วันจันทร์ ที่ 16 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

กรมโยธาฯเปิดยุทธศาสตร์ปรับผังเมือง EEC รุกพัฒนาเมืองใหม่ ตอบโจทย์ความยั่งยืน

กรมโยธาฯ เปิดยุทธศาสตร์ผังเมือง EEC รุกปรับโครงสร้าง 28 ผังรวมอำเภอ เดินหน้าเมืองใหม่บางละมุง 1.4 หมื่นไร่ ชูสร้างจุดแข็ง ตอบโจทย์พัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน

KEY POINTS

  • กรมโยธาฯ ปรับผังเมือง EEC โดยยึดประชาชนเป็นศูนย์กลางและมุ่งเน้นความยั่งยืน พร้อมจัดสรรพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการพัฒนา 1.2 ล้านไร่
  • ผังเมือง EEC ใหม่ช่วยให้การใช้ประโยชน์ที่ดินใน 3 จังหวัด (ชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา) มีความยืดหยุ่นขึ้น และมีการปรับลดจำนวนผังเมืองรวมอำเภอจาก 30 เหลือ 28 ผัง
  • โครงการ "เมืองใหม่ EEC" ใน อ.บางละมุง จ.ชลบุรี มีความคืบหน้า โดยผ่านการพิจารณาจากคณะกรรมการผังเมืองและเตรียมเปิดรับฟังความคิดเห็นจากประชาชน
  • การวางผังเมืองคำนึงถึงการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เช่น สังคมผู้สูงวัย และการสร้างสิ่งดึงดูด (Magnet) เพื่อป้องกันปัญหาเมืองร้าง รวมถึงการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบ

วันนี้ (16 พ.ย.) ในงานเสวนา EEC Never Stops: Driving the Future of Smart & Green Cities จัดโดย “Nation Group” นางสาวสุภัทรา ชัยเทวารัณย์ รองอธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมือง เปิดเผยถึงแนวทางการวางผังเมืองและการใช้ประโยชน์ที่ดินในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) โดยย้ำว่า หัวใจสำคัญของการวางผังเมืองยุคใหม่คือการมุ่งเน้นประชาชนผู้อยู่อาศัยเป็นหลัก ซึ่งผังเมืองคือข้อตกลงร่วมกันของชุมชนในการใช้ประโยชน์ที่ดิน เพื่อวัตถุประสงค์ในการสงวนรักษา การอนุรักษ์ และการพัฒนาเพื่อความยั่งยืน

นางสาวสุภัทรา ระบุว่า ในกระบวนการจัดทำผังเมืองได้นำหลักการประเมิน 5 ด้าน 25 ปัจจัย มาใช้คัดกรองพื้นที่ที่มีข้อจำกัดทางธรรมชาติ เช่น พื้นที่ลุ่มน้ำ ออกไป ส่งผลให้ในพื้นที่ EEC เหลือพื้นที่เหมาะสมสำหรับนำมาพัฒนาต่อคิดเป็นร้อยละ 14.46 หรือประมาณ 1.2 ล้านไร่ ซึ่งจัดสรรออกเป็น 3 ส่วนหลัก ได้แก่ พื้นที่เมืองและชุมชน พื้นที่อุตสาหกรรม และพื้นที่เกษตรกรรม

สำหรับผังเมือง EEC ขับเคลื่อนภายใต้พระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก พ.ศ. 2562 ซึ่งทำหน้าที่เป็นผังนโยบายหลักของประเทศ ช่วยให้ข้อกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่ 3 จังหวัด ได้แก่ ชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา มีความผ่อนปรนมากขึ้น ขณะเดียวกันยังคงคุ้มครองสิทธิการใช้ประโยชน์ที่ดินเดิมของประชาชนใน 30 อำเภอ เช่น การพัฒนาในพื้นที่สีเหลืองหรือชุมชนชนบทที่ยังคงดำเนินการจัดสรรได้ตามปกติ โดยมีข้อกำหนดเพิ่มเติมเฉพาะเรื่องขนาดอาคารและโครงสร้างพื้นฐาน

ในส่วนของการปรับปรุงผังเมืองรวมอำเภอ กรมโยธาธิการและผังเมืองได้ดำเนินการรวบอำเภอที่มีบริบทและความเป็นเมืองใกล้เคียงกันเพื่อจัดทำผังคู่ขนาน ส่งผลให้ผังเมืองรวมอำเภอตาม พ.ร.บ. การผังเมือง พ.ศ. 2562 ปรับลดจาก 30 ผัง เหลือ 28 ผัง

