มือใหม่ต้องรู้! ขั้นตอนคิดเงินได้สุทธิก่อนยื่นภาษีปี 2568

สำหรับคนที่เริ่มยื่นภาษีเป็นปีแรก หรือผู้ที่ยังไม่มั่นใจว่าต้องคำนวณ “เงินได้สุทธิ” อย่างไร ก่อนจะยื่นแบบ ภ.ง.ด.ประจำปี 2568 บทความนี้จะอธิบายทุกขั้นตอนแบบเข้าใจง่าย ไม่ซับซ้อน พร้อมยกตัวอย่างให้เห็นภาพ เพื่อให้เตรียมตัวได้อย่างถูกต้องและลดความเสี่ยงเรื่องเสียภาษีเกินจริงหรือขาดไปอย่างมั่นใจ

ทำไมต้องคำนวณเงินได้สุทธิ?

หลายคนมักสงสัยว่า “รายได้รวม” ทำไมไม่ใช่จำนวนเงินที่ใช้ในการคิดภาษีทันที คำตอบคือ คนไทยมีสิทธิ์ใช้ทั้ง ค่าลดหย่อน และ ค่าใช้จ่าย มาหักออกจากรายได้ ทำให้ภาระภาษีลดลงอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ดังนั้นการรู้วิธีคำนวณเงินได้สุทธิก่อนยื่นภาษีจึงสำคัญมาก เพราะหากกรอกผิดหรือข้ามบางส่วน อาจทำให้

• เสียภาษีมากเกินจริง
• ถูกสรรพากรเรียกตรวจเพิ่ม0
• หรือไม่ได้ใช้สิทธิลดหย่อนที่ควรได้

ต่อไปนี้คือขั้นตอนการคำนวณที่ “มือใหม่” ทุกคนทำตามได้ง่ายๆ

ขั้นตอนที่ 1 : รวบรวมรายได้ทั้งปี

อันดับแรกคือการดึง “รายได้พึงประเมินทั้งหมด” มาใช้เป็นฐานรายได้ ซึ่งอาจเป็นหนึ่งหรือหลายประเภท เช่น

• เงินเดือน / ค่าจ้าง (มาตรา 40(1))
• ค่าจ้างอิสระ เช่น ฟรีแลนซ์ (40(2))
• รายได้จากการขายสินค้าออนไลน์ (40(8))
• ค่าบริการ ค่าคอมมิชชั่น ค่าเช่า ฯลฯ

สำหรับมนุษย์เงินเดือน เอกสารสำคัญคือ หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากนายจ้าง หากมีหลายงาน ต้องรวบรวมให้ครบทั้งปี

ขั้นตอนที่ 2 : หักค่าใช้จ่ายตามประเภทเงินได้

เงินได้แต่ละประเภทจะมี “ค่าใช้จ่าย” ที่หักได้ไม่เท่ากัน เช่น

• เงินเดือน หักค่าใช้จ่ายเหมา 50% แต่สูงสุด 100,000 บาท
• ฟรีแลนซ์/รับจ้างทั่วไป หักเหมาตามประเภทงาน (30–60%)
• รายได้ขายของออนไลน์ ใช้ค่าใช้จ่ายแบบ “เหมา 60%” หรือแบบ “จริง” ก็ได้
• ค่าเช่า เลือกได้ทั้ง “เหมา” และ “ตามจริง” เช่นกัน

ซึ่งการเลือกให้เหมาะสมจะช่วยให้จำนวนเงินได้สุทธิลดลง และภาษีก็ลดลงอีกด้วย

ขั้นตอนที่ 3 : หักค่าลดหย่อนส่วนบุคคล

ปีภาษี 2568 ผู้มีเงินได้มีสิทธิลดหย่อนหลายรายการ เช่น

• ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท
• ค่าลดหย่อนคู่สมรสไม่มีเงินได้ 60,000 บาท
• ค่าลดหย่อนบุตร 30,000 บาท/คน
• ประกันชีวิต ประกันสุขภาพ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ
• RMF/LTF (เฉพาะสิทธิที่รัฐบาลกำหนด)
• ดอกเบี้ยกู้บ้าน สูงสุด 100,000 บาท

