ทีทีบี ชี้แม้เศรษฐกิจยังเติบโต แต่กระจุกตัวในกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์ เกี่ยวเนื่อง AI-Datacenter แต่ไทยยังK-Shaped สูง บริษัทซอมบี้พุ่ง ชี้ทางรอดไทย คือReinvent Thailand คาดดึงดูดการลงทุนเพิ่มและผลักดันให้ GDP เติบโตได้ถึง 4%
เศรษฐกิจไทยกำลังเผชิญโจทย์สำคัญระหว่าง “โอกาส” การเติบโตจากกระแสเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และเงินลงทุนต่างชาติ (FDI) ที่ไหลเข้ามาหนุนภาคการผลิตและการส่งออก กับความเปราะบางของเศรษฐกิจภายในประเทศที่ยังฟื้นตัวไม่ทั่วถึง สะท้อนผ่านภาวะ K-Shaped ที่การเติบโตกระจุกตัวอยู่ในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี
ขณะที่ธุรกิจดั้งเดิมและผู้ประกอบการ SME ยังเผชิญแรงกดดันจากการแข่งขันและกำลังซื้อที่อ่อนแอ ซึ่งอาจกลายเป็นแรงกดดันต่อเศรษฐกิจไทยในระยะข้างหน้า
“นริศ สถาผลเดชา” ประธานกลุ่ม Data และ ttb analytics ทีทีบี ฉายภาพให้เห็นถึงภาพรวมเศรษฐกิจไทย ว่า ปัจจุบันเครื่องยนต์สำคัญที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกและไทยเปลี่ยนมาอยู่ที่อุตสาหกรรมเทคโนโลยีและชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่อุปทานของปัญญาประดิษฐ์(AI) ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ภาคการส่งออกของไทยได้รับแรงหนุน และมีโอกาสหนุนเศรษฐกิจไทยปีนี้เพิ่มขึ้นเป็น2.7%จาก2.4%
โดยหากดูปัจจัยบวกสำคัญของเศรษฐกิจไทยในเวลานี้คือกระแสการลงทุนในอุตสาหกรรม AI ซึ่งทำให้ความต้องการชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ในห่วงโซ่อุปทานเพิ่มขึ้น โดยมูลค่าการส่งออกชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องกับ AI เติบโตขึ้นเกือบ 4 เท่าในช่วง 5-6 ปีที่ผ่านมา สะท้อนให้เห็นว่าไทยได้รับประโยชน์จากการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมเทคโนโลยีโลก
นอกจากนี้ ประเทศไทยยังมีเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) สะสมตั้งแต่ปี 2000 ประมาณ 220,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ อยู่ในระดับใกล้เคียงกับประเทศเวียดนามและมาเลเซีย สะท้อนว่านักลงทุนต่างชาติยังมองประเทศไทยเป็นแหล่งลงทุนและฐานการผลิตที่สามารถใช้กระจายความเสี่ยงได้
อย่างไรก็ตาม แม้ตัวเลขเศรษฐกิจมีโอกาสปรับตัวดีขึ้น แต่สิ่งที่ต้องระวังคือการฟื้นตัวที่ไม่ทั่วถึง หรือเศรษฐกิจแบบ K-Shaped ซึ่งการเติบโตส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ และ AI ขณะที่อุตสาหกรรมดั้งเดิมหลายประเภทกลับมีทิศทางลดลง
โดยอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ขยายตัวขึ้นประมาณ 50% ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา แต่กลุ่มอุตสาหกรรมสิ่งทอและเคมีภัณฑ์กลับเผชิญกับภาวะหดตัวอย่างรุนแรง
สถานการณ์ดังกล่าวทำให้ตัวเลขจีดีพีที่ปรับตัวดีขึ้นอาจไม่ได้สะท้อนความรู้สึกของผู้ประกอบการและประชาชนส่วนใหญ่ เนื่องจากการเติบโตเกิดขึ้นในบางอุตสาหกรรม ขณะที่ธุรกิจอีกจำนวนมากยังไม่ได้รับประโยชน์จากกระแสการลงทุนและการส่งออกที่ขยายตัว
โดยเฉพาะผู้ประกอบการSME ซึ่งยังเผชิญแรงกดดันจากการแข่งขันและกำลังซื้อที่อ่อนแอ
อีกหนึ่งประเด็นที่น่ากังวลคือ บริษัทซอมบี้ (Zombie Companies) ซึ่งจากการวิเคราะห์งบการเงินของนิติบุคคลไทยที่ยังดำเนินกิจการอยู่กว่า 500,000 ราย พบว่ามีบริษัทเข้าข่ายบริษัทซอมบี้ประมาณ 76,000 บริษัท หรือคิดเป็น 16% ของบริษัททั้งหมด