โดยปัจจุบันมีผังเมืองที่ประกาศบังคับใช้แล้ว 1 อำเภอ คือ อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง เนื่องจากมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวชัดเจน ขณะที่อำเภออื่นได้มีการรวมผังร่วมกัน เช่น อำเภอเมืองชลบุรี ร่วมกับ อำเภอพานทอง และ อำเภอสนามชัยเขต ร่วมกับ อำเภอท่าตะเกียบ

รองอธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมือง กล่าวถึงความก้าวหน้าโครงการเมืองใหม่ EEC (EEC New City) ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี เนื้อที่ประมาณ 14,000 ไร่ โดยขณะนี้โครงการได้ผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการผังเมืองเรียบร้อยแล้ว และอยู่ระหว่างเตรียมติดประกาศ 90 วัน เพื่อเปิดรับฟังคำร้องจากประชาชน โดยตามกฎหมายผังเมือง พ.ศ. 2562 กำหนดให้หน่วยงานต้องจัดทำคำตอบชี้แจงคำร้องของประชาชนทุกฉบับอย่างครบถ้วน

นอกจากนี้ นางสาวสุภัทรา ยังได้สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการอยู่อาศัยของคนรุ่นใหม่ที่ปรับเปลี่ยนจากการซื้อมาเป็นการเช่าที่อยู่อาศัยเพื่อความยืดหยุ่นในการทำงาน รวมถึงการรับมือกับสังคมผู้สูงวัย (Silver Economy) ซึ่งกลุ่มคนวัย 50 ถึง 60 ปี มีแนวโน้มรวมกลุ่มอยู่อาศัยในรูปแบบ Complex ที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน พร้อมเสนอแนวคิดการนำอาคารโรงเรียนที่ปิดตัวลงมาปรับปรุงเป็นศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ (Adaptive Reuse) เพื่อหมุนเวียนสิ่งก่อสร้างเดิมมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

สำหรับการสร้างเมืองใหม่ให้ประสบความสำเร็จ จำเป็นต้องมีการสร้างสิ่งดึงดูด (Magnet) เช่น ศูนย์กลางการเงิน หรือศูนย์กีฬา เพื่อป้องกันปัญหาเมืองร้าง ตลอดจนการพัฒนาพื้นที่สาธารณะที่ไม่เสียค่าใช้จ่าย ดังเช่นกรณีชายหาดบางแสน จังหวัดชลบุรี ที่เป็นพื้นที่พักผ่อนสำคัญของแรงงานในนิคมอุตสาหกรรม ซึ่งสะท้อนว่ารายละเอียดของการวางผังเมืองส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนโดยตรง

ในด้านการจัดการสาธารณูปโภคและสิ่งแวดล้อม ผังเมืองตั้งแต่ปี 2562 ได้กำหนดโซนนิ่งพื้นที่สำหรับกำจัดขยะไว้อย่างชัดเจน โดยถอดบทเรียนการจัดการขยะตามหลักสุขาภิบาล เช่น โครงการย้ายกองขยะที่บ้านป้อม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ที่มีการใช้แผ่นปูกันซึมสังเคราะห์รองพื้นเพื่อป้องกันน้ำขยะซึมลงสู่น้ำใต้ดิน และฝังกลบเป็นชั้นๆ ซึ่งขยะที่ผ่านการจัดการอย่างถูกต้องยังสามารถนำไปแปรรูปเป็นเชื้อเพลิง RDF เพื่อใช้ในการผลิตกระแสไฟฟ้าได้อีกด้วย

"การวางผังเมืองเรามองที่ผู้คนและคนที่อาศัยอยู่ในเมืองเป็นหลัก สิ่งที่ผังเมืองให้ความสำคัญที่สุดคือผู้คน โดยผู้คนในพื้นที่ ต้องเกิดสภาวะของการอยู่สบาย จึงต้องมองทุกมติในแง่ข้อตกลงของชุมชนร่วมกันในการใช้ประโยชน์ที่ดิน โดยเมืองใหม่ที่จะเกิดขึ้นคือการสร้าง Magnet ของเมือง เพื่อตอบโจทย์ว่าจะทำอย่างไรให้คนเข้ามาอยู่อาศัยใช้ประโยชน์พื้นที่ร่วมกันมากที่สุด” ” นางสาวสุภัทรา กล่าว