(ธปท.) ลุยจัดระเบียบ “ค่าธรรมเนียม” ระบบการเงินครั้งใหญ่ กำหนดเพดานชัดลดภาระประชาชนและธุรกิจ หลังพบหลายค่าฟีไม่สอดคล้องต้นทุนจริง
ล่าสุด ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดรับฟังความคิดเห็น(เฮียริ่ง) การกำหนด “มาตรฐานค่าบริการและการให้บริการ” ใหม่ ครอบคลุมค่าธรรมเนียมธุรกรรมพื้นฐานในระบบการเงินไทยอย่างละเอียดเป็นรายรายการ หลังพบหลายค่าบริการไม่สอดคล้องต้นทุนจริง พร้อมตั้งเพดานชัดเจน ลดความเหลื่อมล้ำค่าฟีระหว่างธนาคาร และคุ้มครองผู้บริโภค
ธปท.ระบุว่า ปัจจุบันค่าธรรมเนียมบางรายการยังถูกเรียกเก็บทั้งที่ต้นทุนลดลงหรือแทบไม่มีแล้วจากเทคโนโลยี
ขณะที่บางรายการมีช่วงอัตรากว้าง สะท้อนการเก็บค่าบริการในระดับสูงเกินควร จึงต้องออกหลักเกณฑ์ใหม่เพื่อให้การเรียกเก็บ “เป็นธรรม ไม่ซ้ำซ้อน และอิงต้นทุนจริง”
ขณะที่บางรายการมีช่วงอัตรากว้าง สะท้อนการเก็บค่าบริการในระดับสูงเกินควร จึงต้องออกหลักเกณฑ์ใหม่เพื่อให้การเรียกเก็บ “เป็นธรรม ไม่ซ้ำซ้อน และอิงต้นทุนจริง”
เช่น กลุ่มที่ 1 ค่าบริการบัญชีเงินฝาก (Deposit-related)
1.1 ค่าขอรายการเดินบัญชี (Statement)
- แบบกระดาษ
- ย้อนหลังไม่เกิน 12 เดือน ไม่เกิน 100 บาท/ครั้ง (ไม่เกิน 3 บัญชี)
- ย้อนหลังเกิน 12 เดือน ไม่เกิน 200 บาท/บัญชี
- แบบอิเล็กทรอนิกส์ (e-Statement)
- ย้อนหลังไม่เกิน 12 เดือน ฟรี
- ย้อนหลังเกิน 12 เดือน ไม่เกิน 100 บาท
- ธปท.กำหนดให้ทุกธนาคารต้องมีทั้งแบบกระดาษและ e-Statement และสนับสนุนให้ให้บริการย้อนหลังอย่างน้อย 12 เดือน
1.2 ค่าหนังสือรับรองฐานะทางการเงิน
• ไม่เกิน 100 บาท/ครั้ง
• ครอบคลุมข้อมูล เช่น เงินฝาก หนี้สิน ภาระผูกพัน
• สามารถคิดค่าจัดส่งเอกสารเพิ่มได้ตามต้นทุนจริง
1.3 ค่ารักษาบัญชีเงินฝาก
• ไม่เกิน 20 บาท/เดือน สำหรับทุกประเภทบัญชี
• สถาบันการเงินและสถาบันการเงินเฉพาะกิจ ต้องไม่กำหนดให้บัญชีที่มียอดคงเหลือมากกว่า2,000 บาทและไม่เคลื่อนไหวน้อยกว่า 1 ปี
กลุ่มที่ 2 ค่าบริการบัตร (Card-related)
2.1 บัตรเอทีเอ็มพื้นฐาน
• ค่าแรกเข้า + รายปี (รวมทั้งหมด) ไม่เกิน 150 บาท/ปี
2.2 บัตรเดบิตพื้นฐาน
• ค่าแรกเข้า + รายปี (รวมทั้งหมด) ไม่เกิน 200 บาท/ปี
โดยธนาคารต้องมี “บัตรพื้นฐาน” ให้ลูกค้าเลือก โดยคิดค่าธรรมเนียมไม่เกินเพดาน
2.3 ค่าธรรมเนียมเบิกเงินสดผ่านบัตรเครดิต
• ไม่เกิน 2 – 2.5% ของยอดเงินที่เบิกถอน
กลุ่มที่ 3 ธุรกรรมการชำระเงิน (Payment)
3.1 ค่าธรรมเนียมข้ามเขต/ข้ามจังหวัด
• ไม่เรียกเก็บค่าบริการ
ครอบคลุม
• ฝาก/ถอน/โอน ผ่าน ATM/CDM
• ฝาก/ถอน/โอน ที่สาขา
