ฮ่องกงไม่ได้มีดีแค่แหล่งชอปปิงหรือสวนสนุก แต่ยังเดินเที่ยวชิลๆ ได้ในย่านเมืองเก่า Old Town Central สัมผัสเสน่ห์สถาปัตยกรรมยุคอาณานิคม วัดดัง ร้านขนมร่วมสมัย หลอมรวมกับวิถีชีวิตดั้งเดิม
KEY POINTS
- สัมผัสเสน่ห์ฮ่องกงผ่านการเดินเที่ยวย่านเมืองเก่า Old Town Central แบบ One Day Trip ที่ผสานประวัติศาสตร์ยุคอาณานิคม วิถีชีวิตดั้งเดิม และความร่วมสมัยของคาเฟ่ไว้อย่างลงตัว
- ลัดเลาะชมตั้งแต่สถาปัตยกรรมเบาเฮาส์ที่ Central Market ทางเลื่อน Mid-Levels Escalator อดีตสถานีตำรวจและเรือนจำ Tai Kwun ไปจนถึงตึกแถวตงเหลาในยุค 1950
- แวะชิมเบเกอรีฟิวชันสุดชิค คาเฟ่ทันสมัยในไวบ์เมืองเก่า พร้อมสักการะเทพเจ้าในวัดหมั่น-โหมว รู้เคล็ดลับการปิดทองรูปปั้นกวางสีทองเพื่อเสริมสิริมงคล
เมื่อพูดถึงการเดินทางไปเยือนฮ่องกง ภาพจำแรกของใครหลายคนมักหนีไม่พ้นสวรรค์แห่งการชอปปิง อาหารระดับมิชลิน หรือความตื่นตาตื่นใจในสวนสนุกระดับโลก ทว่าท่ามกลางป่าคอนกรีตและตึกระฟ้า บนเกาะฮ่องกงยังมีอีกหนึ่งพื้นที่ที่เก็บรักษาจิตวิญญาณและรากเหง้าของเมืองเอาไว้อย่างครบถ้วน นั่นคือ Old Town Central ย่านเมืองเก่าที่ครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่ย่าน Central ไปจนถึงย่าน Sheung Wan
เสน่ห์ของ Old Town Central คือความย้อนแย้งที่ลงตัว ระหว่างร่องรอยประวัติศาสตร์ยุคอาณานิคม วิถีชีวิตท้องถิ่นดั้งเดิม กับความร่วมสมัยของคาเฟ่ แกลเลอรี และสตรีตอาร์ต การเดินเท้าลัดเลาะไปตามตรอกซอกซอยและทางลาดชันในย่านนี้ เปรียบเสมือนการเปิดอ่านหนังสือประวัติศาสตร์ที่มีชีวิต ซึ่งทุกอาคารและถนนหนทางต่างซ่อนเรื่องเล่าเอาไว้
กรุงเทพธุรกิจ ได้มีโอกาสร่วมทริปสุดพิเศษกับการท่องเที่ยวฮ่องกง (HKTB) ออกเดินเท้าสำรวจเมืองในรูปแบบ One Day Trip เพื่อสัมผัสวิถีชีวิตและเบื้องหลังทางประวัติศาสตร์ของชาวฮ่องกงอย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น และนี่คือ 6 พิกัดไฮไลต์สำคัญในย่าน Old Town Central ที่ไม่ควรพลาดเมื่อมาเยือน
สถาปัตยกรรมที่ขับเคลื่อนด้วยฟังก์ชันและวิถีคนเมือง
เริ่มต้นเส้นทางเดินชมเมืองกันที่ Central Market (ตลาดเซ็นทรัล) บริเวณถนน Queen’s Road Central แลนด์มาร์กเก่าแก่ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1845 ยุคที่อังกฤษเข้ามาปกครองฮ่องกง เดิมทีพื้นที่บริเวณนี้เคยมีพ่อค้าแม่ค้าตั้งแผงขายผักและปลาอย่างระเกะระกะอยู่ริมถนน รัฐบาลจึงเข้ามาจัดระเบียบให้เข้ามาค้าขายในพื้นที่ตลาดอย่างเป็นสัดส่วน
