ส่อง “กีฬาพื้นบ้าน” ที่ใช้ในการแข่งขัน “ซีเกมส์ 2023” นอกจาก “กุนขแมร์” แล้ว ยังมีกีฬาชนิดอื่นอีกที่ “กัมพูชา” ในฐานะเจ้าภาพใส่เพิ่ม, ตัดออก รวมถึงปรับกติกา จนถูกมองว่า เพื่อหวังเป็น “เจ้าเหรียญทอง”
เปิดฉากเป็นที่เรียบร้อยแล้วสำหรับ “ซีเกมส์ 2023” หรือ “กีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 32” โดยครั้งนี้ “กัมพูชา” เป็นเจ้าภาพ ซึ่งแข่งขันกันตั้งแต่วันที่ 5-17 พ.ค. 2566 โดยในครั้งนี้ ถือว่าเป็นการแข่งขันซีเกมส์ที่มีการชิงชัยเหรียญทองมากที่สุดถึง 604 เหรียญ จากกีฬาทั้งหมด 36 ชนิด ซึ่งมีหลายชนิดกีฬาที่เป็น “กีฬาพื้นบ้าน” ที่ถูกบรรจุเข้ามาในการแข่งขันครั้งนี้
- กุนขแมร์
ก่อนหน้าที่ซีเกมส์ 2023 จะเปิดฉากได้มีดราม่ากรณีที่เจ้าภาพยืนยันว่าจะไม่มีการบรรจุกีฬา “มวย” ไว้ในการแข่งขัน แต่จะบรรจุโดยใช้ชื่อ "กุนขแมร์" (Kun Khmer) ซึ่งเป็นศิลปะการการต่อสู้ที่ไม่ใช้อาวุธมีอยู่ในกัมพูชาตั้งแต่ศตวรรษที่ 12 แทน ทำให้หลายฝ่ายเกิดความไม่พอใจ
เริ่มจาก สหพันธ์มวยไทยนานาชาติ (IFMA) ประกาศยืนยันชัดเจนว่า กีฬามวยไทยและคิกบ็อกซิ่งในซีเกมส์จะต้องใช้ชื่อ "มวย" เท่านั้น พร้อมประกาศย้ำด้วยว่า หากชาติใดส่งนักกีฬาเข้าแข่งขันรายการดังกล่าวก็จะถูกแบนจากการแข่งขันที่ อีฟม่า รับรอง ส่วนไทยก็ไม่ส่งนักกีฬาลงแข่งขันในกีฬาประเภทนี้ เพราะที่ผ่านมาในซีเกมส์มีการตกลงกันไว้แล้วว่าให้ใช้ชื่อมวยเท่านั้น
แต่จนแล้วจนรอดการแข่งขันกุนขแมร์ก็ยังคงบรรจุในซีเกมส์ครั้งนี้ เนื่องจากมี 7 ประเทศส่งนักกีฬาเข้าร่วมการแข่งขันในครั้งนี้ คือ กัมพูชา (เจ้าภาพ), อินโดนีเซีย, ลาว, มาเลเซีย, เมียนมา, ฟิลิปปินส์ และ เวียดนาม ซึ่งมีการชิงชัยกันถึง 19 เหรียญทอง
รูปแบบการแข่งขัน กุนขแมร์ ในปัจจุบัน กำหนดการชก 5 ยก ยกละ 3 นาที และจะมีการพักระหว่าง 1.30-2 นาที โดยให้การใช้ศิลปะการต่อสู้ หมัด เท้า เข่า ศอก และห้ามชกเมื่อคู่ต่อสู้ล้มลงกับพื้น ห้ามกัด ไม่อนุญาตให้ทำร้ายด้านหลังของฝ่ายตรงข้าม ห้ามจับเชือกหรือเกี่ยวเชือก ห้ามต่อยที่จุดยุทธศาสตร์ของนักมวย
ขณะที่ การน็อกเอาต์เกิดขึ้นเมื่อนักมวยล้มลงกับพื้นและไม่สามารถชกต่อไปได้ หลังจากกรรมการนับ 1-10 หรือ กรรมการสามารถยุติการชกได้ทันที หากฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดอยู่ในสภาพที่ไม่สามารถสู้ได้ สุดท้ายหากสู้กันครบ 5 ยกจะตัดสินด้วยคะแนน
ดังนั้นกุนขแมร์ มีกติกาที่แทบจะเหมือนกับ มวยไทย ทุกอย่าง ต่างกันที่ลักษณะการต่อสู้ของนักมวยแต่ละคนเท่านั้น
นอกจากนี้ ซีเกมส์ 2023 ยังเพิ่มกีฬาศิลปะการต่อสู้ประเภทอื่น ๆ อีกหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็น “อาร์นิส” ศิลปะการต่อสู้ของฟิลิปปินส์เน้นการใช้อาวุธสั้นเป็นหลัก “ยิวยิตสู” ศิลปะการต่อสู้ของญี่ปุ่น “คิกบ็อกซิง” กีฬาต่อสู้ที่มีรูปแบบการต่อยและเตะเป็นหลัก และ “โววีนัม” ศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวจากเวียดนาม รวมถึง โบกาตอร์ อีกหนึ่งดรามาในโลกโซเชียล เพราะถูกอ้างว่าเป็นต้นกำเนิดของมวยไทยนั่นเอง
- หมากรุกเขมร