• โอนผ่านระบบบาทเนต
• ฝากเช็ค
ธนาคารต้องให้บริการข้ามจังหวัดได้โดยไม่คิดค่าธรรมเนียม
3.2 ค่าบริการโอนเงิน Bulk Payment (ภายในวันเดียว)
• ไม่เกิน 20 บาท/รายการ
3.3 ค่าธรรมเนียมอัตราแลกเปลี่ยน (Commission in lieu of exchange)
• ไม่เกิน 0.125% ของจำนวนเงิน
• ขั้นต่ำไม่เกิน 300 บาท
• ลูกค้าบุคคล/SMEs เรียกเก็บสูงสุดไม่เกิน 2,000 บาท
• ไม่เก็บ สำหรับโอนเงินระหว่างบัญชีในสถาบันเดียวกัน
3.4 ค่าบริการโอนเงินผ่านระบบบาทเนต
• เรียกเก็บตามจริง แต่ไม่เกิน 100 บาท/รายการ
กลุ่มที่ 4 ค่าบริการสินเชื่อ SMEs
4.1 ค่าธรรมเนียมสินเชื่อ (Front-end fee)
• เรียกเก็บได้ครั้งเดียวตอนอนุมัติวงเงิน
• วงเงิน ≤ 15 ล้านบาท ไม่เกิน 2.5% และไม่เกิน 250,000 บาท
• วงเงิน > 15 ล้านบาท ไม่เกิน 2.5% ของวงเงิน
4.2 ค่าขยายระยะเวลาสินเชื่อ
• ไม่เก็บค่าธรรมเนียม
• ยกเว้นกรณีลูกค้าได้วงเงินเพิ่ม อาจคิดค่าธรรมเนียมตามข้อ 4.1
4.3 ค่าต่ออายุวงเงินสินเชื่อหมุนเวียน
• ไม่เรียกเก็บ
4.4 ค่าปิดบัญชีก่อนกำหนด (Prepayment fee)
• ไม่เกิน 3% ของยอดหนี้คงค้าง
• ยกเว้น ผ่อนชำระแล้วเกิน 50% ของสัญญา
• ระยะเวลาเกินครึ่งสัญญา ไม่เก็บ
4.5 ค่าธรรมเนียมกรณีผิดนัดชำระ
• ไม่เรียกเก็บ ยกเว้นค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริงในการติดตามหนี้
นอกจากนี้ ธปท.ระบุว่า ผู้ประกอบธุรกิจต้องไม่เรียกเก็บค่าบริการรายการอื่นนอกจากที่กำหนดเพิ่มขึ้น หรือเรียกเก็บค่าบริการรายการใหม่ หรือปรับอัตราดอกเบี้ย เพื่อทดแทน อัตราค่าบริการที่กำหนดในประกาศฉบับนี้
นอกจากนี้ ผู้ประกอบธุรกิจต้องเปิดเผยข้อมูลอัตราค่าบริการตามหลักเกณฑ์เพื่อให้ลูกค้าทราบอย่างถูกต้อง ครบถ้วน ชัดเจน และเป็นปัจจุบันตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การปฏิบัติและการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับดอกเบี้ย ค่าบริการและเบี้ยปรับ สำหรับผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงิน และประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการประกอบธุรกิจบัตรเครดิต แล้วแต่กรณี
ทั้งนี้ ผู้ประกอบธุรกิจสามารถกำหนดค่าบริการหรือเงื่อนไขการให้บริการที่เป็นประโยชน์ต่อลูกค้ามากกว่าหลักเกณฑ์ที่กำหนดในประกาศฉบับนี้ได้ เพื่อช่วยให้ลูกค้าได้รับประโยชน์มากยิ่งขึ้น
อาทิ การไม่เรียกเก็บค่าบริการในรายการที่ประกาศฉบับนี้กำหนด การยกเว้นค่าบริการให้กับลูกค้าบางกลุ่ม เช่น ลูกค้าบุคคลธรรมดา หรือ SMEs
โดยวันเริ่มต้นบังคับใช้ ประกาศนี้ไห้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2569 เป็นต้นไป