ตัวอาคารปัจจุบันโดดเด่นด้วยสถาปัตยกรรมสไตล์ Bauhaus (เบาเฮาส์) แบบเยอรมัน ที่เน้นประโยชน์ใช้สอยและความเรียบง่าย พร้อมเทคนิคการออกแบบ Curtain Wall หรือกำแพงผ้าม่าน ที่ให้โครงสร้างภายในรับน้ำหนักหลัก ทำให้สามารถกรุกระจกรอบอาคารให้โปร่งบางได้อย่างมั่นคง ช่วยให้อาคารโปร่ง โล่ง และรับแสงธรรมชาติได้เต็มที่
จุดเด่นอันเป็นเอกลักษณ์ของที่นี่ก็คือ "บันไดคู่" บริเวณด้านหน้าอาคารที่ได้รับการบูรณะจากโครงสร้างตลาดสดเดิม โดยเสริมราวบันไดเป็น 2 ชั้นเพื่อความปลอดภัย ก่อนจะปรับโฉมพื้นที่ภายในให้กลายเป็น "พื้นที่แห่งความสนุกสำหรับทุกคน" ที่อัดแน่นด้วยร้านอาหาร ฟู้ดคอร์ต และร้านค้าปลีกสุดชิค
จากตลาดเซ็นทรัล เส้นทางเดินเท้าเชื่อมต่อเข้าสู่ Central-Mid-Levels Escalator ระบบทางเลื่อนกลางแจ้งแบบมีหลังคาที่เคยครองสถิติยาวที่สุดในโลก ด้วยระยะทางกว่า 800 เมตร ทอดยาวจากย่านธุรกิจด้านล่างขึ้นสู่ย่านที่อยู่อาศัยบนเนินเขา Mid-Levels ซึ่งระบบทางเลื่อนนี้เปิดใช้งานมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1993 เพื่อแก้ปัญหาภูมิประเทศที่ลาดชันและลดความเหนื่อยล้าในการเดินขึ้นเขาของคนเมือง
ความน่าสนใจอยู่ที่การปรับทิศทางการเลื่อนวันละ 2 รอบตามจังหวะชีวิตของผู้คน โดยช่วงเช้าเวลา 06.00 - 10.00 น. ทางเลื่อนจะเคลื่อนตัวลงเพื่อส่งคนทำงานเข้าสู่ย่าน Central และตั้งแต่หลังเวลา 10.00 น. จนถึงเที่ยงคืน จะเปลี่ยนทิศทางเลื่อนขึ้นเพื่อส่งผู้คนกลับสู่ที่พัก นอกจากจะเป็นเส้นเลือดใหญ่ของการสัญจรแล้ว ที่นี่ยังเป็นโลเคชันระดับตำนานที่ปรากฏเป็นฉากในภาพยนตร์ดังมากมาย ตั้งแต่ ผู้หญิงข้าใครอย่าแตะ, Chungking Express ของผู้กำกับ หว่อง กาไว ไปจนถึงภาพยนตร์ฮอลลีวูดอย่าง The Dark Knight
ร่องรอยยุคอาณานิคม รสชาติแห่งกาลเวลา และคำอวยพรบนทางชัน
เมื่อก้าวลงจากทางเลื่อน เส้นทางจะพาเราตัดเข้าสู่ Pottinger Street (ถนนพอตทิงเจอร์) ถนนสายประวัติศาสตร์ที่ตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่ Sir Henry Pottinger ผู้ว่าการฮ่องกงคนแรกในปี ค.ศ. 1842 เอกลักษณ์ของถนนสายนี้คือทางเดินหินแกรนิตที่ลาดชันขึ้นสู่เนินเขา ซึ่งสะท้อนประวัติศาสตร์การวางผังเมืองในยุคแรกเริ่มที่ตั้งสถานีตำรวจไว้บนเนินสูง และออกแบบทางเดินให้เอื้อต่อการใช้ม้าเป็นพาหนะในการลาดตระเวนขึ้นลง
ระหว่างทางเดินลัดเลาะในย่านนี้ ยังเป็นจังหวะดีที่ได้แวะเติมพลังกับร้านเบเกอรีร่วมสมัยที่กำลังเป็นที่นิยมอย่าง Social Goods Modern Bakery บนถนน Wellington Street ใกล้เคียงกัน โดดเด่นด้วยขนมอบสไตล์ฝรั่งเศสฟิวชัน โดยเฉพาะเมนูซิกเนเจอร์อย่าง Eggies ทาร์ตไข่รูปทรงไข่ในแผงไข่ เมนูนี้เป็นการผสมผสานแป้งกรอบสไตล์ฝรั่งเศสที่ทำเป็นรูปทรงไข่ เข้ากับไส้คัสตาร์ดรสชาตินุ่มนวล และยังมีไส้ครีมสดด้วย
