‘ยศชนัน’ ชี้ ไทยต้องเร่งเครื่อง AI สร้าง New Growth Engine  AI พลิกเศรษฐกิจไทย

ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวในการสัมมนาหอการค้าทั่วประเทศ ครั้งที่ 44 ภายใต้หัวข้อ “Unlocking New Growth: ศักยภาพใหม่แห่งการเติบโต” ในหัวข้อ “พลิกโฉมเศรษฐกิจไทย ด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัย และนวัตกรรม เวทีการแข่งขันยุคใหม่” ว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องเร่งนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ หากไม่ปรับตัวตั้งแต่วันนี้ ไม่เพียงเสี่ยงตกขบวนเทคโนโลยีโลก แต่ยังอาจทำให้ความเหลื่อมล้ำรุนแรงขึ้น จากเศรษฐกิจรูปแบบ K-Shape ขยายไปสู่ลักษณะ I-Shape ที่สะท้อนช่องว่างทางเศรษฐกิจที่ถ่างกว้างมากขึ้น

AI ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานหรือช่วยคาดการณ์แนวโน้มธุรกิจ แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการค้นพบองค์ความรู้และสร้างนวัตกรรมใหม่ (Discovery) โดยการแข่งขันในปัจจุบันเกิดขึ้นในระดับโลก และวงจรเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงรวดเร็วจากรายปีเป็นรายเดือนหรือเพียง 2-3 เดือน ผู้ที่เข้าถึงและใช้ประโยชน์จาก AI ได้ก่อนจึงมีโอกาสสร้างความได้เปรียบทางธุรกิจ

ไทย จึงต้องปรับวิธีคิดจากการใช้ AI เพื่อช่วยทำงานและคาดการณ์อนาคต (Predictive) ไปสู่การใช้ AI เพื่อค้นพบสิ่งใหม่และออกแบบอนาคต (Discovery and Modify) โดยนำต้นทุนที่ประเทศมีอยู่

ทั้งทรัพยากรธรรมชาติ ภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม และภาคการเกษตร มาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ เทคโนโลยี และธุรกิจมูลค่าสูง ผ่านกระบวนการวิจัย พัฒนานวัตกรรม เชื่อมโยงตลาด และระดมทุนจาก Venture Capital (VC) หรือสถาบันการเงิน

ดร.ยศชนัน  กล่าวว่า ด้านการพัฒนากำลังคน กระทรวง อว. วางกรอบภายใต้แนวคิด Intelligence Economy โดยมุ่งพัฒนาทักษะ 4 ด้าน ได้แก่ AI Literacy สร้างความรู้พื้นฐานด้าน AI ให้ประชาชน Industry Ready พัฒนากำลังคนให้ตรงกับความต้องการอุตสาหกรรม Technology Creator สร้างบุคลากรที่พัฒนาเทคโนโลยีได้ และ Frontier Master ผลิตผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีขั้นแนวหน้า

พร้อมผลักดันโครงการ Skill Bridge เชื่อมโยงอุตสาหกรรมเดิมกับอุตสาหกรรมใหม่ ผ่านความร่วมมือกับกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน สถาบันอาชีวศึกษา มหาวิทยาลัย และภาคเอกชน รวมถึง Future Skill Mapping ที่เปิดโอกาสให้นำประสบการณ์ทำงานมาเทียบโอนเป็นทักษะและวุฒิการศึกษา เพื่อให้ประชาชนสามารถพัฒนาทักษะและเรียนรู้ได้ตลอดชีวิต

ดร.ยศชนัน กล่าวว่า การสร้าง New Growth Engine จะอาศัย AI เป็นตัวเร่งการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ผ่านการบูรณาการองค์ความรู้ข้ามศาสตร์ (Scientific Convergence) โดยมีเทคโนโลยีสำคัญที่จะเปลี่ยนโฉมอุตสาหกรรม อาทิ Self-driving Lab ที่ใช้ AI และหุ่นยนต์ดำเนินการทดลองทางวิทยาศาสตร์โดยอัตโนมัติ การแพทย์และอาหารแม่นยำ (Precision Medicine และ Precision Food) ที่ใช้ข้อมูลพันธุกรรมออกแบบผลิตภัณฑ์ให้เหมาะกับแต่ละบุคคล

ตลอดจน Material Science หรือวัสดุศาสตร์ ซึ่งนำทรัพยากรและผลผลิตทางการเกษตรมาพัฒนาวัสดุชีวภาพและวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

นอกจากนี้ ยังมุ่งเปลี่ยนผ่านจาก Green Industry ไปสู่ Nature Positive Industry ที่ไม่เพียงลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ต้องสร้างผลดีต่อธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพด้วย เช่น การนำเทคโนโลยีวัสดุศาสตร์มาต่อยอดผ้าไหม ผ้าฝ้าย และผ้าขาวม้าไทย ให้มีคุณสมบัติทางวิทยาศาสตร์และนวัตกรรม เพิ่มมูลค่าและขยายตลาดสู่ระดับสากล

