทองคำ” นำไปสัมผัสยุคทองของสุโขทัยและต้นกำเนิดทองสุโขทัย ด้วยการปั่นจักรยานไปยังสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ซึ่งส่วนใหญ่จะตั้งอยู่ที่ตำบลศรีสัชนาลัย ในบริเวณที่เรียกว่า “แก่งหลวง” ห่างจากตัวอำเภอศรีสัชนาลัย ลงมาทางอำเภอสวรรคโลก 11 กิโลเมตร หรือห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 550 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ในเขตของตำบลศรีสัชนาลัย ตำบลสารจิตร ตำบลหนองอ้อ ตำบลท่าชัย

ส่วนตัวเมืองโบราณศรีสัชนาลัยนั้นอยู่ในเขตหมู่บ้านพระปรางค์ ตำบลศรีสัชนาลัย มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 45.14 ตารางกิโลเมตร เดิมชื่อว่า “เมืองเชลียง” แล้วเปลี่ยนชื่อเป็น “ศรีสัชนาลัย” ในสมัยกษัตริย์ราชวงศ์พระร่วงขึ้นครองกรุงสุโขทัย โดยได้สร้างเมืองขึ้นมาใหม่เป็นศูนย์กลางการปกครองแทนเมืองเชลียง ในบริเวณอุทยานประวัติศาสตร์ฯ มีโบราณสถาน และโบราณวัตถุทั้งหมดรวม 215 แห่ง สำรวจค้นพบแล้ว 204 แห่ง

สำหรับแหล่งผลิตทองสุโขทัยที่ชื่อเสียงคือที่ตำบลท่าชัย และตำบลศรีสัชนาลัย อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย โดยมีการผลิตและจำหน่ายขึ้นที่ร้านทองสมสมัยเป็นครั้งแรก โดยช่างชาวจีน 2 คน ที่ได้ล่องเรือมาจากกรุงเทพฯ เพื่อหาพื้นที่ตั้งถิ่นฐานทำมาหากิน โดยใช้ฝีมือด้านการทำทองในการประกอบอาชีพ

ลักษณะเด่นของทองสุโขทัยคือมีกระบวนการผลิตผลิตด้วยมือ ถือว่าเป็นงานศิลปะหัตถกรรมที่มีความประณีต มีกระบวนการผลิตที่ไม่ใช้เครื่องจักร ใช้เครื่องทุ่นแรงบ้างแต่เป็นแบบภูมิปัญญาไทย โดยการผลิตส่วนใหญ่ยังเป็นแบบโบราณในทุกขั้นตอน เนื้อทองจะใช้ทอง 99.99 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งเป็นเนื้อทองบริสุทธิ์ สีของทองสุโขทัยจะเป็นสีดอกจำปาเพราะมีเนื้อทองมาก แตกต่างจากทองรูปพรรณที่มีจำหน่ายทั่วไปที่จะออกสีเหลืองดอกบวบ ส่วนในเรื่องของลวดลายนั้นเป็นที่ทราบกันดีว่ามีความละเอียดอ่อน งดงาม และความประณีตมากกว่าทองรูปพรรณทั่วไปที่ใช้เครื่องจักรทำ และนั่นก็เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ทองสุโขทัยได้รับการยอมรับจากลูกค้า

"ที่สำคัญเครื่องทองเหล่านี้นอกจากจะมีราคาสูงแล้วก็ยังมีคุณค่าทางจิตใจด้วย เพราะกว่าจะได้ชิ้นงานมาแต่ละชิ้นนั้น ช่างทำทองจะต้องใช้ทั้งแรงกายแรงใจในการสร้างสรรค์ผลงานให้มีความละเอียดอ่อน ประณีตงดงาม และใช้ระยะเวลาในการผลิตนานกว่าการผลิตทองรูปพรรณทั่วไป จึงถือว่าเป็นงานศิลปหัตถกรรมช่างท้องถิ่นที่ชาวสุโขทัยมีความภาคภูมิใจ” สิทธิศักดิ์ กล่าว

ผู้ที่สนใจโครงการทองไม่รู้ร้อน การท่องเที่ยวมิติใหม่ด้วยการปั่นจักรยาน (LOW CARBON TOURISM) สามารถสอบถามรายละเอียดได้ที่ โทรศัพท์ 0 5569 7264 หรือ www.facebook.com/dastahistoricalpark2 และ www.dasta.or.th