'เอกนิติ' กางยุทธศาสตร์ทะยานรอบใหม่ ชูวินัยคลัง-คุมลงทุน พลิกเศรษฐกิจไทย

ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ “พลิกโจทย์ใหญ่เศรษฐกิจไทย สร้างความสามารถใหม่ สู่การเติบโตอย่างยั่งยืน” ในงาน TSCN Business Partner Conference 2026 ภายใต้มหกรรมด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืน SUSTAINABILITY EXPO 2026 (SX2026) ว่า จากประสบการณ์การเป็นเจ้าภาพจัดประชุมสภาผู้ว่าการ IMF และธนาคารโลก (World Bank Group)

ทั้งนี้ ไทยได้รับคำชมเชยในระดับเหรียญทอง ด้านการจัดการ ได้สะท้อน 4 ความท้าทายสำคัญของเศรษฐกิจโลกที่ไทยต้องเร่งปรับตัวคือ

1.) โลกแบ่งขั้ว โดยห่วงโซ่อุปทานของโลกเปลี่ยนทิศทางจากการมองหาพื้นที่ผลิตที่ "ถูกที่สุดและมีประสิทธิภาพที่สุด" ไปสู่การเลือกพื้นที่ที่มั่นคง ปลอดภัย และมีความเสี่ยงต่ำที่สุด ส่งผลให้เม็ดเงินลงทุนจริงของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ไหลเข้าประเทศไทยอย่างมีนัยสำคัญ โดยช่วง 9 เดือนแรกของปี 2026 ยอดลงทุนจริงเติบโตถึง 27% คิดเป็นมูลค่ากว่า 800,000 ล้านบาท ขณะที่ไตรมาสที่ 3 ขยายตัวสูงถึง 28% คิดเป็นเม็ดเงิน 260,000 ล้านบาท

2.) การดิสรัปชันของเทคโนโลยีและ AI โดยเวทีระดับโลกมุ่งเน้นเรื่องการป้องกัน AI แย่งงานคน โดยไทยได้เสนอแนวทาง Small AI for Better Jobs ผ่านนวัตกรรมนกกระซิบ ในแอปพลิเคชันถุงเงิน ช่วยวิเคราะห์ต้นทุน-ยอดขายให้พ่อค้าแม่ค้าฐานรากนำไปใช้ขอสินเชื่อธนาคารได้โดยไม่ต้องใช้หลักทรัพย์ค้ำประกัน

3.) ความเปราะบางทางการเงินและวินัยการคลัง หลายประเทศเผชิญปัญหางบประมาณขาดแคลนและหนี้สาธารณะพุ่งสูง จนส่งผลให้ต้นทุนการกู้เงิน 10 ปีของรัฐบาลอเมริกาพุ่งแตะ 5%, อินโดนีเซีย 8% และมาเลเซีย 4% แต่ด้วยการยึดมั่นในวินัยการเงินการคลังของไทย ทำให้ต้นทุนการกู้เงินระยะ 10 ปีของไทยยังคงต่ำเพียง 2% ซึ่งช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้นักลงทุนต่างชาติอย่างมาก

4.) วิกฤตสภาวะอากาศและพลังงาน ประเทศไทยเร่งเชื่อมโยงการแก้ปัญหาพลังงานฟอสซิลแพงเข้ากับการมุ่งสู่พลังงานสะอาด โดยการปลดล็อก Direct PPA และระบบ IPS (Independent Power Supply) เพื่อเปิดทางให้ภาคเอกชนสามารถซื้อขายไฟฟ้าพลังงานสะอาดระหว่างกันได้โดยตรง

ชู Second Take-Off ตั้งเงื่อนไข Right Sequencing

ขณะนี้เศรษฐกิจไทยกำลังเข้าสู่ช่วง Second Take-Off ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับยุค First Take-Off ในปี 1980 ที่ไทยเคยเปลี่ยนโครงสร้างจากภาคเกษตรกรรมสู่อุตสาหกรรมยานยนต์และปิโตรเคมีในพื้นที่อีสเทิร์นซีบอร์ด ทว่าในระลอกใหม่นี้ ประเทศไทยอยู่ในจุดที่เลือกได้ และต้องใช้กลยุทธ์ Right Sequencing หรือบริหารจัดการอย่างเป็นลำดับขั้น เพื่อไม่ให้การลงทุนต่างชาติเข้ามาดึงประโยชน์ไปฝ่ายเดียว