ดร.ยศชนัน กล่าวว่า สำหรับอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง ไทยต้องเร่งพัฒนาศักยภาพด้าน Computing, Energy, Data และ Talent เพื่อรองรับ AI, Semiconductor และ Quantum Technology โดยมีแผนพัฒนา Data Center ของ สวทช. พร้อมเพิ่มสัดส่วนการใช้เทคโนโลยีที่พัฒนาโดยคนไทย เพื่อสร้างแพลตฟอร์มพื้นฐานของประเทศและลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ

ขณะเดียวกัน ยังผลักดันโครงการดาวเทียม 18 ดวง โดยเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการและสตาร์ทอัพไทยเข้ามามีส่วนร่วมในห่วงโซ่อุปทาน ตั้งเป้าถ่ายทอดเทคโนโลยี ซื้อสิทธิการใช้งาน และร่วมลงทุนกับต่างประเทศในส่วนที่ไทยยังไม่สามารถผลิตเองได้

เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการพัฒนาดาวเทียมรุ่นต่อไปโดยคนไทย ทั้งยังต่อยอดองค์ความรู้ด้านวิศวกรรมความแม่นยำสูงไปสู่อุตสาหกรรมยานยนต์ อากาศยาน เครื่องมือแพทย์ และหุ่นยนต์

ส่วนยุทธศาสตร์การสร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ของไทย จะมุ่งพัฒนา 3 กลุ่มอุตสาหกรรม ภายใต้แนวคิด 3 สยาม ได้แก่

Siam Terra ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยียกระดับเกษตรและทรัพยากรธรรมชาติ สร้างผลิตภัณฑ์และวัสดุชีวภาพมูลค่าสูง

Siam Medica พัฒนาอุตสาหกรรมการแพทย์ สุขภาพ และบริการ ด้วยเทคโนโลยีชีวภาพและนวัตกรรมทางการแพทย์ และกลุ่มอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง โดยเฉพาะ Semiconductor, PCB และ PCA เพื่อสร้างฐานการผลิตและงานวิจัยพัฒนาที่เป็นของไทย

เป้าหมายสำคัญคือ การเปลี่ยนบทบาทประเทศไทยจากฐานรับจ้างผลิต ไปสู่ประเทศที่สามารถสร้างองค์ความรู้ วิจัย และพัฒนาเทคโนโลยีได้เอง

โดยกระทรวง อว. พร้อมสนับสนุนภาคธุรกิจผ่านหน่วยงานในสังกัด เช่น กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) ซึ่งทำหน้าที่ One Stop Service ให้คำปรึกษา ทดสอบผลิตภัณฑ์ ทดลองนำร่อง และถ่ายทอดเทคโนโลยี โดยเฉพาะกลุ่ม Future Food และ Cosmeceuticals รวมถึงนำเทคโนโลยีพร้อมถ่ายทอดกว่า 3,000 รายการ ผ่านมหาวิทยาลัยราชภัฏและมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล เพื่อยกระดับการผลิตและสร้างอาชีพในท้องถิ่น

ดร.ยศชนัน ย้ำว่า การสร้างเศรษฐกิจนวัตกรรมต้องอาศัยความเชื่อมโยงระหว่างมหาวิทยาลัย สตาร์ทอัพ ภาคอุตสาหกรรม เกษตรกร และชุมชน โดยเฉพาะการสร้างระบบนิเวศสนับสนุนธุรกิจเทคโนโลยีเชิงลึก (DeepTech Startup) ตั้งแต่ Hackathon การแก้โจทย์ธุรกิจ Accelerator การบ่มเพาะผู้ประกอบการ ไปจนถึงการพัฒนานวัตกรรมร่วมกับมหาวิทยาลัยและ Science Park เพื่อผลักดันงานวิจัยให้กลายเป็นธุรกิจที่แข่งขันได้จริง

ทั้งนี้ การสร้างผู้ประกอบการต้องไม่หยุดอยู่ที่การทำให้สตาร์ทอัพเติบโตเพียงรายเดียว แต่ต้องเชื่อมโยงกับห่วงโซ่เศรษฐกิจในแต่ละจังหวัด เช่น การนำผลผลิตทางการเกษตรจากเชียงรายหรือน่านมาเป็นวัตถุดิบให้ธุรกิจ DeepTech สร้างการจ้างงานและกระจายรายได้กลับสู่ชุมชน เปลี่ยนบทบาทคนรุ่นใหม่จากผู้หางาน (Job Seeker) เป็นผู้สร้างงาน (Job Creator) ที่สามารถสร้างธุรกิจและโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับท้องถิ่น

“ประเทศไทยต้องกล้าที่จะค้นพบและสร้างเทคโนโลยีของตัวเอง โดยใช้ AI เป็นเครื่องมือเร่งการค้นพบสิ่งใหม่ เปลี่ยนต้นทุนทรัพยากรและทุนมนุษย์ให้เป็นนวัตกรรมที่ตลาดโลกต้องการ เพื่อสร้าง New Growth Engine และยกระดับประเทศจากผู้ตามเทคโนโลยีสู่ผู้สร้างนวัตกรรมที่แข่งขันได้ในเวทีโลก” ดร.ยศชนัน กล่าว