นอกจากนี้ในย่านใกล้เคียงอย่างถนน Hollywood Road ยังมีร้าน Kung Lee Herbal Tea Shop ร้านน้ำสมุนไพรเก่าแก่ที่เปิดมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1948 คงบรรยากาศตึกแถวก่อนสงครามไว้อย่างครบถ้วน พร้อมเสิร์ฟน้ำอ้อยคั้นสดที่ผ่านการปอกเปลือกและนึ่งด้วยวิธีดั้งเดิม
เดินตามแนวถนน Pottinger Street ขึ้นมาจนสุดทาง จะพบกับกลุ่มอาคารเก่าแก่ที่ชื่อว่า Tai Kwun (ต่ายกู๋น) ซึ่งในภาษากวางตุ้งแปลตรงตัวว่า "สำนักงานใหญ่สถานีตำรวจ" ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1919 กลุ่มอาคารแห่งนี้สร้างขึ้นในสไตล์ Colonial ในยุคอาณานิคมอังกฤษ จุดเด่นคือแนวระเบียงช่องถี่รอบอาคารที่ออกแบบมาเพื่อช่วยถ่ายเทอากาศและคลายความร้อนให้แก่เจ้าหน้าที่ชาวอังกฤษที่ไม่คุ้นเคยกับสภาพอากาศในเอเชีย
ในอดีตที่นี่ไม่ได้เป็นเพียงสถานีตำรวจที่แบ่งกำลังพลออกเป็น 4 กลุ่ม (ตั้งแต่ชาวยุโรป ชาวอินเดีย ไปจนถึงชาวจีนที่นำเข้ามาจากมณฑลซานตง) แต่ยังรวมเอา "ศาลแขวง" และ "เรือนจำ" ไว้ในพื้นที่เดียวกัน คดีความทุกประเภทตั้งแต่คดีใหญ่ไปจนถึงการเดินข้ามถนนผิดกฎหมาย ล้วนถูกนำมาไต่สวนที่นี่
ความน่าสนใจอีกอย่างของสถานที่แห่งนี้ ยังซ่อนอยู่ในคำอวยพรของชาวฮ่องกง เนื่องจากในอดีตหากผู้ต้องขังถูกตัดสินจำคุก จะต้องเดินขึ้นเนินไปเข้าเรือนจำด้านบน แต่หากถูกตัดสินประหารชีวิต จะต้องถูกคุมตัวเดินลงเขาไปยังแดนประหารด้านล่างที่ Kennedy Town ด้วยเหตุนี้ ชาวฮ่องกงจึงนิยมอวยพรให้ชีวิต "มีแต่(เดิน)ขึ้นๆ" เพื่อสื่อถึงการมีอายุยืนยาวและแคล้วคลาดปลอดภัย
ศรัทธาแห่งวัดหมั่น-โหมว และพื้นที่ชีวิตของชาวฮ่องกงยุคบุกเบิก
ถัดจากอาคารเก่าต่ายกู๋น ชวนเดินเลาะเลียบไปตามถนน Hollywood Road ก็จะผ่านตึกเก่าแก่สีแดงที่มีความสำคัญ นั่นคือ อาคารสำนักพิมพ์หนังสือพิมพ์แห่งแรกของฮ่องกง ตัวอาคารเป็นสถาปัตยกรรมสไตล์อังกฤษที่ก่อสร้างด้วย "อิฐสีแดง" โดดเด่นสะท้อนสายตา
เบื้องหลังของวัสดุชนิดนี้มาจากยุคการเดินเรือค้าขายของอังกฤษ ที่จำเป็นต้องใช้อิฐสีแดงจำนวนมากเป็นตัวถ่วงน้ำหนักใต้ท้องเรือเพื่อสร้างสมดุลไม่ให้เรือโคลงเคลงระหว่างเดินทางข้ามมหาสมุทร เมื่อขนถ่ายสินค้าลงจากเรือเรียบร้อย อิฐสีแดงเหล่านี้จึงถูกนำมาใช้ก่อสร้างอาคารของภาครัฐจนกลายเป็นเอกลักษณ์ทางสถาปัตยกรรมที่หลงเหลือมาจนถึงปัจจุบัน
