อุตสาหกรรมเวลเนสไทยโตแรง มูลค่าตลาดรวม 4.27 หมื่นล้านดอลลาร์ อัตราการเติบโตเฉลี่ย 36.4% ต่อปี สูงกว่าค่าเฉลี่ยของโลกถึง 3.5 เท่า ด้านสธ.ลุยโรดแมป ดันไทยสู่ "เวลเนสฮับโลก" ผ่าน 5 เสาหลัก ชูจุดเด่น "ซอฟต์พาวเวอร์"
ระหว่างวันที่ 10-13 พฤศจิกายน 2569 ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพจัดการประชุม Global Wellness Summit (GWS) 2026 ครั้งที่ 20 ที่จ.ภูเก็ต ภายใต้แนวคิด “The Science, Art and Soul of Wellness”
นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รมว.สาธารณสุข กล่าวว่า ถือเป็นโอกาสสำคัญในการแสดงศักยภาพด้านสุขภาพและเวลเนสของไทยต่อประชาคมโลก และเป็นส่วนหนึ่งของการต่อยอดนโยบาย Medical Investment Hub โดยใช้โอกาสจากเวที GWS 2026 ขับเคลื่อนการพัฒนาใน 3 มิติสำคัญ ได้แก่ มิติด้านบริการ (Service Hub) ยกระดับบริการทางการแพทย์และสุขภาพมาตรฐานสากล เชื่อมโยงการแพทย์สมัยใหม่ การแพทย์แผนไทย การแพทย์เชิงป้องกัน และบริการเวลเนส รองรับผู้ใช้บริการทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ พร้อมส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ
มิติด้านการวิจัยและพัฒนา (Research and Development Hub) มุ่งส่งเสริมการวิจัยสมุนไพรและภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย บูรณาการวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อสร้างหลักฐานเชิงประจักษ์ด้านคุณภาพ ความปลอดภัย และประสิทธิผลของผลิตภัณฑ์ ควบคู่กับการสร้างความร่วมมือกับสถาบันวิชาการและภาคอุตสาหกรรมทั้งในและต่างประเทศ เพื่อยกระดับสมุนไพรไทยสู่ผลิตภัณฑ์สุขภาพมูลค่าสูง
และมิติด้านอุตสาหกรรมการผลิต (Product and Health Manufacturing Hub) ยกระดับอุตสาหกรรมสมุนไพรและผลิตภัณฑ์สุขภาพไทยแบบครบวงจร ตั้งแต่การพัฒนาวัตถุดิบ การสกัดสารสำคัญ การพัฒนาสูตรตำรับ จนถึงการผลิตมาตรฐานสากล พร้อมสนับสนุนการถ่ายทอดเทคโนโลยี การลงทุนในอุตสาหกรรมการผลิต และการขยายโอกาสสู่ตลาดต่างประเทศ
“การนำจุดแข็งด้านการแพทย์แผนไทยและสมุนไพรไทยมาต่อยอดด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์และบริการที่สามารถแข่งขันได้ในระดับโลก นำไปสู่การลงทุน การสร้างงาน การเพิ่มรายได้ และการเติบโตทางเศรษฐกิจสุขภาพของประเทศอย่างยั่งยืน” นายพัฒนากล่าว
อัตราเติบโตอุตฯเวลเนสไทย
นพ.พงศธร พอกเพิ่มดี อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กล่าวว่าอุตสาหกรรมสุขเวลเนสของประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ยุคทองด้วยมูลค่าตลาดรวมสูงถึง 4.27 หมื่นล้านดอลลาร์ พร้อมอัตราการเติบโตเฉลี่ย 36.4% ต่อปี ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยของโลกถึง 3.5 เท่า สามารถทำรายได้จากการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพเป็นอันดับที่ 15 ของโลก และได้รับการจัดอันดับระบบสุขภาพอยู่อันดับที่ 24 จาก 218 ประเทศทั่วโลก
