"ปตท." ย้ำบทบาทบริษัทพลังงานแห่งชาติ เร่งสร้างความสมดุลระหว่างความมั่นคงทางพลังงานและการเปลี่ยนผ่านสู่ความยั่งยืน ท่ามกลางภาวะความผันผวนของตลาดโลก ชูกลยุทธ์ "C³" ปรับพอร์ตธุรกิจมุ่งสู่สังคมคาร์บอนต่ำ พร้อมปักหมุดโครงการดักจับและกักเก็บคาร์บอน "Eastern Thailand CCS" ดึงเงินลงทุนหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐ ดักจับก๊าซเรือนกระจก 10 ล้านตันต่อปี หวังเปิดดำเนินการเต็มรูปแบบปี 2034 ตอบโจทย์เป้าหมาย Net Zero ประเทศ
KEY POINTS
- ปตท. ยึดมั่นภารกิจสร้าง "ความมั่นคงพลังงาน" ให้ประเทศท่ามกลางสถานการณ์โลกที่ผันผวน ควบคู่กับการขับเคลื่อน "ความยั่งยืน" ที่มองว่าเป็นรากฐานสำคัญในการเติบโต
- เร่งลงทุนในเทคโนโลยีการดักจับและกักเก็บคาร์บอน (CCS) โดยเริ่มโครงการนำร่องที่แหล่งก๊าซอาทิตย์ในอ่าวไทย คาดว่าจะดักจับคาร์บอนได้ 1 ล้านตันต่อปีในอีก 2 ปีข้างหน้า
- เตรียมขยายผลสู่เมกะโปรเจกต์ "Eastern Thailand CCS" ในพื้นที่ภาคตะวันออก ตั้งเป้าหมายดักจับและกักเก็บคาร์บอนให้ได้สูงถึง 10 ล้านตันต่อปี เพื่อรองรับภาคอุตสาหกรรม
- โครงการ CCS ถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าเพื่อตอบโจทย์เป้าหมาย Net Zero 2050 ของประเทศ โดยคาดว่าโครงการ Eastern Thailand CCS จะเปิดดำเนินการเชิงพาณิชย์เต็มรูปแบบได้ในปี 2034
- แม้จะมุ่งสู่พลังงานสะอาด แต่ "ก๊าซธรรมชาติ" ยังคงมีบทบาทสำคัญในฐานะพลังงานช่วงเปลี่ยนผ่าน (Transition Fuel) ที่ช่วยสร้างความมั่นคงให้ระบบเศรษฐกิจ
กรุงเทพธุรกิจ ร่วมกับ SUSTAINABILITY EXPO 2026 หรือ SX งานมหกรรมด้านความยั่งยืนที่ใหญ่ที่สุดในอาเซียน จัดงานสัมมนา “From Global Vision to Business Action ถอดรหัส IMF - World Bank 2026 สู่กลยุทธ์ความยั่งยืนของธุรกิจไทย
นายบัณฑิต ธรรมประจำจิต ประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการ กลุ่มธุรกิจปิโตรเลียมขั้นต้นและก๊าซธรรมชาติ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) กล่าวใน Panel Discussion | From Global Insights to Business Transformation: ผู้นำธุรกิจไทยกับการวางเส้นทางสู่อนาคตที่ยั่งยืนว่า ท่ามกลางสถานการณ์พลังงานโลกที่มีความผันผวนและความไม่แน่นอนสูง
ปตท. ในฐานะบริษัทพลังงานแห่งชาติยังคงยึดมั่นในภารกิจหลักเพื่อรักษาความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ เพื่อให้ประเทศไทยเป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศที่มีพลังงานใช้อย่างต่อเนื่อง เพียงพอ และในราคาที่เหมาะสม แม้ที่ผ่านมาจะเผชิญภาวะจำยอมจากปัจจัยภายนอกและทิศทางราคาพลังงานที่ปรับตัวตามกลไกสากลก็ตาม
นายบัณฑิต กล่าวว่า ในการดำเนินงานปัจจุบัน ปตท. ให้ความสำคัญกับการสร้างความสมดุลเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ควบคู่ไปกับการเตรียมความพร้อมด้านความยั่งยืน โดยมองว่าความยั่งยืนไม่ใช่ตัวเลือก (Option) แต่เป็นฐานรากสำคัญในการเติบโตขององค์กรและอุตสาหกรรม ซึ่งการขับเคลื่อนจะดำเนินการในรูปแบบกลุ่ม ปตท. ผ่านบริษัท Flagship ต่างๆ เช่น GPSC ดำเนินการขยายพลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy) GC มุ่งเน้นผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม คาร์บอนต่ำ ไบโอพลาสติก และการรีไซเคิล ขณะที่ OR ขยายสถานีชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า (EV Charging Station) อย่างต่อเนื่อง
สำหรับยุทธศาสตร์การเติบโตอย่างยั่งยืน กลุ่ม ปตท. ได้กำหนดโครงสร้างกลยุทธ์ "C³" (C ยกกำลัง 3) ประกอบด้วย 3 แนวทางหลักคือ