ไม่ไกลกันนัก บนถนนสายนี้ยังเป็นที่ตั้งของ Man Mo Temple หรือ วัดหมั่น-โหมว วัดเก่าแก่คู่ย่าน Sheung Wan ที่สร้างขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1847-1862 ภายในเก็บรักษาโบราณวัตถุสำคัญไว้อย่างสมบูรณ์ ทั้งระฆังสำริดสมัยราชวงศ์ชิงและเกี้ยวโบราณ ตลอดจนงานไม้แกะสลักและจิตรกรรมฝาผนังที่สะท้อนฝีมือช่างดั้งเดิม
ปัจจุบันวัดแห่งนี้ยังคงเป็นศูนย์รวมศรัทธาของผู้คนที่แวะเวียนมาสักการะเทพเจ้าแห่งวรรณกรรม (หมั่น-ไต) เพื่อขอพรด้านการเรียน และเทพเจ้าแห่งสงคราม (โหมว-ไต) เพื่อขอพรด้านความสำเร็จทางธุรกิจ ผู้คนนิยมเดินทางมากราบไหว้กันมากโดยเฉพาะในช่วงเทศกาลตรุษจีน
ไฮไลต์สำคัญของการไหว้ขอพรที่นี่คือการปิดแผ่นทองคำเปลวลงบน "รูปปั้นกวางสีทอง" บริเวณกลางวัด เพื่อเสริมสิริมงคลตามความเชื่อในแต่ละแบบ ได้แก่ ขอพรด้านสติปัญญา ให้ปิดทองบริเวณเข่า, ขอพรด้านสุขภาพ ปิดทองบริเวณหลัง, ขอพรด้านความสำเร็จ ปิดทองบริเวณใบหน้า, ขอพรให้ครอบครัวสงบสุข ปิดทองบริเวณขา
ปิดท้ายการเดินทางสำรวจเมืองเก่ากันที่ Tong Lau Experience Room (ตงเหลา เอ็กซ์โป) บนถนน Staunton Street นิทรรศการจัดแสดงข้าวของเครื่องใช้ของคนสมัยก่อน ภายในอาคารตึกแถวสไตล์ฮ่องกงแท้ (Tong Lau) ที่สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1951 อาคารประเภทนี้มักมีความสูงประมาณ 4-5 ชั้น ซึ่งถือว่าสูงมากในยุคนั้น
สำหรับไฮไลต์สำคัญที่เป็นเอกลักษณ์ก็คือ พื้นที่ภายในห้องพักขนาดกะทัดรัดจะเปิดโล่งทั้งหมดแบบไม่มีฉากกั้น จัดสัดส่วนเป็นมุมเตียงนอน มุมครัว มุมนั่งเล่นเล็กๆ ทุกกิจกรรมของชีวิตล้วนรวมอยู่ในพื้นที่เดียวกัน ภายในจัดแสดงข้าวของเครื่องใช้จริงเพื่อจำลองวิถีชีวิตของชาวฮ่องกงในยุคทศวรรษ 1950-1960 ซึ่งสะท้อนประวัติศาสตร์ช่วงสำคัญหลังสงครามและเหตุอัคคีภัยครั้งใหญ่ในปี ค.ศ. 1953 ที่ทำให้เกิดวิกฤติขาดแคลนที่อยู่อาศัยอย่างหนัก จนนำไปสู่นโยบายการจัดสรรที่อยู่อาศัยโดยภาครัฐ ซึ่งสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน ที่มีประชากรฮ่องกงสูงถึง 47% อาศัยอยู่ในโครงการที่อยู่อาศัยของรัฐ
การเดินทางตลอดหนึ่งวันในย่าน Old Town Central ครั้งนี้ เปิดเปลือยอีกแง่มุมหนึ่งของฮ่องกงที่ลึกซึ้งและมีชีวิตชีวายิ่งกว่าภาพจำของมหานครแห่งแสงสีและการค้า ทุกตรอกซอกซอยและอาคารเก่าแก่ไม่ได้เป็นเพียงฉากหลังที่สวยงามสำหรับถ่ายภาพ แต่คือบันทึกการเดินทางของกาลเวลาที่หล่อหลอมผู้คนและวัฒนธรรมเข้าไว้ด้วยกัน สำหรับใครที่หลงใหลการเดินเท้าสำรวจเมือง ชื่นชอบการเสพงานสถาปัตยกรรม และอยากทำความรู้จักตัวตนที่แท้จริงของฮ่องกงให้มากขึ้น การใช้เวลาหนึ่งวันมาเดินเล่นในย่านเมืองเก่าแห่งนี้ คือประสบการณ์ที่ทั้งอิ่มเอมและน่าประทับใจ