กลุ่มหลักขับเคลื่อนเวลเนสไทย
สำหรับเซกเมนต์หลักขับเคลื่อนเวลเนสไทย ได้แก่
1.การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (Wellness Tourism) ถือเป็นเครื่องยนต์หลักในการสร้างรายได้ให้แก่ประเทศ โดยมีมูลค่าสูงถึง 1.40 หมื่นล้านดอลลาร์ ซึ่งเป็นเซกเมนต์ที่ฟื้นตัวและเติบโตเร็วที่สุด 2.ด้านการแพทย์แผนไทยและยาสมุนไพร (Traditional & Herbal Medicine) สร้างมูลค่า 1.50 พันล้านดอลลาร์ 3.กลุ่มธุรกิจสปา (Spas Establishments) ยังทำรายได้รวม 1.53 พันล้านดอลลาร์
4 กลุ่มที่มีมูลค่าตลาดสูง
ส่วนกลุ่มที่มีมูลค่าตลาดสูง ได้แก่ 1.กลุ่มอาหารและโภชนาการเพื่อสุขภาพ (Healthy Eating & Nutrition) ที่มีมูลค่าตลาด 8.82 พันล้านดอลลาร์ จากความต้องการอาหารฟังก์ชันและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง 2.กลุ่มผลิตภัณฑ์ดูแลส่วนบุคคลและความงาม (Personal Care & Beauty) มีมูลค่า 6.91 พันล้านดอลลาร์ 3.กลุ่มกิจกรรมทางกายภาพ (Physical Activity) มีมูลค่า 3.24 พันล้านดอลลาร์และ4.ระบบสาธารณสุขและการป้องกันโรค (Public Health & Prevention) มีมูลค่า 2.61 พันล้านดอลลาร์ซึ่งไทยได้รับการจัดอันดับความมั่นคงทางสุขภาพเป็นอันดับที่ 5 ของโลก
กลุ่มตลาดดาวรุ่ง
อีกทั้ง ยังมี 4 กลุ่มตลาดดาวรุ่ง คือ 1.สุขภาพจิต (Mental Wellness) 0.67 พันล้านดอลลาร์ 2.อสังหาริมทรัพย์เพื่อสุขภาพ (Wellness Real Estate) มีมูลค่า 0.53 พันล้านดอลลาร์ และมีการเติบโตสูงถึง 11.4%3.สุขภาพในองค์กร (Workplace Wellness) 0.11 พันล้านดอลลาร์ และ4. บ่อน้ำพุร้อนธรรมชาติ (Thermal Springs) 0.02 พันล้านดอลลาร์
Soft Power ยุทธศาสตร์ไทย
ยุทธศาสตร์สำคัญของไทย คือ การต่อยอดมรดกทางวัฒนธรรม (Soft Power) ให้กลายเป็นนวัตกรรมทางเศรษฐกิจ โดยมี "นวดไทย" ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติจาก UNESCO เมื่อปี 2019 เป็นตัวชูโรง ควบคู่กับ "มวยไทย" ที่ได้รับการยอมรับจากคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ในฐานะกีฬาและการออกกำลังกายระดับโลก
มิติของยาสมุนไพร กรมการแพทย์แผนไทยฯ ได้พัฒนาคลังข้อมูลตำรับยาไทยแห่งชาติที่มีสูตรบันทึกมากกว่า 60,000 ตำรับ นำมาสั่งจ่ายและดูแลสุขภาพเฉพาะบุคคล (Personalized Care) โดยแพทย์แผนไทย และการพัฒนานวัตกรรมอาหารตามธาตุเจ้าเรือนภายใต้โครงการ "Thai Food Good Health" เช่น เมนูแกงเห็ดนางรมของภาคอีสาน โรลดอกคำฝอยของภาคเหนือ และต้มส้มดอกดาหลาของภูเก็ต รวมถึงการแปรรูปสมุนไพรท้องถิ่นอย่าง "ว่านสาวหลง" ให้กลายเป็นเครื่องสำอางและน้ำหอมระดับพรีเมียม ตลอดจนการพัฒนาสารสกัดสมุนไพรมาตรฐานระดับเภสัชกรรม
5 เสาหลักดันไทยสู่ศูนย์กลางสุขภาพโลก