1. C1 - Portfolio Management การบริหารจัดการและปรับพอร์ตธุรกิจอนาคตให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น เพิ่มสัดส่วนผลิตภัณฑ์คาร์บอนต่ำ ปรับปรุงประสิทธิภาพพลังงาน และนำเทคโนโลยีดิจิทัลรวมถึงปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาเสริมศักยภาพ
2. C2 - Current Business Improvement การปรับปรุงกระบวนการดำเนินงานของธุรกิจปัจจุบัน นำเทคโนโลยีมาใช้เพื่อลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์อย่างเป็นรูปธรรม
3. C3 - Collaboration การสร้างความร่วมมือกับทุกภาคส่วน อาทิ โครงการปลูกป่าลดคาร์บอน และการพัฒนาเทคโนโลยีการดักจับและกักเก็บคาร์บอน (CCS)
จากข้อมูลพบว่าภาคพลังงานและอุตสาหกรรมในประเทศไทยปล่อยก๊าซเรือนกระจกคิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 50% ปตท. จึงเร่งพัฒนานวัตกรรมและลงทุนในเทคโนโลยีการดักจับและกักเก็บคาร์บอน (CCUS) โดยปัจจุบันได้ตัดสินใจลงทุนโครงการนำร่อง CCS ในทะเลอ่าวไทย ณ แหล่งก๊าซธรรมชาติอาทิตย์ คาดว่าจะเริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์ได้ในอีก 2 ปีข้างหน้า ซึ่งจะสามารถดักจับคาร์บอนไดออกไซด์ได้ราว 1 ล้านตันต่อปี
หากโครงการนำร่องประสบความสำเร็จ ปตท. เตรียมขยายผลสู่โครงการ "Eastern Thailand CCS" เพื่อสร้างระบบนิเวศ (Ecosystem) การกักเก็บคาร์บอนสำหรับภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่ภาคตะวันออก โดยเฉพาะในเขตนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด จังหวัดระยอง และพื้นที่จังหวัดชลบุรี ครอบคลุมระบบสถานีรับ-จ่าย ระบบท่อขนส่งก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ทางทะเล และการอัดกลับลงไปกักเก็บในหลุมใต้ดิน โดยตั้งเป้าหมายความสามารถในการดักจับและกักเก็บคาร์บอนสูงถึง 10 ล้านตันต่อปี
"โครงการ Eastern Thailand CCS ต้องใช้เงินลงทุนมหาศาลหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่ถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า เพราะช่วยเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ เพิ่มการจ้างงาน และตอบโจทย์เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero 2050) ของประเทศไทย" นายบัณฑิต กล่าว
สำหรับแผนงานโครงการ ปตท. ได้ดำเนินการสำรวจทางธรณีวิทยาแบบ 3 มิติ (3D Seismic) ในอ่าวไทยเสร็จสิ้นแล้ว โดยในปี 2027 มีแผนจะเจาะหลุมประเมินศักยภาพการกักเก็บ พร้อมออกแบบระบบท่อและเทอร์มินัลขยายผล คาดว่าจะสามารถเปิดดำเนินการเชิงพาณิชย์เต็มรูปแบบได้ในปี 2034 หรืออีกประมาณ 8 ปีข้างหน้า
อย่างไรก็ตาม แม้แผนพลังงานแห่งชาติจะมุ่งเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนมากกว่า 60% ภายในปี 2050 แต่ก๊าซธรรมชาตินับเป็นพลังงานฟอสซิลที่สะอาดที่สุด และยังคงทำหน้าที่สำคัญทั้งในฐานะพลังงานช่วงเปลี่ยนผ่าน (Transition Fuel) และพลังงานปลายทาง (Destination Fuel) ที่ช่วยสร้างความมั่นคงให้แก่ระบบเศรษฐกิจ
นายบัณฑิต กล่าวสรุปถึงหลักการทำงานว่า แม้เป้าหมายระยะยาวจะไม่เปลี่ยนแปลง แต่เส้นทางการดำเนินงานต้องมีความยืดหยุ่น (Dynamic) และปรับเปลี่ยนตามสถานการณ์ สิ่งสำคัญที่สุดคือ "คน" และ "ทีมงานปฏิบัติการ" (Execution Team) ที่ต้องมีเป้าหมายเดียวกัน พร้อมทั้งเน้นการรับฟังความคาดหวังของผู้มีส่วนได้เสียทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ลูกค้า พนักงาน และพันธมิตร เพื่อนำยุทธศาสตร์ไปปฏิบัติให้เกิดผลสัมฤทธิ์อย่างแท้จริง
