นับถอยหลังกฎหมาย EPR 'TIPMSE' เปิด Voluntary PRO ทดสอบระบบเก็บกลับบรรจุภัณฑ์

สถาบันการจัดการบรรจุภัณฑ์และรีไซเคิลเพื่อสิ่งแวดล้อม (TIPMSE) สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ร่วมกับกรมควบคุมมลพิษ ประกาศเดินหน้ากลไก “Voluntary PRO” หรือองค์กร บริหารจัดการความรับผิดชอบของผู้ผลิตภาคสมัครใจ เพื่อทดลองระบบจัดการบรรจุภัณฑ์หลังการบริโภค และพัฒนาต้นแบบที่สามารถต่อยอดสู่ระบบ EPR ของประเทศไทยในอนาคต การประกาศความร่วมมือดังกล่าว จัดขึ้นภายในกิจกรรม  “FROM COMMITMENT TO ACTION: Closing the Loop for a Circular Thailand” ภายในงาน Sustainability Expo 2026 (SX2026) ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์

โดยมีผู้แทนกระทรวงมหาดไทย กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงอุตสาหกรรม และประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ร่วมแสดงเจตนารมณ์ พร้อมผู้แทนภาคอุตสาหกรรม ผู้ผลิตและเจ้าของแบรนด์ ผู้จำหน่าย ท้องถิ่น ผู้รวบรวม และผู้รีไซเคิล เพื่อเชื่อมความร่วมมือตลอดห่วงโซ่บรรจุภัณฑ์

Voluntary PRO หรือองค์กรบริหารจัดการความรับผิดชอบของผู้ผลิตภาคสมัครใจ จะเป็นกลไกกลางให้ผู้ผลิต เจ้าของแบรนด์ ผู้ผลิตบรรจุภัณฑ์ ผู้จำหน่าย ผู้รวบรวม โรงงานรีไซเคิล ภาครัฐ และท้องถิ่น ได้ร่วมเรียนรู้ ทดลอง และพัฒนารูปแบบการจัดการที่เหมาะสมกับบริบทประเทศไทย โดยไม่ได้มุ่งเฉพาะการเก็บกลับหรือรีไซเคิล แต่รวมถึงการพัฒนาข้อมูลและระบบบริหารจัดการที่สนับสนุนการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง  

โครงการ Voluntary PRO มีกำหนดดำเนินงาน 24 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570 ถึง 31 ธันวาคม 2571 โดยมีเป้าหมายพัฒนาต้นแบบระบบบริหารจัดการบรรจุภัณฑ์ระดับประเทศ (National PRO Model) ควบคู่กับการทดลองในพื้นที่นำร่อง (Sandbox) 5 พื้นที่ และครอบคลุมบรรจุภัณฑ์ 8 ประเภท เพื่อทดสอบแนวทางให้เหมาะสมกับประเภทวัสดุและบริบทของพื้นที่

นางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กล่าวว่า การจัดการบรรจุภัณฑ์อย่างยั่งยืน เป็นส่วนสำคัญของนโยบาย 5I ของ ส.อ.ท. ที่มุ่งยกระดับอุตสาหกรรมไทยสู่ Smart Industry โดยสอดคล้องกับด้าน I5: Inclusive Sustainability ซึ่งมุ่งสร้างการเติบโตอย่างสมดุลและยั่งยืนให้กับผู้ประกอบการทุกขนาด ผ่านการเปลี่ยนผ่านสู่อุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ เศรษฐกิจหมุนเวียน และแนวทาง ESG

ทั้งนี้ การขับเคลื่อนจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่การออกแบบและผลิต การจำหน่ายและบริโภค ไปจนถึงการคัดแยก เก็บกลับ รวบรวม และรีไซเคิล ภาคอุตสาหกรรมจึงมีบทบาทในการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ พัฒนานวัตกรรม และทำให้วัสดุกลับมาเป็นวัตถุดิบในระบบการผลิตได้อีกครั้ง

การเตรียมความพร้อมต่อ EPR (Extended Producer Responsibility) หรือการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิต ต้องพัฒนาควบคู่กันทั้งระบบข้อมูล ระบบเก็บกลับและคัดแยก การออกแบบบรรจุภัณฑ์ ตลอดจนการกำหนดบทบาทของผู้เกี่ยวข้องให้ชัดเจน การทดลอง Voluntary PRO จึงเป็นโอกาสให้ภาคเอกชนเข้ามาร่วมพัฒนาแนวทางที่ปฏิบัติได้จริง และนำบทเรียนไปใช้ต่อยอดเมื่อกฎหมายมีผลบังคับใช้