สัมผัสวัฒนธรรมออนเซนญี่ปุ่นแห่งกรุงเทพฯ

หนึ่งในประสบการณ์ที่น่าสัมผัสของประเทศญี่ปุ่นจนได้รับการบรรจุไว้ในรายการท่องเที่ยว คือการแช่ตัวลงใน ออนเซน (Onsen) หรือ บ่อน้ำแร่ร้อน ชาวญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับการแช่น้ำร้อน เพราะถือเป็นการปลีกตัวจากวิถีชีวิตประจำวัน ขั้นตอนในการอาบน้ำและแช่น้ำทำให้ร่างกายสะอาดและผ่อนคลาย บรรยากาศและความสงบของสถานที่ทำออนเซนยังช่วยฟื้นฟูจิตใจให้กลับมาเข้มแข็งและมีชีวิตชีวา การอาบน้ำและแช่น้ำจึงนับว่ามีประโยชน์ทั้งต่อร่างกายและจิตใจสำหรับชาวญี่ปุ่น

หลังจากเดินทางไปท่องเที่ยวญี่ปุ่น มีโอกาสสัมผัสประสบการณ์ออนเซนหลายแห่งในญี่ปุ่นทั้งในต่างจังหวัดและเมืองใหญ่ จึงเริ่มมีความคิดว่าการทำออนเซนให้คนทำงานในเมืองใหญ่น่าจะมีความเป็นไปได้ในกรุงเทพฯ เพราะมีคนญี่ปุ่นมากมายที่ทำงานอยู่ในกรุงเทพฯ และคนญี่ปุ่นหลายคนก็เคยตั้งข้อสังเกตว่าทำไมไม่มี 'ออนเซน' ในกรุงเทพฯ สมิทธิ์ เมฆอรุณกมล กรรมการผู้อำนวยการ เล่าที่มาของการเปิด ยูโนะโมริ ออนเซน แอนด์ สปา (Yunomori Onsen&Spa) ออนเซนในแบบญี่ปุ่นแท้แห่งแรกในประเทศไทย

สามารถใช้คำว่า 'ออนเซนแท้แบบญี่ปุ่น' เพราะดำเนินงานออกแบบและติดตั้งระบบออนเซนโดยบริษัทญี่ปุ่นซึ่งมีความเชี่ยวชาญด้านนี้โดยเฉพาะ และขอใบอนุญาตจากกระทรวงสาธารณสุข ประเทศไทย ในลักษณะธุรกิจสปาอย่างถูกต้องเรียบร้อย

ยูโนะโมริจัดเตรียมบ่อน้ำสำหรับแช่ตัวไว้หลายประเภทด้วยกัน น้ำในบ่อแต่ละประเภทให้ความสบายและมีสรรพคุณแตกต่างกัน ดังนี้

บ่อน้ำแร่ระนอง บ่อนี้เป็นความตั้งใจของคุณสมิทธิ์ที่ต้องการให้ชาวญี่ปุ่นและนักท่องเที่ยวต่างชาติได้รู้ว่าประเทศไทยก็มีน้ำแร่ธรรมชาติที่มีสรรพคุณยอดเยี่ยม ช่วยบรรเทาอาการของโรคผิวหนังบางชนิด ลดความวิตกกังวล รักษาอาการปวดหลังและปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ส่งเสริมสุขภาพโดยรวม น้ำแร่ระนองเป็นน้ำแร่ที่เกิดจากน้ำพุร้อนตามธรรมชาติ อุณหภูมิ 42-43 องศาเซลเซียส มีทั้งความใสและความบริสุทธิ์มากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก สามารถนำมาใช้ได้โดยไม่ต้องกรองจากบ่อพ่อบ่อแม่ โดยสร้างระบบเก็บน้ำไว้ใต้ดินจำนวน 30,000 ลิตร พร้อมระบบควบคุมอุณหภูมิ ระบบกรองฆ่าเชื้อโรคและกรองตะกอน ฝุ่น เศษผม

