หอการค้าไทยห่วงภัยไซเบอร์กระทบภาคธุรกิจ แนะเอกชนเร่งยกระดับระบบป้องกันและแผนรับมือ ชี้ความมั่นคงดิจิทัลเป็นเรื่องสำคัญต่อเศรษฐกิจไทย
KEY POINTS
- หอการค้าไทยแสดงความกังวลต่อภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่ซับซ้อนขึ้น ซึ่งส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจที่พึ่งพาระบบดิจิทัลในทุกมิติ
- กลุ่มธุรกิจที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษคือสถาบันการเงิน พลังงาน โลจิสติกส์ และผู้ประกอบการ SMEs ซึ่งมีความเสี่ยงสูงแต่มีข้อจำกัดด้านทรัพยากร
- เสนอให้ภาครัฐร่วมมือกับเอกชนอย่างใกล้ชิดในการเฝ้าระวัง แจ้งเตือนภัย และสนับสนุนให้ SMEs เข้าถึงเครื่องมือป้องกันในต้นทุนที่เหมาะสม
- ภาคธุรกิจควรให้ความสำคัญกับการตรวจสอบสิทธิ์การเข้าถึงระบบ การสำรองข้อมูลอย่างสม่ำเสมอ และเตรียมแผนรับมือเหตุฉุกเฉินที่ชัดเจน
ดร.พจน์ อร่ามวัฒนานนท์ ประธานกรรมการหอการค้าไทยและสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า ภัยคุกคามทางไซเบอร์เป็นเรื่องที่ภาคเอกชนให้ความสำคัญและมีความกังวลมากขึ้น เนื่องจากปัจจุบันภาคธุรกิจพึ่งพาระบบดิจิทัลในการดำเนินงานแทบทุกด้าน
ทั้งการเงิน การผลิต การค้าขาย และการขนส่ง ขณะที่รูปแบบการโจมตีก็มีความซับซ้อนมากขึ้น โดยเฉพาะการนำ AI มาใช้ รวมถึงการโจมตีผ่านระบบของคู่ค้าและผู้ให้บริการภายนอก ซึ่งอาจสร้างความเสียหายต่อธุรกิจได้โดยไม่ทันตั้งตัว
วันนี้เรื่องภัยไซเบอร์เป็นความเสี่ยงที่ภาคธุรกิจต้องให้ความสำคัญ เพราะความเสียหายไม่ได้มีแค่เรื่องข้อมูลรั่วไหลหรือถูกโจรกรรมเงินเท่านั้น แต่หากระบบสำคัญถูกโจมตีจนไม่สามารถใช้งานได้ ก็อาจกระทบตั้งแต่การรับชำระเงิน การผลิต การขนส่ง ไปจนถึงการให้บริการลูกค้า และอาจส่งผลต่อธุรกิจอื่นที่เชื่อมโยงกันด้วย
ดังนั้น เรื่องนี้จึงไม่ใช่เพียงหน้าที่ของฝ่าย IT แต่ผู้บริหารทุกองค์กรต้องให้ความสำคัญและเตรียมพร้อมรับมืออย่างจริงจัง
สำหรับกลุ่มธุรกิจที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ ได้แก่ สถาบันการเงินและระบบชำระเงิน ธุรกิจพลังงาน โทรคมนาคม โรงพยาบาล โลจิสติกส์ รวมถึงภาคอุตสาหกรรมและบริการที่ใช้ระบบดิจิทัลเป็นส่วนสำคัญในการดำเนินงาน เพราะหากระบบเหล่านี้เกิดปัญหา อาจส่งผลกระทบต่อประชาชนและธุรกิจจำนวนมาก
ขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการ SMEs ก็เป็นอีกกลุ่มที่น่าเป็นห่วง เนื่องจากหลายรายยังมีข้อจำกัดทั้งด้านบุคลากร งบประมาณ และความรู้ในการป้องกันภัยไซเบอร์
