เมื่อเรื่องความสัมพันธ์และการ "ออกเดต" ของคนรุ่นใหม่ ไม่ใช่แค่เรื่องของหัวใจ แต่ยังเป็น “สนามฝึกทักษะชีวิต” ที่สำคัญอย่างคาดไม่ถึง โดยเฉพาะในโลกการทำงาน ล่าสุด..มีข้อมูลผลวิจัยทางจิตวิทยาชี้ว่า คนรุ่น Gen Z กำลังมีประสบการณ์ความรักและการเข้าสังคมน้อยลงกว่าคนรุ่นก่อนๆ อย่างมีนัยสำคัญ
ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้สะท้อนแค่พฤติกรรมส่วนตัว แต่กำลังส่งผลลึกไปถึงความสามารถในการทำงาน ตั้งแต่การสื่อสารกับหัวหน้า ไปจนถึงการรับมือความขัดแย้งในองค์กร นักวิจัยจำนวนหนึ่งเริ่มตั้งคำถามว่า เมื่อคนรุ่นใหม่ “ไม่ได้ผ่านสนามฝึกของความสัมพันธ์” รวมถึงการเข้าสังคมที่มากพอ พวกเขากำลังเข้าสู่โลกการทำงานโดยขาดทักษะสำคัญบางอย่างไปหรือไม่?
เมื่อ “ประสบการณ์ความรัก” หายไป ทักษะชีวิตก็หายตาม?!
ข้อมูลจาก Survey Center on American Life ระบุว่า มีเพียง 56% ของคน Gen Z เท่านั้นที่เคยมีความสัมพันธ์เชิงโรแมนติกเมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ ซึ่งถือว่าลดลงอย่างมากเมื่อเทียบกับ 75% ของวัยทำงานรุ่นก่อนหน้านี้ ..ตัวเลขนี้สะท้อนความเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน และกำลังส่งผลต่อทักษะพื้นฐานที่หลายคนมองข้าม
Tessa West ศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยาจาก New York University อธิบายว่า “สิ่งที่เคยเป็นเรื่องพื้นฐาน อย่างการคุยกับหัวหน้า หรือแม้แต่การรู้ว่าควรเข้าทำงานกี่โมง คนรุ่นนี้กลับไม่มี ‘กติกาพื้นฐาน’ เหล่านี้ติดตัวมา”
เธอชี้ว่า ทักษะเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากการเรียนในห้องเรียน แต่เกิดจากการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น โดยเฉพาะในความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับครอบครัว เพื่อนฝูง เพื่อนสนิท การเข้ากิจกรรมสังคม หรือแม้แต่การมีความสัมพันธ์ในรูปแบบการมีคู่รัก
ไม่ใช่แค่ไม่เดต แต่ Gen Z กำลัง “เข้าสังคมน้อยลง”
ปัญหาไม่ได้หยุดอยู่แค่เรื่องความรัก แต่ขยายไปถึงพฤติกรรมทางสังคมโดยรวม มีรายงานอีกหลายชิ้นค้นพบข้อมูลอีกว่า คนรุ่น Gen Z มีพฤติกรรมการดื่มสังสรรค์น้อยลง ไปปาร์ตี้น้อยลง และมีปฏิสัมพันธ์แบบเผชิญหน้ากันน้อยลงกว่าคนรุ่นก่อนอย่างชัดเจน
ส่วนหนึ่งเป็นผลจากยุคโซเชียลมีเดียและประสบการณ์ช่วงโควิด-19 ที่เปลี่ยนวิธีการใช้ชีวิตไปอย่างสิ้นเชิง และอาจรวมถถึงการที่พวกเขาอยู่ในยุคข้าวยากหมากแพง ค่าครองชีพสูง จึงต้องรัดเข็มขัดใช้เงินเฉพาะเท่าที่จำเป็น
ผลลัพธ์คือ คนจำนวนไม่น้อยเติบโตมาโดยขาด “ทักษะทางสังคม” ที่จำเป็นต่อการทำงานในองค์กรสมัยใหม่ ซึ่งเต็มไปด้วยความซับซ้อน ความคาดหวัง และแรงเสียดทานระหว่างผู้คน
ทักษะความสัมพันธ์ = ห้องเรียนของ “ทักษะการทำงาน”
เวสต์อธิบายว่า ความสัมพันธ์ในชีวิตของคนเรา ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์ในเชิงโรแมนติกหรือไม่ก็ตาม มันคือพื้นที่สำคัญที่ทำให้คนได้ฝึกทักษะหลายด้านที่จำเป็นต่อการทำงาน
ศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยา ย้ำว่า “ทักษะที่คุณใช้ในความสัมพันธ์ สามารถทำนายได้โดยตรงว่าคุณจะทำมันได้ดีแค่ไหนในที่ทำงาน” โดยเฉพาะทักษะสำคัญ เช่น การเจรจาต่อรอง, การประนีประนอม, การรับมือบทสนทนาที่ยากลำบาก, การจัดการความรู้สึกและฝึกรับมือความกังวล
โดยทักษะทั้งหมดที่บอกไปข้างต้น ล้วนคือ “soft skills” ที่องค์กรในยุคนี้ต้องการสูงจากแรงงาน แต่ขณะเดียวกัน สกิลเหล่านี้ก็ไม่สามารถสอนได้ด้วยทฤษฎีเพียงอย่างเดียว ต้องอาศัยการฝึกฝนในแต่ละบุคคลด้วยตัวเอง
