สปสช. เผยบัตรทองปีงบประมาณ 2568 คนไทยใช้สิทธิรักษาฟรีกว่า 192 ล้านครั้ง เป็นบริการผู้ป่วยนอก 185.78 ล้านครั้ง โรคความดันโลหิตสูง-ไขมันในเลือดสูง-เบาหวาน รับบริการสูงสุด ขณะที่บริการผู้ป่วยใน 7.08 ล้านครั้ง
นพ.จเด็จ ธรรมธัชอารี เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กล่าวว่า ข้อมูลการใช้บริการระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือ บัตรทอง ในปีงบประมาณ 2568 สะท้อนบทบาทของระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติในการดูแลประชาชนทั่วประเทศ โดยมีการใช้สิทธิรับบริการผู้ป่วยนอก (OPD) รวม 185.776 ล้านครั้ง จากผู้รับบริการ 28.664 ล้านคน
ขณะที่การรักษาผู้ป่วยใน (IPD) มีจำนวน 7.078 ล้านครั้ง จากผู้ป่วยใน 4.429 ล้านคน แสดงให้เห็นว่าระบบยังคงสามารถรองรับความต้องการบริการสุขภาพของประชาชนได้อย่างต่อเนื่อง ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงด้านโครงสร้างประชากรและภาระโรคที่มีความซับซ้อนมากขึ้น
สำหรับบริการผู้ป่วยนอก อัตราการใช้บริการเฉลี่ยอยู่ที่ 3.947 ครั้งต่อคนต่อปี ใกล้เคียงกับปีที่ผ่านมา สะท้อนถึงการเข้าถึงบริการสุขภาพที่มีความต่อเนื่องและครอบคลุมของประชาชนในระบบบัตรทอง โดย 5 โรคที่มีการเข้ารับบริการสูงสุด ได้แก่
- โรความดันโลหิตสูงไม่ทราบสาเหตุ 24.33 ล้านครั้ง
- โรคไขมันในเลือดสูง 13.71 ล้านครั้ง
- โรคเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลิน 13.31 ล้านครั้ง
- โรคไข้หวัดและจมูกอักเสบเฉียบพลัน 7.26 ล้านครั้ง
- และโรคไตวายเรื้อรัง 6.47 ล้านครั้ง
จากข้อมูลพบว่า 3 อันดับแรกเป็นโรคในกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ที่เป็นปัญหาสุขภาพสำคัญของประเทศ ซึ่งจะเป็นข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้หน่วยงานด้านสาธารณสุขสามารถวางแผนส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค และจัดบริการดูแลผู้ป่วยได้อย่างเหมาะสมยิ่งขึ้น
ส่วนบริการผู้ป่วยใน พบว่า มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยจำนวนครั้งการเข้ารับบริการเพิ่มขึ้นร้อยละ 2.32 และจำนวนผู้ป่วยเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.72 เมื่อเทียบกับปีก่อน ขณะที่ผลรวมวันนอนของผู้ป่วยในอยู่ที่ 29.10 ล้านวัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.92 มีวันนอนเฉลี่ย 4.11 วัน
ค่าน้ำหนักสัมพัทธ์ที่ปรับตามวันนอน (Adjusted Relative Weight : Adj.RW) อยู่ที่ 10.16 ล้านหน่วย เพิ่มขึ้นร้อยละ 5.55 และค่าเฉลี่ยน้ำหนักสัมพัทธ์ที่ปรับตามวันนอน (Case Mix Index : CMI) เพิ่มจาก 1.392 เป็น 1.436 สะท้อนถึงความสามารถของระบบบริการในการรองรับการดูแลผู้ป่วยที่มีภาวะโรคและการรักษาที่ซับซ้อนมากขึ้น
5 โรคหลักที่พบในการรักษาผู้ป่วยใน ได้แก่
- กระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ และลำไส้ใหญ่อักเสบจากการติดเชื้อและสาเหตุที่ไม่ระบุ 293,822 ครั้ง
- ปอดบวมไม่ระบุเชื้อต้นเหตุ 280,089 ครั้ง
- ต้อกระจกในผู้สูงอายุ 208,776 ครั้ง
- ความดันโลหิตสูงไม่ทราบสาเหตุ (ปฐมภูมิ) 174,604 ครั้ง
- เบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลิน 171,463 ครั้ง
ขณะที่การวิเคราะห์ตามกลุ่มโรค (Disease Cluster) พบว่า กลุ่มโรคและภาวะสุขภาพที่มีการใช้บริการสูงสุด ได้แก่
- การติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ 360,145 คน
- ทารกแรกเกิดคลอดปกติน้ำหนักมากกว่า 2,499 กรัม 265,368 คน
- โรคหลอดลมอักเสบและหอบหืด 213,348 คน
- การติดเชื้อทางเดินอาหารในผู้มีอายุมากกว่า 9 ปี 206,473 คน
- การผ่าตัดเลนส์ตา 195,827 คน
สะท้อนการดูแลสุขภาพที่ครอบคลุมทั้งเด็ก ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ ภาพรวมข้อมูลการใช้บริการในปีงบประมาณ 2568 สอดคล้องกับแนวโน้มสุขภาพของประเทศที่กำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ ขณะที่โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ยังคงเป็นความท้าทายสำคัญของระบบสุขภาพ โดยเฉพาะโรคความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง และเบาหวาน จำเป็นต้องได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง ควบคู่กับการสร้างเสริมสุขภาพ การลดปัจจัยเสี่ยง และการตรวจคัดกรองเพื่อค้นหาความเสี่ยงตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
ข้อมูลการใช้บริการในระบบบัตรทองนี้ ไม่เพียงสะท้อนการเข้าถึงสิทธิและบริการของประชาชน แต่ยังเป็นฐานข้อมูลสำคัญที่นำไปสู่การกำหนดนโยบาย วางแผนบริการ และพัฒนาสิทธิประโยชน์ให้สอดคล้องกับปัญหาสุขภาพของประชาชน
"สปสช. จะนำข้อมูลเหล่านี้มาพัฒนาระบบบริการอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการที่มีคุณภาพ สะดวก และตอบสนองต่อความต้องการด้านสุขภาพที่เปลี่ยนแปลงไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ” นพจเด็จกล่าว