นอกจาก กุนขแมร์แล้ว กัมพูชายังบรรจุกีฬา “หมากรุกเขมร” หรือ Ouk Chatrang เข้ามาแทนกีฬา “หมากรุกสากล” โดยมีการแข่งขันชิงเหรียญทองกันถึง 6 รายการ ซึ่งหมากรุกเขมรนี้มีลักษณะที่แตกต่างจากหมากรุกสากล คือ ตัวเบี้ยจะอยู่ในแถวที่สาม และรูปแบบตัวเบี้ยที่มีการเปลี่ยนไปเล็กน้อย
แน่นอนว่าหมากรุกเขมรไม่ได้เป็นที่รู้จักในวงกว้างทำให้หลายประเทศอาจจะยังไม่ได้เข้าใจในกติกาการแข่งขันทั้งหมด แม้ว่าประธานสมาคมหมากรุกเขมรประกาศว่าได้ส่งคู่มือกฎกติกาการแข่งขันไปกับทุกชาติที่ลงแข่งไประยะหนึ่งแล้วก็ตาม แต่ก็ไม่ได้เป็นปัญหากับทัพนักกีฬาไทย เพราะสามารถคว้าเหรียญรางวัลจากกีฬาหมากรุกเขมรได้ 2 เหรียญทอง และ 2 เหรียญทองแดง
- ตัดกีฬา เพิ่มประเภท
ไม่เพียงแต่จะเพิ่มกีฬาเข้ามาในซีเกมส์ 2023 เท่านั้น แต่การแข่งขันครั้งนี้ยังตัดกีฬา “เพาะกาย” ออกไปด้วย เพราะก่อนหน้าสหพันธ์กีฬานานาชาติตัดสิทธิ์นักกีฬานักเพาะกายชาวกัมพูชา 2 คน เนื่องจากพบว่าทั้งคู่ใช้สารสเตียรอยด์ ทำให้กัมพูชาขาดนักกีฬาประเภทนี้ จึงตัดสินใจยกเลิกการแข่งขันกีฬานี้ไป
ส่วน “แบดมินตัน” เพิ่มการชิงชัยประเภททีมผสมเข้ามาเป็นครั้งแรกในกีฬาซีเกมส์ แต่ไม่ใช่ทุกชาติจะได้ส่งนักกีฬาลงในการแข่งขันนี้ เพราะกัมพูชาใช้สิทธิ์ความเป็นเจ้าภาพห้ามไม่ให้ไทย, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, เวียดนาม และสิงคโปร์ เข้าร่วมแข่งขัน โดยให้เหตุผลว่าทั้ง 5 ชาตินี้มีนักแบดมินตันที่มีชื่อเสียงอยู่ในระดับแถวหน้าของโลก จึงต้องการให้ชาติรองลงมาได้มีโอกาสชนะ
ขณะที่ “อีสปอร์ต” กีฬาที่กำลังได้รับความสนใจในปัจจุบันที่ปรกติมักใช้ Fifa Online เกมฟุตบอลออนไลน์ และ ROV เกมแนวโมบาที่ได้รับความนิยมอย่างมาก แต่ในซีเกมส์ครั้งนี้ถอดทั้ง 2 เกมนี้ออก แล้วใช้เกม Valorant ที่ได้รับความนิยมในกัมพูชาจนมีทีมนักกีฬาพร้อมแข่งขันแทน
- ชงเลิกเน้นกีฬาพื้นบ้าน
ปัญหาการบรรจุกีฬาพื้นบ้านในซีเกมส์ เพื่อ “เอื้อประโยชน์” ให้แก่เจ้าภาพมีมาอย่างยาวนาน จนทำให้หลายประเทศสมาชิกไม่ค่อยพอใจและไม่อยากส่งนักกีฬาเข้ารวมการแข่งขัน
ทำให้เมื่อวันที่ 5 พ.ค. ที่ผ่านมา ชัยภักดิ์ ศิริวัฒน์ รองประธานคณะกรรมการโอลิมปิคแห่งประเทศไทยฯ ในฐานะประธานสหพันธ์มนตรีซีเกมส์ ได้เปิดเผยผลการประชุมคณะกรรมการฝ่ายกฎและระเบียบว่า ที่ประชุมมีมติเป็นเอกฉันท์ในการแก้ไขชนิดกีฬาที่ถูกบรรจุในซีเกมส์ครั้งต่อไป โดยจะเน้นไปในกีฬาที่มีในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก, เอเชียนเกมส์, เอเชียนอินดอร์และมาร์เชียลอาร์ตสเกมส์ และลดกีฬาพื้นบ้านเหลือเพียง 4 ชนิดกีฬาเท่านั้น เพิ่มกีฬาสาธิตเป็น 3 ชนิดกีฬา เพื่อให้โอกาสกีฬาอื่น ๆ อย่าง จานร่อน, ชักเย่อ เข้าสู่การแข่งขันซีเกมส์ โดยจะเริ่มกฎนี้ตั้งแต่ซีเกมส์ครั้งหน้าที่ไทยเป็นเจ้าภาพ ซีเกมส์ครั้งที่ 33 จะมีขึ้นที่ จังหวัด กรุงเทพมหานคร , จังหวัดชลบุรี และจังหวัดสงขลา ระหว่างวันที่ 9 – 20 ธ.ค. 2568
สำหรับ กีฬาซีเกมส์ 2023 แฟนกีฬาสามารถรับชมการถ่ายทอดสดผ่านช่อง 5 TV5HD, ช่อง 9 MCOT หมายเลข 30, ช่อง NBT2HD, True ID และ T-Sport กดหมายเลข 7 ซึ่งจะสลับกันถ่ายทอดสดในแต่ละวัน