หากพูดถึงประเด็นร้อนแรงที่สุดในตลาดทุนไทยช่วงเวลานี้ คงหนีไม่พ้นกรณีที่กรรมการอิสระของ CPALL มีมติ "เบรก" แผนการปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ของเครือเจริญโภคภัณฑ์ (CP) ที่เตรียมโยกบริษัทย่อยระดับ "ไข่แดง" เข้าไปรวมกับธุรกิจ Virtual Bank ทั้งนี้ บล.ลิเบอเรเตอร์ ได้วิเคราะห์เจาะลึกแบบม้วนเดียวจบ ตั้งแต่จุดเริ่มต้น เบื้องหลังรอยร้าว ไปจนถึงสิ่งที่นักลงทุนต้องจับตา
1.จุดเริ่มต้น: สู่สมรภูมิ Virtual Bank
เรื่องนี้ต้องย้อนกลับไปที่เป้าหมายใหญ่ของเครือซีพี ที่ต้องการคว้าใบอนุญาตประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา (Virtual Bank) จากธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เพื่อต่อยอดระบบนิเวศทางธุรกิจ (Ecosystem) ของตนเองให้สมบูรณ์
เพื่อให้ Virtual Bank ของกลุ่มมีศักยภาพสูงสุด ทางผู้บริหารจึงมีแนวคิดที่จะ "ปรับโครงสร้าง" โดยการดึงเอา 3 บริษัทย่อยที่อยู่ใต้ร่มเงาของ CPALL ได้แก่:
- บริษัท เคาน์เตอร์เซอร์วิส จำกัด: จุดชำระเงิน และตัวแทนธนาคาร (Banking Agent) ที่เข้าถึงทุกชุมชน
- บริษัท ไทยสมาร์ทคาร์ด จำกัด: ฐานข้อมูลลูกค้า และระบบบัตรสะสมคะแนน
- บริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน) หรือ CPAXT: ยักษ์ใหญ่ค้าส่ง และค้าปลีก (Makro และ Lotus's)
เป้าหมายคือ การนำทั้ง 3 บริษัทนี้ไปผนวกรวมกับกลุ่มธุรกิจ Virtual Bank (ในชื่อ ACM Holding) เพื่อสร้างฐานทุน ฐานลูกค้า และเครือข่ายจุด Touchpoint ที่แข็งแกร่งที่สุด ซึ่งหากมองในมุมของคนทำธนาคาร นี่คือ "สูตรสำเร็จ" ที่คู่แข่งยากจะต่อกร
2.จุดหักเห: ทำไมบอร์ดอิสระถึงมองว่า "ได้ไม่คุ้มเสีย"
แผนที่ดูเหมือนจะสวยหรู กลับต้องสะดุด เมื่อคณะกรรมการอิสระของ CPALL จำนวน 6 ท่าน ซึ่งมีหน้าที่ปกป้องผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้นรายย่อย ได้พิจารณาดีลนี้อย่างละเอียด และมีมติ "ไม่เห็นด้วย และไม่สนับสนุน" ด้วยเหตุผลสำคัญ 3 ประการ:
เสีย "ห่านทองคำ" ที่ทำกำไรสม่ำเสมอ: ทั้งเคาน์เตอร์เซอร์วิส และ CPAXT คือ Cash Cow (ธุรกิจที่สร้างกระแสเงินสด และกำไรหลัก) ให้กับ CPALL มาตลอด การดึงบริษัทเหล่านี้ออกไป จะส่งผลกระทบโดยตรงต่องบการเงิน กำไรต่อหุ้น (EPS) และความสามารถในการจ่ายเงินปันผลของ CPALL อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ความเสี่ยงจากธุรกิจใหม่ (Virtual Bank): ธรรมชาติของการสร้างธนาคารใหม่ในช่วง 3-5 ปีแรก มักจะต้องเผชิญกับ "ผลขาดทุน" อย่างหนักจากการลงทุนระบบ และอัดโปรโมชันดึงลูกค้า บอร์ดอิสระมองว่าผู้ถือหุ้น CPALL ไม่ควรต้องมารับความเสี่ยง และแบกรับผลขาดทุนจากธุรกิจที่ยังไม่เห็นกำไรที่ชัดเจน