บ่อน้ำแร่ร้อนผสมก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ หรือ โซดา สปา (Carbonated Bath or Soda Spa Therapy) คุณสมิทธิ์บอกว่า ‘โซดาสปา’ ได้รับความนิยมในญี่ปุ่นมา 1-2 ปีแล้ว ในยุโรปมีบันทึกเกี่ยวกับการอาบน้ำที่มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เพื่อรักษาโรคมาตั้งแต่คริสตศักราช 1800 โดยช่วยในการไหลเวียนโลหิต เพิ่มการลำเลียงสารอาหารไปยังเซลล์ในร่างกาย ลดปริมาณกรดแลคติกที่ทำให้เกิดความเจ็บปวดของกล้ามเนื้อและข้อ ลดความดันโลหิต กระตุ้นการเผาผลาญพลังงาน และช่วยให้สุขภาพผิวดี ในยุโรปมีแหล่งน้ำแร่ประเภทนี้ตามธรรมชาติ แต่ในญี่ปุ่นไม่มี ชาวญี่ปุ่นโดยบริษัท มิตซูบิชิ เรยอง คลีนซุย จึงคิดค้นและพัฒนาเครื่องทำโซดาสปาชื่อ คาร์โบเธรา(Carbothera) ซึ่งทำให้น้ำที่ผ่านเมมเบรนพิเศษของเครื่องมีส่วนผสมของก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์โมเลกุลขนาดเล็กอยู่ในปริมาณมากกว่า 1,000 พีพีเอ็ม และมีคุณสมบัติเป็นกรดอ่อนๆ ค่า pH ประมาณ 4.5-5.5 เพื่อใช้ในวงการแพทย์ รวมทั้งใช้กับนักกีฬาว่ายน้ำเพื่ออบอุ่นร่างกาย และขยายสู่ธุรกิจบ่อน้ำร้อนในญี่ปุ่น

มีรายงานการวิจัยของ ดร.มาซามิ อิริกิ เสนอในที่ประชุมระหว่างประเทศเรื่องก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และสุขภาพที่ประเทศเยอรมนีในปีพ.ศ.2542 ระบุว่า การแช่น้ำที่มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ช่วยปรับปรุงคุณภาพชีวิตในด้านการเดิน การทำงานของแขนขา เพิ่มประสิทธิภาพการไหลเวียนของเลือด และลดความเครียด รวมถึงการศึกษาของ ดร.ฮิโรชิ มัตสุโอะ ที่พบว่าการแช่น้ำที่มีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการทำกายภาพบำบัดรักษาแขนขาที่ขาดเลือดได้ (อ้างอิงจาก www.co2bath.com)

ยูโนะโมริ ออนเซนฯ เล็งเห็นถึงคุณประโยชน์ดังกล่าว จึงประสานความร่วมมือด้านเทคโนโลยีกับบริษัท มิตซูบิชิ เรยอง คลีนซุย ให้บริการโซดาสปาเป็นแห่งแรกในประเทศไทย

หลักการของโซดาสปาก็คือเมื่อร่างกายอยู่ในน้ำที่มีคาร์บอนไดออกไซด์หนาแน่น สมองจะสั่งให้ร่างกายผลิตออกซิเจนมากขึ้น เลือดจึงไหลเวียนมากขึ้นนั่นเอง เมื่อลงไปแช่สักพักจะสังเกตว่ามีฟองอากาศเม็ดเล็กๆ เกาะตามร่างกายเต็มไปหมด น้ำที่มีสภาพเป็นกรดอ่อนๆ จะช่วยทำความสะอาดรูขุมขนและสารเคมีตกค้าง เมื่อขึ้นจากบ่อ ผิวพรรณจึงมักเป็นสีอมชมพูหน่อยๆ บ่อนี้สบายด้วยอุณหภูมิ 38.7 องศาเซลเซียส

