วันศุกร์ ที่ 20 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

‘พาณิชย์’ แจงปมหมูสหรัฐฯ ยันไม่เปิดทางสินค้ากระทบสุขภาพ ย้ำสารเร่งเนื้อแดงต้องพิจารณา ยืนยัน ART ยังไม่บังคับใช้ทันที

ปลัดพาณิชย์ แจงความคืบหน้าเจรจา ART ไทย-สหรัฐฯ ชี้ตลาดสหรัฐฯ มีความสำคัญต่อการส่งออกไทย ยันไม่เจรจาเปิดตลาดสินค้าที่กระทบสุขภาพประชาชน ส่วนสินค้าเกษตรบางรายการมีช่วงเวลาให้ปรับตัว  ด้านกรมเจรจาการค้าฯ เผยไทยขอปรับลดภาษี 12.5% เหลือ 10% อยู่ระหว่างสหรัฐฯ พิจารณา

KEY POINTS

  • กระทรวงพาณิชย์ยืนยันจะไม่เปิดตลาดนำเข้าเนื้อสุกรจากสหรัฐฯ หรือสินค้าอื่นที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพคนไทย โดยประเด็นสารเร่งเนื้อแดงยังต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ
  • ความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทย-สหรัฐฯ (ART) ที่ลงนามไปแล้วยังไม่มีผลบังคับใช้ทันที แต่ต้องผ่านกระบวนการทางกฎหมายในประเทศอีกหลายขั้นตอน รวมถึงการทำประชาพิจารณ์และผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภา
  • การเจรจาคำนึงถึงการรักษาสมดุลผลประโยชน์และปกป้องเกษตรกรกับผู้ประกอบการในประเทศให้ได้รับผลกระทบน้อยที่สุด โดยยืนยันว่าไม่มีการเจรจาที่ทำให้ฝ่ายไทยเสียเปรียบ

นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ ปลัดกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยถึงความกังวลหลังจากไทย-สหรัฐ ลงนามในความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทย-สหรัฐฯ (Agreement on Reciprocal Trade: ART)  ว่า กระทรวงพาณิชย์ต้องการสร้างความเข้าใจให้ประชาชนได้รับทราบถึงประโยชน์และผลกระทบจากความตกลงดังกล่าวอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะข้อกังวลของภาคเกษตรกรและผู้ประกอบการภายในประเทศ

ทั้งนี้ ตลาดสหรัฐฯ มีความสำคัญต่อการส่งออกของไทยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2567 มีสัดส่วน 18.3% ก่อนเพิ่มขึ้นเป็น 21.4% ในปี 2568 และในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 สัดส่วนการส่งออกไปยังตลาดสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นเกือบ 1 ใน 4 ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมดของไทย

สำหรับการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 ไทยส่งออกไปสหรัฐฯ มูลค่า 74,934 ล้านดอลลาร์ ขณะที่นำเข้า 22,400 ล้านดอลลาร์ ส่งผลให้ไทยเกินดุลการค้าสหรัฐฯ ประมาณ 52,500 ล้านดอลลาร์ และขยับขึ้นเป็นประเทศที่สหรัฐฯ ขาดดุลการค้าด้วยมากเป็นอันดับ 5 จากอันดับ 11 ในปี 2567 และอันดับ 7 ในปี 2568

โดยมูลค่าการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ในช่วง 9 เดือนแรก คิดเป็นเงินบาทประมาณ 2.3-2.4 ล้านล้านบาท และคาดว่าตลอดทั้งปีจะมีมูลค่ามากกว่า 3 ล้านล้านบาท ขณะที่การส่งออกที่เกี่ยวข้องกับตลาดดังกล่าวเชื่อมโยงกับการจ้างงานทั้งทางตรงและทางอ้อมไม่น้อยกว่า 2 ล้านคน

นายพูนพงษ์ กล่าวว่า การรักษาตลาดสหรัฐฯ จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากไทยไม่ได้เป็นประเทศเดียวที่ส่งสินค้าไปจำหน่ายในตลาดดังกล่าว แต่ยังมีคู่แข่งสำคัญในภูมิภาค ทั้งมาเลเซีย อินโดนีเซีย และเวียดนาม หากสินค้าไทยต้องเผชิญกับอัตราภาษีนำเข้าสูงกว่าประเทศคู่แข่ง ย่อมส่งผลกระทบต่อความสามารถในการแข่งขัน คำสั่งซื้อ การผลิต การลงทุน และการจ้างงานตลอดห่วงโซ่อุปทาน