ที่สำคัญบริษัทกลุ่มนี้ส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในกลุ่ม SME ซึ่งเป็นฐานการจ้างงานสำคัญของประเทศ โดย SME จ้างงานแรงงานไทยประมาณ 12 ล้านคน ขณะที่บริษัทขนาดใหญ่จ้างงานรวมกันประมาณ 5 ล้านคน
ดังนั้น หากธุรกิจ SME ไม่สามารถประคองกิจการต่อไปได้ ย่อมมีผลต่อการจ้างงานและเศรษฐกิจในวงกว้าง
นอกจากนี้ ผู้ประกอบการไทยยังต้องเผชิญการแข่งขันจากสินค้าจีนที่มีปริมาณล้นตลาดและไหลเข้ามาแข่งขันในประเทศอย่างต่อเนื่อง
โดยเฉพาะสินค้าในกลุ่มอุตสาหกรรมดั้งเดิม ซึ่งเพิ่มแรงกดดันต่อความสามารถในการแข่งขันของผู้ผลิตไทย และทำให้ SME ที่มีข้อจำกัดด้านต้นทุนและเงินทุนเผชิญความยากลำบากมากขึ้น
ขณะเดียวกัน ยังมีความเสี่ยงจากฟองสบู่ AI หากกระแสการลงทุนในเทคโนโลยีดังกล่าวเกิดการปรับฐานหรือฟองสบู่แตก จะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยโดยตรง เนื่องจากปัจจุบันไทยมีความเชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทาน AI มากขึ้น และอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์เป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนสำคัญของการส่งออก
“หากฟองสบู่ AI แตกมองว่าผลกระทบจะเริ่มต้นจากตลาดการเงินและราคาสินทรัพย์ โดยเฉพาะหุ้นกลุ่มเทคโนโลยีและเซมิคอนดักเตอร์ ก่อนส่งผลต่อการเคลื่อนย้ายเงินทุนและค่าเงินบาท ซึ่งอาจเผชิญความผันผวนและอ่อนค่าลง และอาจทำให้จีดีพีไทยเสี่ยงต่ำกว่า 2%”
อีกประเด็นที่ต้องติดตามคือทิศทางเงินเฟ้อและราคาพลังงานที่อาจสูงขึ้นต่อเนื่องจากปัญหาสงครามและภูมิรัฐศาสตร์ที่ยังคงรุนแรงต่อเนื่อง อาจทำให้กนง.อาจมีความจำเป็นในการปรับดอกเบี้ยขึ้นเป็น 1.50-1.75% ในสิ้นปีหน้า
“นริศ” ยังกล่าวต่อว่า สำหรับทางออกของประเทศไทยคือ ต้องขับเคลื่อนผ่านยุทธศาสตร์ “Reinvent Thailand” ที่มุ่งปรับโครงสร้าง 6 อุตสาหกรรมเป้าหมาย ซึ่งถือว่ามีความสำคัญต่อเศรษฐกิจไทย คิดเป็น 1 ใน 3 ของ GDP ครอบคลุม SME 46% หรือประมาณ 260,000 ราย และจ้างงานแรงงานไทยรวมกว่า 11 ล้านคน
แต่ภายใต้เงื่อนไขสำคัญของการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์นี้รัฐบาล และ BOI ต้องกำหนดเงื่อนไขการให้สิทธิประโยชน์แก่นักลงทุนต่างชาติ ไม่ใช่ให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีโดยไม่มีข้อผูกพัน แต่ต้องกำหนด 3 เงื่อนไข ได้แก่ การจ้างงานแรงงานไทย การพัฒนาทักษะ (Up-skill) ให้คนไทย และการใช้ Local Content พร้อมถ่ายทอดเทคโนโลยีให้ SME ไทย เพื่อให้เงินลงทุนต่างชาติสร้างประโยชน์กลับสู่เศรษฐกิจไทยอย่างแท้จริง
โดย ttb analytics ประเมินว่า หากสามารถปรับโครงสร้างทั้ง 6 อุตสาหกรรมได้สำเร็จ จะช่วยดึงดูดเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) เพิ่มขึ้นอีก 100,000 ล้านดอลลาร์ และมีโอกาสผลักดัน GDP ไทยในปี 2030 หรืออีก 4-5% ให้เติบโตถึง 3-4% หากเทียบกับกรณีไม่ปรับเปลี่ยนยุทธศาสตร์ ซึ่งเศรษฐกิจมีแนวโน้มเติบโตเพียง 2-2.4%เท่านั้น
โดยเชื่อว่า Reinvent Thailand มุ่งใช้จุดแข็งของอุตสาหกรรมเดิมมาต่อยอดสู่ธุรกิจที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น ควบคู่กับการดึงดูดเงินลงทุน การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการเชื่อมโยงผู้ประกอบการไทยเข้าสู่ห่วงโซ่การผลิตระดับโลก เพื่อยกระดับศักยภาพการแข่งขันและการเติบโตของเศรษฐกิจไทยในระยะยาว
