ธปท.เปิดรับฟังความเห็น ‘คุมธุรกรรมเงินสด-ยกระดับพิสูจน์ตัวตน’ สกัดเงินเทา

ล่าสุด ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดรับฟังความคิดเห็น และข้อเสนอแนะต่อ Consultation Paper จำนวน 2 ฉบับ ได้แก่ (ร่าง) หลักเกณฑ์การปฏิบัติ และการบริหารจัดการความเสี่ยงจากการใช้บริการทางการเงินของลูกค้า และ (ร่าง) หลักเกณฑ์การปฏิบัติ และการบริหารจัดการความเสี่ยงของธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสด โดยเปิดรับฟังความคิดเห็นตั้งแต่วันที่ 10 กุมภาพันธ์ ถึง 24 กุมภาพันธ์ 2569 รวมระยะเวลา 14 วัน

ธปท.ระบุว่า การจัดทำร่างหลักเกณฑ์ดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับกระบวนการกำกับดูแลให้สถาบันการเงิน และสถาบันการเงินเฉพาะกิจมีกระบวนการตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้าอย่างครบถ้วน ครอบคลุมตั้งแต่การรู้จักลูกค้า การสร้างความสัมพันธ์ การติดตาม และตรวจสอบธุรกรรม การยืนยันตัวตน ตลอดจนการพิจารณาสิ้นสุดความสัมพันธ์กับลูกค้า (end-to-end process)

โดยให้เหมาะสมกับระดับความเสี่ยงของลูกค้า ลักษณะธุรกรรม และประเภทผลิตภัณฑ์หรือบริการทางการเงิน โดยเฉพาะธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสด

ยังมุ่งป้องกันไม่ให้สถาบันการเงิน และสถาบันการเงินเฉพาะกิจถูกใช้เป็นช่องทางในการก่ออาชญากรรมทางการเงิน เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นของประชาชน และความมั่นคงของระบบสถาบันการเงิน

ควบคู่กับการคุ้มครองประชาชนไม่ให้ตกเป็นเหยื่ออาชญากรรมทางการเงิน โดยกำหนดให้สถาบันการเงินต้องมีแนวทางหรือกระบวนการดูแลลูกค้าสุจริตที่ได้รับผลกระทบอย่างเหมาะสม รวดเร็ว และเป็นธรรม

สำหรับ (ร่าง) หลักเกณฑ์การปฏิบัติ และการบริหารจัดการความเสี่ยงจากการใช้บริการทางการเงินของลูกค้า ธปท.กำหนดให้คณะกรรมการ และผู้บริหารระดับสูงมีบทบาทกำกับดูแลด้านธรรมาภิบาลอย่างชัดเจน

โดยต้องจัดให้มีกระบวนการตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้า (Customer Due Diligence: CDD) ที่สอดคล้องกับระดับความเสี่ยงของลูกค้า ลักษณะธุรกรรม และประเภทผลิตภัณฑ์หรือบริการทางการเงิน พร้อมกำหนดนโยบาย แนวทาง วิธีปฏิบัติ ระบบงาน โครงสร้างการบังคับบัญชา และหน้าที่ความรับผิดชอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างชัดเจน

ในส่วนของกระบวนการรู้จักลูกค้า (Know Your Customer: KYC) และการทำ CDD ร่างหลักเกณฑ์กำหนดให้การพิจารณารับลูกค้าต้องสอดคล้องกับระดับความเสี่ยงของผลิตภัณฑ์หรือบริการทางการเงิน โดยถือปฏิบัติเพิ่มเติมจากหลักเกณฑ์ KYC ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน พร้อมทั้งต้องมีระบบติดตาม และตรวจจับธุรกรรมที่มีลักษณะผิดปกติ

หากพบความผิดปกติ ต้องดำเนินการตรวจสอบเชิงลึก (Enhanced Customer Due Diligence: EDD) และหากไม่สามารถดำเนินการ EDD ได้ สถาบันการเงินต้องไม่ทำธุรกรรมกับลูกค้ารายนั้น

ขณะเดียวกัน ร่างหลักเกณฑ์ยังให้ความสำคัญกับการดูแลลูกค้า โดยกำหนดให้สถาบันการเงินต้องมีแนวทางหรือกระบวนการดูแลลูกค้าสุจริตที่ได้รับผลกระทบอย่างเหมาะสม รวดเร็ว และเป็นธรรม รวมถึงการจัดเก็บข้อมูล และเอกสารหลักฐานเกี่ยวกับลูกค้าตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด และการจัดทำรายงานข้อมูลธุรกรรมหรือพฤติกรรมทางการเงินที่มีลักษณะผิดปกติส่งมายัง ธปท. ตามที่ร้องขอ

สำหรับ (ร่าง) หลักเกณฑ์การปฏิบัติ และการบริหารจัดการความเสี่ยงของธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสด ธปท.กำหนดให้สถาบันการเงิน และสถาบันการเงินเฉพาะกิจต้องมีการบริหารจัดการความเสี่ยงของธุรกรรมเงินสดให้เหมาะสมกับระดับความเสี่ยง

โดยต้องกำหนดนโยบาย และแนวทางในการตรวจจับความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมเงินสดอย่างเท่าทัน เพื่อให้สามารถบริหารจัดการความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิผล

ร่างหลักเกณฑ์ดังกล่าวยังระบุให้ต้องมีการทำ CDD ที่สอดคล้องกับระดับความเสี่ยงของธุรกรรม และช่องทางการให้บริการ โดยลูกค้าต้องแสดงตนหรือยืนยันตัวตนก่อนทำธุรกรรม มีการสอบถามหรือขอข้อมูลเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ในการทำธุรกรรม ตลอดจนติดตาม ตรวจจับ และตรวจสอบธุรกรรมเงินสดอย่างต่อเนื่อง

หากพบความเคลื่อนไหวหรือธุรกรรมที่มีลักษณะผิดปกติ ต้องมีการเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด และกำหนดแนวทางบริหารความเสี่ยงให้เหมาะสมกับระดับความเสี่ยงของธุรกรรมนั้น

ทั้งนี้ ร่างหลักเกณฑ์ยังคงเน้นการดูแลลูกค้าสุจริต การจัดเก็บข้อมูล และเอกสารตามกฎหมาย และการจัดส่งรายงานข้อมูลธุรกรรมหรือพฤติกรรมทางการเงินที่มีลักษณะผิดปกติมายัง ธปท.

เช่นเดียวกับหลักเกณฑ์ฉบับแรก โดยผู้ที่เกี่ยวข้องสามารถร่วมแสดงความคิดเห็นได้ภายในช่วงเวลาที่กำหนดจนถึงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2569

 

 

 

พิสูจน์อักษร....สุรีย์  ศิลาวงษ์