แต่ต้องใช้ตามหลักเกณฑ์จริงเท่านั้น ห้ามเดา หรือใช้สิทธิเกินยอดเอกสาร

ขั้นตอนที่ 4 : คำนวณ “เงินได้สุทธิ”

สูตรง่ายๆ คือ

เงินได้สุทธิ = รายได้ทั้งหมด − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน

ตัวอย่าง:

เงินเดือนรวมทั้งปี 600,000 บาท
ค่าใช้จ่ายเหมา 50% (สูงสุดไม่เกิน 100,000) → ใช้ 100,000 บาท
ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท

เงินได้สุทธิคือ
600,000 − 100,000 − 60,000 = 440,000 บาท

นี่คือจำนวนที่จะนำไปคำนวณภาษีตามขั้นบันไดอัตราภาษีบุคคลธรรมดา

ขั้นตอนที่ 5 : คำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า

อัตราภาษีบุคคลธรรมดาปี 2568 (ช่วงยอดสุทธิ) เช่น

• 0 - 150,000 บาท → ได้รับยกเว้น
• 150,001 - 300,000 บาท → 5%
• 300,001 - 500,000 บาท → 10%
• 500,001 - 750,000 บาท → 15%
• 750,001 - 1,000,000 บาท → 20% (และสูงขึ้นตามขั้น)

จากตัวอย่าง เงินได้สุทธิ 440,000 บาท จะเสียภาษีเฉลี่ยประมาณ 19,000 บาท (หลังคำนวณตามขั้นจริง)

ขั้นตอนที่ 6 : หักภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้

ถ้ามีการถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายตลอดทั้งปี เช่น มนุษย์เงินเดือนหรือฟรีแลนซ์ เมื่อคำนวณภาษีที่ต้องจ่ายจริงเสร็จแล้ว ให้นำยอดภาษี “ที่ถูกหักไปแล้ว” มาหักออก ผลลัพธ์จะเป็นหนึ่งในนี้:

• ได้ภาษีคืน → ถ้าถูกหักไว้มากกว่า
• ต้องจ่ายเพิ่ม → ถ้าคำนวณแล้วเก็บภาษีน้อยเกิน
• ยอดเท่ากันพอดี → ไม่ต้องจ่ายเพิ่มและไม่ได้เงินคืน

ขั้นตอนที่ 7 : ยื่นภาษีออนไลน์

เมื่อได้ยอดเงินได้สุทธิและจำนวนภาษีที่ต้องชำระแล้ว ให้ยื่นผ่านเว็บไซต์หรือแอป กรมสรรพากร ซึ่งปีนี้รองรับทั้งการยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 และ 91 ตามประเภทผู้มีเงินได้

สรุป การคำนวณเงินได้สุทธิก่อนยื่นภาษีไม่ใช่เรื่องยาก หากทำตาม 7 ขั้นตอนนี้อย่างเป็นระบบ ตั้งแต่รวบรวมรายได้ หักค่าใช้จ่าย ใช้สิทธิลดหย่อนให้ครบ และคำนวณตามอัตราก้าวหน้า ก็จะได้ยอดเงินภาษีอย่างถูกต้อง ไม่เสี่ยงผิดพลาด และไม่เสียภาษีเกินจำเป็น

ปี 2568 ถือเป็นโอกาสดีสำหรับคนทำงานทุกคนในการจัดการภาษีอย่างมืออาชีพ เพราะยิ่งรู้วิธีคำนวณเงินได้สุทธิเร็วเท่าไร ก็ยิ่งวางแผนลดหย่อนล่วงหน้าได้ดีขึ้นเท่านั้น หากทำเป็นประจำทุกปี จะมองภาพภาษีได้อย่างชัดเจนและวางแผนการเงินไปพร้อมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นแน่นอน

 

อ่านบทความน่ารู้เกี่ยวกับภาษี เพิ่มเติม คลิกที่นี่
Source : Inflow Accounting