แห่ชื่นชมผลงาน'ถวัลย์ ดัชนี'

หลังจากนายถวัลย์ ดัชนี ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) ปี 2544 ด้วยโรคตับวาย สิริอายุ 74 ปี 11 เดือน เมื่อเวลา 02.15 น.ของวันที่ 3 ก.ย. ที่ โรงพยาบาลรามคำแหง สร้างความเศร้าโศกเสียใจแก่เหล่าญาติมิตรตลอดจนบุคลากรในวงการศิลปะไทยทั้งในและต่างประเทศ โดยตั้งบำเพ็ญกุศล ณ ศาลา 1 วัดเทพศิรินทราวาส และวันที่ 10 ก.ย. เวลา 10.00 น. เป็นวันพระราชทานเพลิงศพนั้น

เมื่อวันที่ 7 ก.ย. ศ.ดร.อภินันท์ โปษยานนท์ ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) กล่าวว่า จากการที่ วธ.ได้นำผลงานภาพชุดลายเส้น ภาพเหมือนจริงใบหน้าของอาจารย์ถวัลย์ ตอนยังหนุ่มเมื่อ 30-40 ปีที่แล้ว วาดโดยอาจารย์ถวัลย์ เป็นงานสะสมของชาวเยอรมันที่อยู่ในประเทศไทยมานานกว่า 50 ปี มาจัดแสดงเป็นครั้งแรกให้ประชาชนได้รับชม ในงาน นิทรรศการ “มนต์เสน่ห์ไทย : มรดก+พลังสร้างสรรค์ ณ บริเวณชั้น 8 หอศิลปวัฒนธรรม กรุงเทพมหานคร จนถึงวันที่ 16 พ.ย. โดยในช่วงวันหยุดเสาร์อาทิตย์ที่ผ่านมา

ตนได้เดินทางไปเยี่ยมชมนิทรรศการดังกล่าวอีกครั้งพบว่า มีประชาชน ลูกศิษย์ นิสิต นักศึกษาให้ความสนใจมารอชื่นชมภาพวาดชุดประวัติศาสตร์ชุดนี้กันอย่างล้นหลามตั้งแต่ช่วงเช้า จนทางเจ้าหน้าที่ต้องทำเชือกกั้นไม่ให้ผู้ชมเข้าใกล้ภาพของอ.ถวัลย์มากนัก และเพื่อป้องกันไม่ให้ความเสียหายกับภาพชุดดังกล่าว. ตนเชื่อว่าเหตุที่มีประชาชนเข้ามาชื่นชมภาพวาดลายเส้นชุดนี้เป็นจำนวนมากเพราะเป็นภาพชุดที่หาชมได้ยาก เปิดจัดแสดงเป็นครั้งแรก ที่สำคัญทุกคนอยากมาถ่ายรูปเพื่อรำลึกถึงศิลปินแห่งชาติผู้ล่วงลับไปแล้ว

ปลัด วธ. กล่าวอีกว่า ตนเห็นว่า อาจารย์ถือเป็นศิลปินที่มีฝีมือเป็นเลิศเรื่องนำเอาเนื้อหาความหมาย ความเชื่อต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นพราหมณ์ ฮินดู วิญญาณนิยม นำมาเขียนเป็นภาพลักษณะของลายเส้น ในอิริยาบถต่างๆ ได้รับแรงบันดาลใจจากไตรภูมิกถา ซึ่งมีบันทึกเนื้อหาเกี่ยวกับความเชื่อ สวรรค์ โลกมนุษย์ นรก มาถ่ายทอดผ่านความรู้ความสามารถของอาจารย์ที่ได้ไปศึกษามาจากต่างประเทศด้วย.

“เราอยากให้เห็นผลงานชิ้นนี้ ที่ผมคิดว่าเป็นผลงานชิ้นสำคัญที่สุดชิ้นหนึ่งของอาจารย์ถวัล ดัชนี กล่าวคือเป็นชุดลายเส้นภาพเหมือนจริงใบหน้าของอาจารย์ถวัลย์ ดัชนี ตอนยังหนุ่มเมื่อ 30-40 ปีที่แล้ว เอามาจัดแสดงที่นี่เป็นที่แรก โดยผลงานชุดนี้เป็นงานสะสมของคุณ Rolf von Buren ซึ่งเป็นชาวเยอรมันที่อยู่ในประเทศไทยมานานกว่า 50 ปี ดังนั้น เราต่างก็ทราบว่าอาจารย์ถวัลย์ ดัชนี มีฝีมือและความสามารถมากมาย แต่ผมคิดว่าเราเอางานของศิลปินแห่งชาติจากจังหวัดเชียงรายท่านนี้มาเป็นจุดเริ่มต้นของงานนิทรรศการครั้งนี้ บ่อบอกว่าท่านเป็นสัญลักษณ์ของการเชื่อมต่อช่างนิรนามกับช่าง ศิลปิน สล่าร่วมสมัย สืบทอดเทคนิคการทำงานศิลปะให้เป็นมรดกร่วมสมัยได้ นี่คือจุดเริ่มต้นของงานครั้งนี้”ปลัด วธ. กล่าว