บ่อเจ็ทบาธ (Jet Bath) อ่างน้ำวนที่มีความยาวเพียงพอสำหรับการนอนแช่อย่างสบาย จัดวางในตำแหน่งที่มีแสงธรรมชาติส่องผ่านลงมา น้ำที่หมุนวนด้วยแรงดันอากาศช่วยนวดตัว ผ่อนคลายความเครียด ลดความตึงปวดของกล้ามเนื้อและข้อ ฟองอากาศขนาดเล็กยังช่วยในการทำงานของระบบไหลเวียนโลหิตและเพิ่มการเผาผลาญ ตั้งอุณหภูมิไว้ที่ 40.8 องศาเซลเซียส

บ่อน้ำร้อนในสวนกลางแจ้ง (Open-Air Garden Bath) บ่อน้ำร้อนกลางแจ้งถือเป็นไฮไลท์ของออนเซนแบบญี่ปุ่น การได้ผ่อนคลายในบ่อน้ำร้อนกลางแจ้งอย่างสงบท่ามกลางพรรณไม้ในสวนสีเขียวช่วยนำความรู้สึกเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติกลับมาอีกครั้งหนึ่ง แม้อยู่ในเมืองหลวงอันแสนพลุกพล่าน

โซดา ชาวเวอร์ (Soda Shower) ส่วนนี้ไม่ใช่บ่อน้ำร้อน แต่เป็นพื้นที่สำหรับการยืนอาบน้ำโซดาสปา ช่วยผ่อนคลายส่วนต่างๆ ของร่างกาย เติมความสดชื่นแก่ผิวพรรณและหนังศีรษะ ช่วยให้ผมนุ่มเป็นเงางาม อาบได้ตั้งศีรษะ เพราะการแช่ตัวในบ่อน้ำร้อนนั้นห้ามจุ่มศีรษะลงในบ่อเด็ดขาด ถือเป็นการเสียมารยาทอย่างแรง ใครชอบทำสีผมบ่อยๆ ใช้ผลิตภัณฑ์เคมีแต่งผมหนักๆ พื้นที่ของโซดาชาวเวอร์นี่แหละเหมาะที่สุด ใช้โซดาสปาล้างเส้นผมและหนังศีรษะได้โดยไม่ต้องใช้แชมพู หากต้องการสระผมด้วยแชมพูต้องทำให้เรียบร้อยตั้งแต่บริเวณอาบน้ำซึ่งจัดเป็นที่นั่งเรียงแถวไว้ด้านหน้า ซึ่งจะขอกล่าวถึงมารยาทในการใช้บริการออนเซนเป็นลำดับถัดไป

มารยาทในการแช่น้ำร้อนที่ยูโนะโมริ ออนเซนฯ มารยาททางสังคมเป็นสิ่งสำคัญมากในสังคมญี่ปุ่น แม้กฎบางข้ออาจเป็นสิ่งที่ถือปฏิบัติกันเป็นสากล แต่บางข้อก็เป็นลักษณะเฉพาะของสังคมญี่ปุ่น ซึ่งผู้ที่มาจากวัฒนธรรมที่ต่างกันควรเคารพ