ดร.พจน์ กล่าวว่า ในส่วนของภาครัฐ อยากให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำงานร่วมกับภาคเอกชนอย่างใกล้ชิดมากขึ้น โดยเฉพาะการเฝ้าระวังและแจ้งเตือนภัยไซเบอร์
หากพบรูปแบบการโจมตีหรือความเสี่ยงใหม่ ๆ ควรมีช่องทางส่งต่อข้อมูลให้ผู้ประกอบการได้รับทราบอย่างรวดเร็ว เพื่อให้สามารถป้องกันและแก้ไขได้ทันเวลา รวมถึงมีช่องทางให้คำปรึกษาหรือประสานความช่วยเหลือเมื่อเกิดเหตุ เพราะปัญหาที่เกิดขึ้นกับธุรกิจหนึ่งอาจลุกลามไปยังคู่ค้าและธุรกิจอื่นได้
นอกจากนี้ อยากให้รัฐบาลพิจารณาสนับสนุนผู้ประกอบการ SMEs ให้สามารถเข้าถึงเครื่องมือป้องกันภัยไซเบอร์และองค์ความรู้ที่จำเป็นได้ง่ายขึ้น
โดยอาจทำงานร่วมกับหน่วยงานด้านเทคโนโลยี ผู้ให้บริการระบบดิจิทัล และเครือข่ายภาคเอกชน เพื่อช่วยให้ธุรกิจขนาดเล็กสามารถประเมินความเสี่ยงและวางระบบป้องกันเบื้องต้นได้ในต้นทุนที่เหมาะสม
ขณะเดียวกัน ประเทศไทยควรให้ความสำคัญกับความพร้อมของระบบดิจิทัลที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศ ทั้ง Data Center, Cloud และระบบโทรคมนาคม
รวมถึงการเตรียมแผนสำรองและซักซ้อมรับมือหากเกิดเหตุการณ์ที่ทำให้ระบบสำคัญหยุดชะงัก โดยเฉพาะในช่วงที่สถานการณ์โลกยังมีความไม่แน่นอน เพราะระบบเหล่านี้มีความเกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจและเศรษฐกิจของประเทศโดยตรง
“สิ่งสำคัญคือ เราไม่ควรรอให้เกิดความเสียหายก่อนแล้วค่อยมาหาทางแก้ไข ภาครัฐและเอกชนควรร่วมกันเตรียมความพร้อมตั้งแต่วันนี้ ทั้งการเฝ้าระวัง การแจ้งเตือนภัยที่รวดเร็ว และการมีแผนรองรับหากระบบสำคัญเกิดปัญหา โดยเฉพาะ SMEs ที่อาจยังมีข้อจำกัดในเรื่องบุคลากรและเทคโนโลยี " ดร.พจน์ กล่าว
ดร.พจน์ กล่าวว่า หอการค้าไทยพร้อมใช้เครือข่ายสมาชิกและหอการค้าทั่วประเทศช่วยสื่อสารและประสานความร่วมมือ เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถป้องกันความเสี่ยงและดำเนินธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะช่วยรักษาความเชื่อมั่นต่อเศรษฐกิจไทยในภาพรวม
ด้านรองศาสตราจารย์ ดร.ชิต เหล่าวัฒนา กรรมการบริหารสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย และประธานคณะกรรมการ Robotic & AI กล่าวว่า ภัยไซเบอร์ในปัจจุบันมีรูปแบบที่เปลี่ยนแปลงไปมาก ผู้โจมตีอาจไม่ได้เข้าถึงระบบขององค์กรโดยตรง แต่ใช้ช่องโหว่จากระบบของคู่ค้า ผู้ให้บริการภายนอก หรือบัญชีผู้ใช้งานที่มีสิทธิ์เข้าถึงระบบอยู่แล้ว ทำให้บางครั้งตรวจพบความผิดปกติได้ยาก
ดังนั้น ทั้งประชาชนและผู้ประกอบการจึงต้องเพิ่มความระมัดระวังในการใช้เทคโนโลยีมากขึ้น
สำหรับประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะผู้ใช้โทรศัพท์มือถือ ซึ่งปัจจุบันใช้ทั้งทำธุรกรรมทางการเงิน ติดต่อสื่อสาร และจัดเก็บข้อมูลส่วนบุคคล ควรระมัดระวังการกดลิงก์ที่ไม่ทราบแหล่งที่มา ไม่ติดตั้งแอปพลิเคชันที่ไม่น่าเชื่อถือ และไม่เปิดเผยรหัสผ่านหรือรหัส OTP ให้บุคคลอื่น
รวมถึงควรตรวจสอบการอนุญาตให้แอปพลิเคชันเข้าถึงข้อมูลส่วนตัว ระมัดระวังการใช้ Wi-Fi สาธารณะในการทำธุรกรรมสำคัญ และอัปเดตระบบปฏิบัติการอย่างสม่ำเสมอ เพราะโทรศัพท์มือถือในวันนี้ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือสื่อสาร แต่ยังเชื่อมโยงกับบัญชีธนาคารและข้อมูลสำคัญจำนวนมาก
ส่วนภาคธุรกิจแนะนำให้ผู้บริหารตรวจสอบระบบรักษาความปลอดภัยขององค์กรอย่างจริงจัง โดยเฉพาะ 3 เรื่องสำคัญ ได้แก่
1. ตรวจสอบการเข้าถึงระบบขององค์กร ทั้งจากพนักงาน คู่ค้า และผู้ให้บริการภายนอก โดยเฉพาะระบบที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลสำคัญและธุรกรรมทางการเงิน รวมถึงการเชื่อมต่อผ่าน API ซึ่งควรกำหนดสิทธิ์การใช้งานเท่าที่จำเป็น และตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ
2. สำรองข้อมูลและเตรียมแผนฟื้นฟูธุรกิจ โดยข้อมูลสำคัญควรมีระบบสำรองที่แยกจากระบบหลักอย่างเหมาะสม และต้องทดสอบว่าสามารถนำข้อมูลกลับมาใช้งานได้จริง หากเกิดเหตุการณ์ที่ทำให้ระบบหยุดทำงาน เพื่อให้ธุรกิจกลับมาดำเนินงานได้โดยเร็ว
3. มีระบบเฝ้าระวังและผู้รับผิดชอบที่ชัดเจน โดยเฉพาะธุรกรรมที่มีความเสี่ยงสูง รวมถึงช่วงกลางคืนและวันหยุด ซึ่งอาจเป็นช่วงที่มีบุคลากรดูแลระบบน้อยลง พร้อมกำหนดแนวทางรับมือและประสานงานทันทีเมื่อพบความผิดปกติ
รศ.ดร.ชิต กล่าวว่า ในระยะยาว ผู้ประกอบการควรให้ความสำคัญกับการดูแลข้อมูลขององค์กร โดยเฉพาะการนำ AI มาใช้ในกระบวนการทำงาน ซึ่งต้องพิจารณาทั้งประโยชน์ที่จะได้รับและความปลอดภัยของข้อมูลควบคู่กันไป เพื่อไม่ให้การนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้กลายเป็นช่องทางเพิ่มความเสี่ยงให้กับธุรกิจ
เรื่องภัยไซเบอร์ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป ไม่ว่าจะเป็นประชาชนที่ใช้โทรศัพท์มือถือ หรือผู้ประกอบการที่ใช้ระบบดิจิทัลในการทำธุรกิจ ทุกคนมีความเสี่ยงได้ทั้งนั้น
สิ่งสำคัญคืออย่าตระหนก แต่ต้องตื่นตัวและเตรียมพร้อม ตรวจสอบระบบที่ใช้อยู่ สำรองข้อมูลที่จำเป็น และรู้ว่าจะต้องทำอย่างไรหากเกิดปัญหา เพราะการเตรียมตัวไว้ก่อนย่อมดีกว่าการรอให้เกิดความเสียหายแล้วค่อยมาแก้ไข