นพ พงศธร กล่าวอีกว่า "Roadmap to Global Wellness Hub" จะขับเคลื่อนผ่าน 5 เสาหลัก ประกอบด้วย 1.การผสานพลังวัฒนธรรมกับการเป็นเจ้าภาพวาระระดับโลก ยุทธศาสตร์หลักของประเทศไทยในการก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางเวลเนสระดับโลก คือการยกระดับมรดกทางวัฒนธรรม (Soft Power) อย่าง "นวดไทย" และ "มวยไทย" ให้เป็นไอคอนด้านสุขภาพและการออกกำลังกายในระดับสากล ควบคู่กับการเชื่อมโยงภูมิปัญญาดั้งเดิมเข้ากับมาตรฐานและการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์การแพทย์สมัยใหม่ โดยมีหมุดหมายสำคัญในการเป็นเจ้าภาพจัดงานประชุมระดับโลก "3rd WHO Global Summit on Traditional Medicine" ณ กรุงเทพมหานคร ระหว่างวันที่ 19–21 พฤศจิกายน 2027 เพื่อร่วมกำหนดทิศทางนโยบายสุขภาพในระดับรัฐมนตรี และเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนงานวิจัยทางคลินิกร่วมกับนักวิจัยกว่า 1,000 คนทั่วโลก
2.นวัตกรรมชีวภาพและการแพทย์แม่นยำเฉพาะบุคคล กรมการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก (DTAM) ได้เร่งสร้างมาตรฐานสารสกัดสมุนไพรระดับเภสัชกรรม พร้อมผลักดันการทดสอบทางคลินิก ร่วมกับการต่อยอดอาหารเพื่อสุขภาพตามธาตุเจ้าเรือน (Thai Food Good Health) ที่ออกแบบให้เหมาะกับร่างกายของแต่ละบุคคล อาทิ เมนูแกงเห็ดนางรมในภาคอีสาน โรลดอกคำฝอยในภาคเหนือ และต้มส้มดอกดาหลาในภูเก็ต รวมถึงการนำสมุนไพรท้องถิ่นอย่าง "ว่านสาวหลง" มาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางและน้ำหอมระดับพรีเมียมเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มเชิงพาณิชย์
3.การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและคลัสเตอร์สุขภาพระดับภูมิภาค เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวสุขภาพทั่วโลก อาทิ การยกระดับบ่อน้ำพุร้อนเค็มคลองท่อม จังหวัดกระบี่ ซึ่งเป็น 1 ใน 4 น้ำพุร้อนเค็มของโลก ให้เป็นเมืองสปาน้ำพุร้อนธรรมชาติต่างชาติ ,การพัฒนาที่อยู่อาศัยเพื่อการเกษียณที่มีระบบติดตามสุขภาพตลอด 24 ชั่วโมง และการจัดตั้งสถานฟื้นฟูดูแลคุณแม่หลังคลอด
4.การปฏิรูประบบนิเวศ มาตรการภาษี และการยกระดับทักษะดิจิทัล เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการลงทุน ภาครัฐได้ขยายการรับรองมาตรฐาน Thailand Wellness Destination (TWD) และ Thai Wellness Community (TWC) ให้ครอบคลุมทั่วประเทศ พร้อมมอบสิทธิประโยชน์ BOI สำหรับนักลงทุนต่างชาติในธุรกิจสุขภาพ และมาตรการลดหย่อนภาษีแก่บริษัทเอกชนที่นำโปรแกรมเวลเนสไปใช้ดูแลพนักงาน และ5.การเสริมศักยภาพแรงงาน ปัญญาประดิษฐ์(AI) และดิจิทัล โดยการเร่งยกระดับทักษะแรงงานผ่านหลักสูตรอบรมมาตรฐานในทุกจังหวัด ร่วมกับการเปิดตัวแพลตฟอร์ม DTAM AI Hackathon เพื่อขับเคลื่อนนวัตกรรมดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์มาประยุกต์ใช้กับการแพทย์แผนไทยอย่างเป็นรูปธรรม