เมื่อ “ความเหงา” กระทบประสิทธิภาพการทำงาน
ไม่เพียงเท่านั้น ยังมีงานวิจัยอีกชิ้นในปี 2025 พบว่า วัยทำงานที่ขาดความสัมพันธ์ใกล้ชิด มีแนวโน้มรู้สึกโดดเดี่ยวมากขึ้น และความเหงาโดดเดี่ยวนั้น ก็ส่งผลให้ประสิทธิภาพการทำงานลดลง และทำให้คนๆ นั้น รับมือกับความท้าทายในที่ทำงานได้ยากขึ้น
ปัญหานี้กำลังมีนัยสำคัญมากขึ้น เมื่อข้อมูลจาก Bureau of Labor Statistics คาดว่า ภายในปี 2030 คน Gen Z จะกลายเป็นแรงงานเกือบ 30% ของสหรัฐฯ หรือราว 50 ล้านคน
อีกหนึ่งปัจจัยที่ถูกพูดถึงคือ การที่คนรุ่น Gen Z เติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่ “มีตัวช่วยมากเกินไป” ไม่เคยเจออุปสรรคหรือแรงเสียดทานสูงจากสังคมการทำงานเหมือนคนรุ่นก่อนๆ ชีวิตจริงไม่ง่ายเหมือนชีวิตในหน้าจอ (ในโลกโซเชียล)
เวสต์ชี้ว่า คนรุ่นนี้คุ้นชินกับการสื่อสารผ่านหน้าจอ และบางส่วนเติบโตมากับการเลี้ยงดูแบบ “overparenting” ที่ผู้ปกครองเข้ามามีบทบาทในหลายๆ เรื่องในชีวิตพวกเขามากเกินไป แม้แต่ในการสมัครงาน สัมภาษณ์งาน หรือต่อรองเงินเดือนกับนายจ้าง ฯลฯ ผลลัพธ์คือ เมื่อเข้าสู่โลกการทำงานจริง พวกเขาอาจไม่คุ้นเคยกับสถานการณ์ที่ต้องเผชิญหน้าด้วยตัวเอง เช่น การเจรจาขอขึ้นเงินเดือน หรือการจัดการความขัดแย้งในทีม
เมื่อ AI กลายเป็น “ที่ปรึกษาชีวิต” แทนมนุษย์จริงๆ
อีกปรากฏการณ์ที่น่าสนใจคือ การที่ Gen Z หันไปพึ่งพา AI ในการแก้ปัญหาชีวิตและความสัมพันธ์ มีข้อมูลจาก Resume.org ระบุว่า มากกว่า 50% ของ Gen Z มอง ChatGPT เป็นเหมือนเพื่อนร่วมงาน และประมาณ 1 ใน 3 ใช้ AI เพื่อขอคำแนะนำเกี่ยวกับความสัมพันธ์หรือการตัดสินใจสำคัญในชีวิต
แม้เทคโนโลยีจะช่วยให้เข้าถึงข้อมูลได้ง่ายขึ้น แต่การพึ่งพา AI มากเกินไป อาจทำให้คนรุ่นใหม่ขาดโอกาสในการฝึกทักษะการสื่อสารและการจัดการอารมณ์ด้วยตัวเอง ซึ่งพฤติกรรมที่สะท้อนถึงการพร่องทักษะเหล่านี้ เริ่มปรากฏให้เห็นชัดในที่ทำงาน
ศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยาระบุอีกว่า คน Gen Z มักเลือกส่งอีเมลหรือข้อความ แทนการพูดคุยแบบเผชิญหน้า แม้ในสถานการณ์ที่ต้องการการสื่อสารที่ชัดเจน พฤติกรรมนี้ทำให้คนรุ่นก่อนรู้สึกหงุดหงิด และบางครั้งตอบสนองกลับด้วยความไม่เข้าใจ จนยิ่งทำให้ปัญหาการสื่อสารรุนแรงขึ้น
โทษ Gen Z อย่างเดียวคงไม่แฟร์ เมื่อ “โลกเปลี่ยนไป” จากยุคก่อน
หากมองให้ลึก ปรากฏการณ์นี้อาจไม่ใช่เรื่องของ “คนรุ่นใหม่ไม่พร้อมทำงาน” เพียงอย่างเดียว แต่คือผลลัพธ์ของโลกที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว เพราะอย่าลืมว่า Gen Z เติบโตมาในยุคที่การสื่อสารเปลี่ยนไป การมีเทคโนโลยีเข้ามาแทนที่มนุษย์ในหลายบทบาท จนทำให้ประสบการณ์ชีวิตบางอย่างของพวกเขาถูกลดทอนลงโดยไม่รู้ตัว
เอาเป็นว่า เรื่องนี้คงใครผิดหรือถูกแบบ 100% แต่อยู่ที่ว่า ระหว่าง "องค์กร" และ "พนักงานรุ่นใหม่" จะปรับตัวได้ลงตัวอย่างไรมากกว่า ในทางหนึ่งองค์กรก็ควรช่วยให้คนรุ่นใหม่พัฒนาทักษะที่จำเป็นในการทำงาน ขณะเดียวกัน คนทำงานรุ่นใหม่เองก็ต้องเปิดใจเรียนรู้และเผชิญหน้ากับสถานการณ์จริงมากขึ้น
เมื่อท้ายที่สุดแล้ว ทักษะที่ทำให้คนทำงาน “เก่งขึ้น” อาจไม่ใช่แค่ความรู้หรือเทคโนโลยี แต่คือความสามารถในการเข้าใจคนอื่น และ รับมือกับความไม่สบายใจที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ในโลกการทำงาน
อ้างอิง: Fortune, AOL, HBR, AmericanSurveyCenter, Resume Research