"รัฐบาลได้กำหนดเงื่อนไขให้ทุนต่างชาติถ่ายทอดเทคโนโลยี ยกระดับทักษะแรงงานไทย และดึงผู้ประกอบการ SME ไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน Tier 1 และ Tier 2 รวมถึงปรับขึ้นภาษีสรรพสามิตค่ายรถยนต์นำเข้าที่ไม่ตั้งฐานการผลิตในไทยสูงสุดถึง 35% เพื่อบีบให้เกิดการลงทุนตั้งโรงงานและสร้างงานในประเทศ พร้อมปรับปรุงโครงสร้างภาษีเพื่อสร้างความเป็นธรรมในการแข่งขันแก่ผู้ผลิตรายย่อยในประเทศ"

น้อมนำ "Royal Legacy" 5 หลักทรงงาน สร้างภูมิคุ้มกันยั่งยืน

ในส่วนของการสร้างภูมิคุ้มกัน (Resilience) ให้กับประเทศจึงนำหลักทรงงาน 5 ประการจาก Royal Legacy มาประยุกต์ใช้ในเชิงนโยบายเศรษฐกิจและสังคม แบ่งเป็น

1. Addressing Macro Problems with Locally Targeted Solutions แก้ปัญหาใหญ่จากจุดเล็กๆ ดังเช่นการบริหารจัดการน้ำท่วมภาคกลางที่เน้นการเปิดประตูน้ำบางบาล ผันน้ำเข้าพื้นที่แก้มลิง เพื่อปกป้องพื้นที่เศรษฐกิจหลักของกรุงเทพฯ

2. People-Centric & Area-Based Development ยึดหลักเข้าใจ เข้าถึง พัฒนา โดยวางประชาชนและพื้นที่เป็นศูนย์กลาง

3. Emphasizing Right Sequencing พัฒนาอย่างเป็นลำดับขั้น ไม่รวบรัดหรือยัดเยียดโครงสร้างที่สังคมยังไม่พร้อม

4. Nature-Based Solutions ให้ธรรมชาติช่วยเหลือธรรมชาติ เช่น โครงการแกล้งดินแก้ปัญหาดินเค็ม

5. Sufficiency Economy Philosophy ยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (3 ห่วง 2 เงื่อนไข) มุ่งเน้นความพอประมาณ มีเหตุมีผล และมีภูมิคุ้มกัน โดยภาครัฐได้นำมาปรับใช้ในการจัดทำ Minimum Standard และบริการ BOI Fast Pass แบบ One-Stop Service เพื่อเพิ่มความรวดเร็วในการอนุมัติแก่การลงทุนที่ได้มาตรฐาน

ผนึกกำลัง "กรอ." ลุย 7 เซกเตอร์ 

เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมายให้เกิดผลจริง รัฐบาลได้ฟื้นฟูกลไกคณะกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชน (กรอ.) โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน วางโครงสร้างการทำงานแบบทีมกีฬา แบ่งเป็น 1. ภาคเอกชนโดยคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน (กกร.) ทำหน้าที่เป็นกองหน้า 2. กระทรวงการคลังทำหน้าที่เป็นกองกลาง คอยเชื่อมโยงและสนับสนุน และ 3. ธนาคารแห่งประเทศไทยและระบบการเงินทำหน้าที่เป็นกองหลังดูแลเสถียรภาพ

ทั้งนี้ คณะทำงานชุดนี้จะมุ่งเป้าพัฒนาและขับเคลื่อนใน 7 เซกเตอร์ยุทธศาสตร์สำคัญของประเทศเพื่อสร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่

ดร.เอกนิติ กล่าวว่าในการประชุมของ Kristalina Georgieva กรรมการผู้จัดการ IMF ที่ได้ยกพระราชดำรัสในหลวงรัชกาลที่ 9 ขึ้นมาเตือนสติ ผู้นำเศรษฐกิจทั่วโลก โดย ดร.เอกนิติ ได้สรุปเป็นข้อคิดเพื่อฝากภาคธุรกิจไทยว่า ผลลัพธ์ที่ดีไม่ได้เกิดขึ้นเองโดยบังเอิญ แต่ต้องอาศัยการบ่มเพาะ สั่งสม และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ที่สำคัญคือต้องอาศัยความเพียร เวลา และความร่วมมือร่วมใจจากทุกภาคส่วน เพื่อทำให้ประเทศไทยเติบโตอย่างยั่งยืน