การทบทวนเกณฑ์การคำนวณ Free Float ของ MSCI กำลังเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ “ตลาดหุ้นเอเชีย” จับตาหลังมีแนวโน้มว่า “ตลาดอินโดนีเซีย” ถูก “ปรับลดน้ำหนัก” จากปัญหาสภาพคล่องและสัดส่วนหุ้นรายย่อยที่ต่ำ ซึ่งนำไปสู่ “กระแสเงินทุนไหลออก” ระดับ “หลายพันล้านดอลลาร์” และเปิดช่องให้ “ตลาดหุ้นไทย” ได้รับอานิสงส์ระยะสั้นเช่นกัน “นักวิเคราะห์” มองปัจจัยดังกล่าวส่ง “ผลบวก” ต่อหุ้นไทยยังมี “จำกัด” หากพื้นฐานเศรษฐกิจและผลตอบแทนตลาดยังไม่ฟื้นตัวชัดเจน
“อภิชาติ ผู้บรรเจิดกุล” ผู้อำนวยการอาวุโส สายงานวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์ บริษัทหลักทรัพย์ (บล.)ทิสโก้ ให้สัมภาษณ์ “กรุงเทพธุรกิจ” ว่า MSCI อยู่ระหว่างการปรับเกณฑ์การคำนวณ Free Float ซึ่งมีสาระสำคัญ 3 ประเด็น และอาจส่งผลต่อทิศทางเงินลงทุนในภูมิภาคเอเชีย รวมถึงตลาดหุ้นไทย โดยประเด็นแรก MSCI เสนอให้ยกเลิกเกณฑ์การถือหุ้นไม่เกิน 2% ของบริษัทประกันตลาดยุโรปบางประเทศ ได้แก่ ฝรั่งเศส เยอรมนี และอิตาลี โดยมองการลงทุนดังกล่าวไม่เกี่ยวข้องกับการบริหารกิจการ ขณะที่ญี่ปุ่นยังคงใช้เกณฑ์เดิม เนื่องจากอาจสะท้อนปัญหาสภาพคล่อง
ขณะที่ประเด็นที่สอง คือการปรับเกณฑ์ Free Float ในตลาดอินโดนีเซีย หลังจากที่พบความไม่สอดคล้องของข้อมูลกับศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ ส่งผลให้ MSCI มีแนวโน้มใช้ค่า Free Float ที่ต่ำกว่าเป็นตัวกำหนดน้ำหนักหุ้น คาดน้ำหนักอินโดนีเซียในดัชนี MSCI ลดลง และอาจมีเงินไหลออกประมาณ 2,000 ล้านดอลลาร์ ประเด็นสุดท้าย ลดน้ำหนักอินโดนีเซียถือเป็นปัจจัยบวกต่อหุ้นไทย โดยคาดจะมีเงินไหลเข้าไทยราว 20 ล้านดอลลาร์
ทั้งนี้ MSCI ได้สรุปผลรับฟังความคิดเห็นสิ้นเดือนม.ค. และมีผลใช้จริงในการปรับดัชนีรอบครึ่งปีเดือนพ.ค. 2569 ส่วนการประกาศดัชนี 10 ก.พ. 2569 เป็นเพียงรอบย่อยตามปกติ
“สรพล วีระเมธีกุล” ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ หัวหน้าทีมกลยุทธ์การลงทุน บล.กสิกรไทย กล่าวว่า MSCI ประกาศผลปรับเกณฑ์ Free Float “ตลาดหุ้นอินโดนีเซีย” หากมีการเปลี่ยนแปลงจริงจะมีผลบังคับใช้ปรับดัชนีรอบเดือนพ.ค. 2569 สาเหตุสำคัญจากสัดส่วน Free Float ของหุ้นอินโดนีเซียอยู่ในระดับต่ำเพียงราว 7.5-8% “ต่ำสุดในกลุ่มอาเซียน” เทียบกับประเทศอื่น เช่น อินเดียและฮ่องกง ที่มีสัดส่วนราว 25% “ตลาดหุ้นไทย” มี Free Float มากกว่า 15% ความแตกต่างดังกล่าวส่งผลให้ในช่วงที่ผ่านมา ดัชนีตลาดหุ้นอินโดนีเซีย (JCI) ปรับตัวได้ดีกว่า ดัชนี MSCI Indonesia อย่างมาก บางปีสูงถึง 10-20% เนื่องจากต่างชาติไม่สามารถนำเงินเข้าไปลงทุนได้ตามดัชนีหลักเพราะข้อจำกัดเรื่องสภาพคล่องและ Free Float ที่น้อยเกินไป
ข้อมูลจาก Bloomberg ประเมินว่า หาก MSCI ปรับลดน้ำหนักหุ้นอินโดนีเซีย อาจเกิดกระแสเงินทุนไหลออกสูงถึง 2,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งมีโอกาสถูกกระจายมายังประเทศอื่นในภูมิภาค โดยเฉพาะในดัชนี MSCI ASEAN ที่ไทยและอินโดนีเซียมีน้ำหนักใกล้เคียงกันราว 15-20% แต่ยังไม่สามารถประเมินตัวเลขเงินไหลเข้าไทยได้อย่างชัดเจน ต้องรอความชัดเจนอีกครั้งในช่วงเดือนพ.ค.นี้
“วีระวัฒน์ วิโรจน์โภคา” ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายวิเคราะห์หลักทรัพย์ บล.ฟินันเซีย ไซรัส กล่าวว่า การปรับเกณฑ์ Free Float ของ MSCI ส่งผลให้ตลาดหุ้นอินโดนีเซียถูกลดน้ำหนัก อาจเป็นปัจจัยบวกต่อตลาดหุ้นไทยเพียงเล็กน้อย เนื่องจากยังไม่มีความชัดเจนของเกณฑ์ที่ใช้กับอินโดนีเซียอย่างเป็นทางการ
อย่างไรก็ตาม ปัจจัยต่อทิศทางหุ้นไทยยังคงอยู่ที่พื้นฐานภายในเป็นหลัก หากหุ้นไทยยังคงมีผลตอบแทนต่ำกว่าตลาดต่อเนื่องเหมือนในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา และยังไม่เห็นสัญญาณการฟื้นตัวชัดเจน โอกาสที่ไทยจะได้รับการเพิ่มน้ำหนักการลงทุนระยะยาวแทบไม่มีทำให้ประเด็นการปรับเกณฑ์ Free Float อาจไม่ใช่ปัจจัยบวกที่มีนัยสำคัญในระยะนี้
ขณะเดียวกัน ความเสี่ยงสำคัญในระยะยาวแนวโน้มที่ MSCI อาจพิจารณายกระดับ “ตลาดหุ้นเวียดนาม” ขึ้นเป็นตลาดเกิดใหม่ ซึ่งจะส่งผลให้เวียดนามเข้ามาแย่งเม็ดเงินลงทุนจากตลาดหุ้นไทยโดยตรง และอาจกดดันน้ำหนักการลงทุนของไทยในดัชนี MSCI ในอนาคต