‘พาณิชย์’ แจงปมหมูสหรัฐฯ ยันไม่เปิดทางสินค้ากระทบสุขภาพ ย้ำสารเร่งเนื้อแดงต้องพิจารณา ยืนยัน ART ยังไม่บังคับใช้ทันที

นายพูนพงษ์ กล่าวว่า สำหรับข้อกังวลเกี่ยวกับการเปิดตลาดสินค้าเกษตร โดยเฉพาะเนื้อสุกรจากสหรัฐฯ และประเด็นการใช้สารเร่งเนื้อแดง กระทรวงพาณิชย์ไม่ได้ดำเนินการเจรจาเพื่อเปิดตลาดสินค้าที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน โดยรายละเอียดบางส่วนยังอยู่ภายใต้เงื่อนไขการรักษาความลับของการเจรจา จึงไม่สามารถเปิดเผยได้ทั้งหมดในขณะนี้

“ไม่มีใครไปเจรจาที่จะเอาสินค้าที่ทำลายสุขภาพประชาชนคนไทยมาเปิดตลาดหรอก ” นายพูนพงษ์กล่าว

กระทรวงพาณิชย์ยืนยันว่าได้พยายามรักษาผลประโยชน์ของภาคเกษตรกรและผู้ประกอบการในประเทศให้ได้รับผลกระทบน้อยที่สุด โดยการกำหนดท่าทีในการเจรจาได้หารือร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญในแต่ละสาขา ครอบคลุมทั้งต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ เพื่อให้การพิจารณาเป็นไปอย่างรอบคอบ

ส่วนกรณีข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งประเด็นที่มีความกังวลนั้น ปัจจุบันไทยผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ได้ประมาณ 5 ล้านตันต่อปี ขณะที่ความต้องการใช้ภายในประเทศอยู่ที่ประมาณ 9 ล้านตัน ทำให้ยังมีความจำเป็นต้องนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์บางส่วน การเพิ่มแหล่งนำเข้าจึงเป็นอีกทางเลือกในการบริหารจัดการวัตถุดิบและลดต้นทุนให้กับอุตสาหกรรมอาหารสัตว์

ทั้งนี้ การลดต้นทุนอาหารสัตว์จะส่งผลดีต่อผู้ประกอบการปศุสัตว์ ทั้งผู้เลี้ยงสุกร ไก่ กุ้ง และปลา แต่ต้องดำเนินควบคู่ไปกับมาตรการดูแลเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ เพื่อไม่ให้ราคาผลผลิตภายในประเทศได้รับผลกระทบ โดยจะมีคณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ซึ่งมีตัวแทนภาคเกษตรกรร่วมพิจารณามาตรการที่เหมาะสม

นายพูนพงษ์ กล่าวว่า การลงนามแถลงการณ์ร่วมระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ไม่ได้หมายความว่าความตกลงจะมีผลบังคับใช้ทันที แต่ยังต้องผ่านกระบวนการตามกฎหมายภายในของไทยหลายขั้นตอน ตั้งแต่การตรวจสอบถ้อยคำทางกฎหมาย (Legal Scrub) การเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่ออนุมัติการลงนาม การเผยแพร่รายละเอียดความตกลง การรับฟังความคิดเห็นจากประชาชน (Public Hearing) และการนำเข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภา ก่อนดำเนินการให้ความตกลงมีผลบังคับใช้

 การลงนามไม่ใช่การตกลงไปก่อนแล้วค่อยพิจารณารายละเอียดภายหลัง แต่การเจรจาต้องคำนึงถึงการรักษาสมดุลของผลประโยชน์ตั้งแต่ต้น ทั้งภาคอุตสาหกรรม ภาคการส่งออก และภาคเกษตรกร โดยรัฐบาลต้องดูแลผู้ประกอบการและประชาชนในประเทศไม่ให้ได้รับความเสียหายจนเกิดความขัดแย้งกันเอง

“ไม่ใช่ว่าเซ็นวันนี้แล้วอะไรก็ได้ เดี๋ยวค่อยไปว่ากันข้างหน้า ไม่ใช่ การเจรจาต้องคำนึงถึงการรักษาสมดุลตั้งแต่ต้น ทั้งภาคอุตสาหกรรม ภาคการส่งออก และภาคเกษตรกร เราต้องดูแลคนของเรา ไม่ให้เกิดความเสียหายจนต้องมาทะเลาะกันเองในประเทศ”นายพูนพงษ์ กล่าว