สำหรับมารยาทในการใช้บ่อน้ำร้อนแบบญี่ปุ่นมีดังนี้
1. ถอดเสื้อผ้าออกให้หมดในห้องเปลี่ยนเสื้อผ้า เก็บไว้ในล็อกเกอร์ นำติดตัวไปได้เฉพาะผ้าขนหนูผืนเล็กที่เตรียมไว้ให้เท่านั้น
2. ชาวญี่ปุ่นนิยมแช่น้ำโดยไม่สวมใส่สิ่งใด ออนเซนส่วนใหญ่จึงห้ามสวมชุดว่ายน้ำ (เว้นแต่ทางสถานที่อาจจัดเตรียมไว้ให้) นำผ้าขนหนูผืนเล็กเข้าไปในบริเวณบ่อน้ำร้อนได้ โดยอาจใช้ปกปิดบางส่วนของร่างกายในขณะที่ไม่ได้อยู่ในบ่อน้ำร้อน แต่ห้ามนำผ้าขนหนูผืนเล็กนั้นลงบ่อ ให้วางไว้นอกบ่อ
3. ก่อนลงบ่อน้ำร้อน ต้องอาบน้ำทำความสะอาดร่างกายที่บริเวณที่นั่งอาบน้ำ ซึ่งจะมีม้านั่งตัวเตี้ย ก๊อกน้ำร้อน-น้ำเย็น และฝักบัวเตรียมไว้ให้ ทำความสะอาดร่างกายทุกส่วนด้วยสบู่และผ้าขนหนูผืนเล็ก เมื่อล้างตัวจนสะอาดแล้วให้ซักผ้าขนหนูให้สะอาดปราศจากฟองสบู่
4. เนื่องจากบ่อน้ำร้อนมีอุณหภูมิสูงตั้งแต่ 40-44 องศาเซลเซียส จึงควรหย่อนร่างกายลงในบ่อน้ำร้อนอย่างช้าๆ เมื่อลงไปทั้งตัวแล้วควรเคลื่อนไหวให้น้อยที่สุดเพื่อดื่มด่ำกับคุณค่าจากบ่อน้ำร้อนอย่างเต็มที่
5. ห้ามทำความสะอาดร่างกายในบ่อน้ำร้อน ต้องทำความสะอาดร่างกายให้เรียบร้อยตั้งแต่ในบริเวณอาบน้ำ
6. ห้ามส่งเสียงดังหรือร้องเพลงขณะแช่น้ำ พูดคุยกันให้น้อยที่สุดด้วยเสียงเบา
7. ห้ามปัสสาวะลงในบ่อน้ำร้อน
8. ใช้บ่อน้ำได้ทุกชนิด และลงแช่ได้มากกว่า 1 ครั้ง
9. หากต้องการลงแช่น้ำร้อนหลังการใช้ซาวน่าหรือห้องอบไอน้ำ ควรทำความสะอาดร่างกายก่อนทุกครั้ง
10. เมื่อเสร็จจากการแช่น้ำ ให้ทำความสะอาดร่างกายในบริเวณอาบน้ำและรักษาความสะอาดเรียบร้อยหลังการใช้งาน

ยูโนะโมริ ออนเซน ตั้งอยู่ภายในโครงการ A Square สุขุมวิท 26 เปิดบริการ 10.30 - 24.00 น.อัตราค่าบริการ 450 บาท (สามารถใช้บริการบ่อน้ำชนิดต่างๆ ซาวน่า และห้องอบไอน้ำ) อายุต่ำกว่า 15 ปีและสูงกว่า 65 ปี (แสดงบัตรประชาชน) 250 บาท มีบริการนวดไทย นวดอโรม่า นวดเท้า ฯลฯ รายละเอียดโทร.0 2259 5778

เปิดประสบการณ์การแช่บ่อน้ำร้อนแบบญี่ปุ่นแท้ๆ ด้วยคุณภาพของสถานที่ซึ่งสร้างขึ้นจากไม้และวัสดุธรรมชาติหลายชนิด เพื่อสื่อถึงลักษณะอันเข้มแข็งมั่นคงของป่าใหญ่ และมารยาทแบบต้นตำรับเจ้าของวัฒนธรรม

ผ่อนคลายร่างกายและจิตใจจากความเหนื่อยล้าในชีวิตประจำวันในวัฒนธรรมอีกรูปแบบ

ภาพ : เอกรัตน์ ศักดิ์เพชร
หมายเหตุ : ชมภาพ Yunomori Onsen&Spa มากกว่านี้ได้ที่ fan page เซ็คชั่น กรุงเทพวันอาทิตย์ กรุงเทพธุรกิจ คลิก http://www.facebook.com/sundaybkk