ท้องไม่พร้อม เด็กต่ำกว่า 14 ปี อัตราคลอดยังสูง พบเหตุจากล่วงละเมิดทางเพศ

เมื่อวันที่ 18 ธ.ค. 2567 ห้องประชุมชัยนาทนเรนทร อาคาร 1 ชั้น 2 นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น กล่าวว่า การดำเนินการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นเป็นเรื่องที่รัฐบาลให้ความสำคัญอย่างมาก เพราะเด็กวัยเรียน วัยรุ่น ถือเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศทั้งในปัจจุบันและอนาคต

อัตราคลอดกลุ่มต่ำกว่า 14 ปี ยังสูง

การดำเนินงานเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ตั้งแต่ พ.ศ. 2560 หน่วยงานภาคีเครือข่ายร่วมกันจัดทำแผนยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการฯ และขับเคลื่อนการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง จนสามารถลดอัตราคลอดในวัยรุ่นได้ตามเป้าหมาย          

อย่างไรก็ตาม พบว่า ในระยะ 5 ปีที่ผ่านมา ระหว่าง พ.ศ. 2563 – 2567 อัตราคลอดในวัยรุ่นอายุน้อย คือ ต่ำกว่า 14 ปี เริ่มคงที่อยู่ในระดับ 0.9 ต่อพัน และล่าสุดในปี 2567 อัตราคลอดในวัยรุ่นอายุ 10-14 ปี เท่ากับ 0.93 ต่อพัน ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ไม่เกิน 0.7 ต่อพัน จึงยังต้องให้ความสำคัญอย่างใกล้ชิดต่อเนื่อง

ยกระดับมาตรการมุ่งเป้ากลุ่มต่ำกว่า 14 ปี

ด้านนายเดชอิศม์ ขาวทอง รมช.สาธารณสุข กล่าวว่า คณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น มีการขับเคลื่อนกลไกการดำเนินงานระดับพื้นที่ผ่านคณะอนุกรรมการ ป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นระดับจังหวัดและกรุงเทพมหานคร โดยเน้นการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วนเพื่อร่วมกันคลี่คลายป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นอย่างเป็นรูปธรรม

 โดยเฉพาะในกลุ่มต่ำกว่า 14 ปี เช่น การส่งเสริมความรอบรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิต  การเข้าถึงบริการสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ที่เป็นมิตรเพื่อลดปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น และป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ การจัดให้มีระบบดูแลช่วยเหลือ คุ้มครองนักเรียนที่ตั้งครรภ์ ให้ได้รับการดูแลช่วยเหลือและคุ้มครองสิทธิด้านการศึกษาและสวัสดิการสังคมรอบด้าน

โทรปรึกษาท้องไม่พร้อมกว่า 120 ราย/วัน

พญ.อัมพร เบญจพลพิทักษ์  อธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า พ.ร.บ.การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ.2559 มีผลทำให้การขับเคลื่อนการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นเป็นไปได้ดีขึ้น วัยรุ่นเข้าถึงบริการสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ที่เป็นมิตร โดยได้รับการปรึกษาเรื่องท้องไม่พร้อมผ่านช่องทางออนไลน์สายด่วนและเฟสบุ๊คแฟนเพจ 1663 (มูลนิธิเข้าถึงเอดส์) รวมทั้งสิ้น 46,893 ราย เฉลี่ย 128 ราย/วัน

เรื่องการจัดสวัสดิการสังคม พบว่าวัยรุ่น 96.3 % ได้รับสวัสดิการเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด , 90.4% มีความพึงพอใจต่อการได้รับสวัสดิการทางสังคม ส่วนสภาเด็กและเยาวชนขับเคลื่อนกิจกรรมป้องกัน แก้ไข และเฝ้าระวังปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น 414 กิจกรรม

ส่วนหนึ่งปัญหาจากการละเมิดทางเพศ

พญ.อัมพร กล่าวอีกว่า  การคลอดของวัยรุ่นเริ่มนิ่งใน 1- 2 ปีที่ผ่านมา แต่ปี 2567 เพิ่มขึ้น หลักจุดทศนิยม ที่น่าจับตา คือแม่เด็กหญิงอายุ 10-14 ปีที่เพิ่มขึ้น มีการวิเคราะห์พบว่า มีตั้งแต่ 1. ความไม่รู้ ไม่เข้าใจ ไม่ได้ป้องกัน ซึ่งต้องเพิ่มความรู้ตรงนี้ 2. การถูกล่วงละเมิดทางเพศ และ 3. กลุ่มที่บอกว่ามีความพร้อม คือประสงค์ตั้งครรภ์ ครอบครัวยอมรับ แต่เพราะเป็นเด็กไม่มีความพร้อมทางสุขภาพ และวุฒิภาวะ แทนที่จะเป็นเด็กหญิงแม่ แต่การศึกษายังสามารถพัฒนาชีวิตเขาได้มากกว่านี้ ดังนั้นเราต้องเดินหน้าชี้ให้เห็นถึงการชะลอการตั้งครรภ์ออกไปก่อน 

“มีการวิเคราะห์เพิ่มเติม พบว่าการที่อัตราเด็กหญิงแม่ที่เพิ่มขึ้นนั้น ส่วนหนึ่งเป็นปัญหาจากการละเมิดทางเพศ แต่ละปีมีไม่น้อย และมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น ทำให้มีการใช้เงินเยียวยาที่สูงขึ้น เกินกว่า 40 ล้านบาท ซึ่งเป็นหนึ่งประเด็นสำคัญที่เราต้องรีบช่วยกันไม่ให้เกิดขึ้นอีก” พญ.อัมพร กล่าว

ดังนั้น ที่ประชุมมีการกำหนดแนวทาง คือ 1. กำหนดให้มีการทำรายงานคลอดในวัยรุ่นที่มีความละเอียด มีข้อมูลที่ชัดเจนเพื่อให้เห็นภาพ 2. สสส. ให้การสนับสนุนศึกษาข้อมูลเหล่านี้ รวมถึงออกแบบการป้องกัน แก้ไขปัญหาแบบวันสต็อปเซอร์วิส ทั้งเรื่องสวัสดิการของรัฐ การส่งเสริมให้เข้าสู่การศึกษา วิชาชีพที่ตอบตอบโจทย์การใช้ชีวิต และการช่วยเหลือด้านต่างๆ เป็นต้น และเพื่อให้การทำงานได้เร็วขึ้น จึงให้มีการทำเอ็มโอยูร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในการจัดทำวันสต็อปเซอร์วิสดังกล่าว ลงไปที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งตอนนี้มีการฟอร์มทีม เร่งทำงานให้เห็นภาพความร่วมมือนี้ก่อนการประชุมครั้งต่อไปในเดือนมี.ค.2568 โดยจะมีการทำเป็นแซนบ็อกซ์ก่อนเพื่อให้เห็นภาพชัดเจน