ความซับซ้อนด้านกฎเกณฑ์ (Regulatory Risk): ธุรกิจธนาคารอยู่ภายใต้การกำกับดูแลที่เข้มงวดมากของ ธปท. การนำธุรกิจค้าปลีกไปผูกติดกับธนาคาร อาจทำให้ความคล่องตัว (Agility) ในการบริหารงานร้าน 7-Eleven ลดลง และอาจมีปัญหาเรื่องข้อบังคับทางการเงินที่ซับซ้อนขึ้น
3.ผลกระทบที่เกิดขึ้น: แรงกระเพื่อมในตลาดทุน
ทันทีที่มีข่าวมติของบอร์ดอิสระหลุดออกมา ตลาดหุ้นตอบรับด้วยความตกใจ (Panic) ส่งผลให้ราคาหุ้น CPALL ร่วงลงกว่า 3% ทันที ผลกระทบแบ่งออกเป็น 2 มุมมองหลัก:
ผลกระทบเชิงลบ (ระยะสั้น): นักลงทุนกังวลถึง "ความขัดแย้ง" ระหว่างผู้ถือหุ้นใหญ่ (เครือซีพี) กับคณะกรรมการอิสระ ความไม่แน่นอนนี้ทำให้สถาบัน และกองทุนเทขายลดความเสี่ยงออกมาก่อน
ผลกระทบเชิงบวก (ระยะกลาง-ยาว): ในมุมของบรรษัทภิบาล (Corporate Governance - CG) นี่คือ สัญญาณที่ดีเยี่ยมที่บอร์ดอิสระทำหน้าที่ปกป้องผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้นรายย่อยอย่างแท้จริง หากดีลนี้ถูกปัดตกไปถาวร CPALL ก็จะยังคงรักษากำไรจากบริษัทย่อยไว้ได้เต็มเม็ดเต็มหน่วยเช่นเดิม ซึ่งดีต่อปัจจัยพื้นฐาน
4.Action Plan: สิ่งที่นักลงทุนต้องทำ และเฝ้าระวัง
สำหรับผู้ที่ถือหุ้น CPALL หรือกำลังสนใจเข้าลงทุน ท่ามกลางฝุ่นที่กำลังตลบ มี 3 ประเด็นสำคัญที่คุณต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด:จับตาการประชุมผู้ถือหุ้น (AGM / EGM) ที่กำลังจะมาถึง: นี่คือ สมรภูมิสำคัญ! ต้องดูว่าฝ่ายบริหารหรือผู้ถือหุ้นใหญ่จะยังคงเสนอวาระนี้เข้าสู่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นหรือไม่ และถ้าเสนอ จะมีกลยุทธ์อย่างไรในการโน้มน้าว หากมีการโหวตจริง เสียงของผู้ถือหุ้นรายย่อย และสถาบันจะเป็นตัวตัดสินชี้ขาด
ติดตามท่าทีของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.):เกณฑ์การให้ไลเซนส์ Virtual Bank ของ ธปท. เน้นย้ำเรื่องโครงสร้างผู้ถือหุ้นที่ชัดเจน และการไม่ผูกขาด (Anti-monopoly) ท่าทีของบอร์ด CPALL ครั้งนี้ อาจทำให้ผู้สมัครในกลุ่มซีพีต้องปรับแผนนำเสนอแผนธุรกิจต่อ ธปท. ใหม่ทั้งหมด
โฟกัสที่ธุรกิจหลัก (Core Business):อย่าปล่อยให้ข่าวการปรับโครงสร้าง ทำให้คุณลืมมองปัจจัยพื้นฐานหลัก นั่นคือยอดขายสาขาเดิม (SSSG) ของ 7-Eleven, การฟื้นตัวของการบริโภคในประเทศ, ต้นทุนค่าไฟ, และแผนการออกหุ้นกู้ชุดใหม่เพื่อบริหารต้นทุนทางการเงิน ตราบใดที่คนยังเข้าเซเว่นฯ และ Makro/Lotus's ยังเติบโต กิจการก็ยังมีพื้นฐานที่แข็งแกร่ง
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์