นายพูนพงษ์ กล่าวว่า การเจรจาการค้าไม่มีฝ่ายใดได้ประโยชน์ทั้งหมดหรือเสียประโยชน์ทั้งหมด แต่ทั้งสองฝ่ายต้องได้รับประโยชน์อย่างสมดุล โดยไทยต้องพิจารณาความคุ้มค่าในหลายมิติ ทั้งการรักษาตลาดส่งออก การจ้างงาน การใช้วัตถุดิบภายในประเทศ และการรักษาฐานการผลิตในระยะยาว

“ถ้าวันนี้การลงนามแล้วฝ่ายไทยเสีย หรือเสียมากกว่าได้ เราไม่ลงหรอก เพราะฉะนั้นที่ดำเนินการทั้งหมด เรามองว่ามีความคุ้มค่า แต่ก็ต้องรอดูรายละเอียดต่อไป”นายพูนพงษ์ กล่าว

นางสาวโชติมา  เอี่ยมสวัสดิกุล อธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กล่าวว่า การเจรจา ART ได้หารือกับหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด เพื่อนำข้อเสนอและข้อกังวลของทุกฝ่ายมาประกอบการกำหนดท่าทีของไทย โดยรายละเอียดการเปิดตลาดสินค้าแต่ละรายการยังไม่สามารถเปิดเผยได้ทั้งหมดในขณะนี้

อย่างไรก็ตาม ยืนยันว่าไม่ได้หมายความว่าสินค้าทุกประเภทจะต้องเปิดตลาดทันทีโดยไม่มีระยะเวลาให้ปรับตัว เนื่องจากผลการเจรจาสินค้าแต่ละรายการมีความแตกต่างกัน และสินค้าบางรายการจะมีระยะเวลาผ่อนผัน (Transition Period) เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการและเกษตรกรปรับตัวก่อนการลดภาษี แต่ขณะนี้ยังไม่สามารถเปิดเผยระยะเวลาผ่อนผันสูงสุดได้

สำหรับการช่วยเหลือผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีทางการค้า ปัจจุบันมีกองทุนและกลไกสนับสนุนจากหลายหน่วยงาน ทั้งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง รวมถึงสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) ซึ่งมีกองทุนช่วยเหลือผู้ประกอบการ SME โดยสามารถนำมาใช้สนับสนุนผู้ได้รับผลกระทบจากความตกลงการค้าเสรี (FTA) ได้ ไม่จำกัดเฉพาะกรณีการค้ากับสหรัฐฯ

นางโชติมา กล่าวถึงประเด็นภาษีที่เกี่ยวข้องกับการใช้แรงงานบังคับ (Forced Labor) ซึ่งไทยต้องการให้สหรัฐฯ ปรับลดอัตราภาษีจาก 12.5% เหลือ 10% ว่า ขณะนี้ยังไม่ถือว่าได้รับการปรับลดอย่างเป็นทางการ เนื่องจากสหรัฐฯ ได้ประกาศใช้อัตราภาษี 12.5% ไปแล้วตั้งแต่ช่วงกลางปีที่ผ่านมา หากจะปรับลดจำเป็นต้องมีการแก้ไขประกาศของสหรัฐฯ ก่อน

อย่างไรก็ตาม ไทยได้หารือและยื่นข้อเสนอขอให้สหรัฐฯ ปรับลดอัตราภาษีดังกล่าวแล้ว โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการพิจารณาของฝ่ายสหรัฐฯ นอกจากนี้ ยังต้องติดตามผลการสอบสวนตามมาตรา 301 อีกกรณีหนึ่งในประเด็น Excess Capacity ซึ่งสหรัฐฯ ระบุว่าจะประกาศผลในเร็ว ๆ นี้ โดยอาจพิจารณาผลการปรับลดภาษีทั้งสองกรณีร่วมกัน หรือประกาศแยกเป็นรายกรณีก็ได้

ทั้งนี้ ไทยต้องการได้รับอัตราภาษีที่ใกล้เคียงกับประเทศคู่แข่งสำคัญในภูมิภาค เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดสหรัฐฯ โดยเฉพาะสินค้าเกษตรสำคัญ เช่น ข้าว มันสำปะหลัง และกุ้ง เนื่องจากหากต้องเผชิญกับอัตราภาษีสูงถึง 36% หรือมากกว่านั้น จะทำให้สินค้าไทยแข่งขันได้ยากขึ้น