กรมส่งเสริมการเกษตร ผนึก สถาบันอาหาร ดัน 100 แปรรูปต้นแบบมูลค่าสูง

กรมส่งเสริมการเกษตร ร่วมกับ สถาบันอาหาร เปิดตัวโครงการส่งเสริมการแปรรูปสินค้าเกษตร ยกระดับ 100 กิจการ สู่ผลิตภัณฑ์ต้นแบบมูลค่าสูง ครอบคลุมวิสาหกิจชุมชน แปลงใหญ่ และ Smart Farmer มุ่งสร้างมูลค่าเพิ่มและแก้ปัญหาผลผลิตส่วนเกินอย่างยั่งยืน

นายสุริยะ คำปวง รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า กรมส่งเสริมการเกษตร ร่วมกับ สถาบันอาหาร เปิดตัว “โครงการส่งเสริมการแปรรูปสินค้าเกษตรเพื่อเพิ่มมูลค่า” เดินหน้าพัฒนาศักยภาพเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรไทย สู่การเป็นผู้ประกอบการธุรกิจเกษตรที่สามารถต่อยอดผลผลิตทางการเกษตรให้เป็นผลิตภัณฑ์แปรรูปมูลค่าสูง มีเอกลักษณ์ คุณภาพ มาตรฐาน และตอบโจทย์ความต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศ 

โครงการดังกล่าวมุ่งพัฒนาและยกระดับ 100 กิจการ สู่ 100 ผลิตภัณฑ์สินค้าเกษตรแปรรูปต้นแบบ ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ วิสาหกิจชุมชน กลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่ Smart Farmer (SF) และ Young Smart Farmer (YSF) โดยเน้นการสร้างมูลค่าเพิ่มจากสินค้าเกษตรด้านพืช สมุนไพร และแมลงเศรษฐกิจ

การดำเนินงานครั้งนี้ไม่เพียงช่วยเพิ่มทางเลือกในการใช้ประโยชน์จากผลผลิตทางการเกษตร แต่ยังเป็นแนวทางสำคัญในการบริหารจัดการผลผลิตส่วนเกิน ลดการสูญเสีย เพิ่มโอกาสยกระดับราคาสินค้า และต่อยอดทรัพยากร วัตถุดิบท้องถิ่น ภูมิปัญญา และเทคโนโลยี สู่การสร้างผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่ม พร้อมรับมือกับความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ซึ่งส่งผลต่อปริมาณและคุณภาพของวัตถุดิบทางการเกษตร

"กรมส่งเสริมการเกษตร มุ่งขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านภาคการเกษตรไทย จากการจำหน่ายวัตถุดิบ สู่การสร้างมูลค่าเพิ่มด้วยสินค้าเกษตรแปรรูปมูลค่าสูง เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้แก่เกษตรกรและผู้ประกอบการภาคการเกษตรอย่างยั่งยืน

การดำเนินงานครั้งนี้ เราไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการแปรรูปในระดับพื้นฐาน แต่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาความรู้ ทักษะ และสมรรถนะของผู้ประกอบการธุรกิจเกษตร ให้สามารถนำเทคโนโลยี นวัตกรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีอัตลักษณ์ มีความโดดเด่น มีมาตรฐานและความปลอดภัยต่อผู้บริโภค รวมถึงเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ภายใต้โครงการ กรมส่งเสริมการเกษตรจะสนับสนุนให้ผู้ประกอบการทั้ง 100 กิจการ ได้รับการประเมินศักยภาพและสุขภาพธุรกิจ (Business Health Check) โดยผู้เชี่ยวชาญ พร้อมจัดทำแผนพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบเฉพาะราย เพื่อวิเคราะห์ศักยภาพของกิจการ พัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับความต้องการของตลาด และเพิ่มโอกาสในการต่อยอดสู่การผลิตและจำหน่ายเชิงพาณิชย์" 

นางสาวไปยดา หาญชัยสุขสกุล ผู้อำนวยการสถาบันอาหาร กล่าวว่า สถาบันอาหารพร้อมนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีอาหาร และงานวิจัย มาสนับสนุนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบให้แก่เกษตรกรทั้ง 100 กิจการ ตั้งแต่การร่วมพัฒนาสูตรและกระบวนการผลิต การทดสอบการยอมรับของผู้บริโภค (Sensory Test และ User Acceptance Testing) การตรวจวิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการ และการจัดทำฉลาก GDA ตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง “นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์ มีคุณสมบัติช่วยถนอมอาหาร และคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการสร้างอัตลักษณ์ตราสินค้า (Brand Identity) เพื่อเพิ่มความโดดเด่นและความสามารถในการแข่งขัน รวมถึงการต่อยอดเชิงพาณิชย์ผ่านกิจกรรมเจรจาจับคู่ธุรกิจ (Business Matching) เพื่อเปิดโอกาสให้สินค้าเกษตรแปรรูปของไทยได้เชื่อมต่อกับผู้ซื้อและช่องทางการตลาดใหม่ ๆ”

• ครบวงจร 6 กิจกรรมหลัก จากการพัฒนาสู่ตลาดจริง

โครงการส่งเสริมการแปรรูปสินค้าเกษตรเพื่อเพิ่มมูลค่า ออกแบบกระบวนการพัฒนาอย่างครบวงจร ตั้งแต่การวิเคราะห์ศักยภาพ พัฒนาผลิตภัณฑ์ ถ่ายทอดเทคโนโลยี ทดสอบตลาด ไปจนถึงการต่อยอดเชิงพาณิชย์ ผ่าน 6 กิจกรรมหลัก ได้แก่

1. เตรียมความพร้อมและวางแผนพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบ สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการดำเนินงาน ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการสร้างมูลค่าเพิ่ม การพัฒนาอัตลักษณ์สินค้าและบรรจุภัณฑ์ (Brand Identity & Packaging) รวมถึงการจัดทำแผนพัฒนาผลิตภัณฑ์ด้วยโมเดลธุรกิจ Business Model Canvas (BMC)เพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนาให้สอดคล้องกับศักยภาพของกิจการและความต้องการของตลาด

2. พัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ต้นแบบ 100 ผลิตภัณฑ์ วิจัยและพัฒนาสูตร กระบวนการผลิต ทดสอบคุณภาพ ความปลอดภัย และคุณค่าทางโภชนาการ ควบคู่กับการพัฒนาอัตลักษณ์ตราสินค้าและออกแบบบรรจุภัณฑ์ เพื่อยกระดับผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพ มีมูลค่าเพิ่ม และพร้อมสำหรับการทดสอบตลาดจริง

3. สื่อสารคุณค่าและสร้างการรับรู้ผลิตภัณฑ์ จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ในหลากหลายรูปแบบ ทั้งโปสเตอร์ สื่อสิ่งพิมพ์ และ E-Book เพื่อนำเสนอจุดเด่น เรื่องราว และคุณค่าของผลิตภัณฑ์ทั้ง 100 ผลิตภัณฑ์ สร้างการรับรู้และเพิ่มความน่าสนใจแก่ผู้บริโภคและตลาดเป้าหมาย

4. ถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่การผลิตจริง นำองค์ความรู้และกระบวนการผลิตไปถ่ายทอด ณ สถานประกอบการของเกษตรกรทั้ง 100 กิจการ ผ่านการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการและการให้คำปรึกษาโดยผู้เชี่ยวชาญ พร้อมแนะนำการประยุกต์ใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ที่มีอยู่ในพื้นที่ รวมถึงการเตรียมความพร้อมเพื่อขอรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

5. ทดสอบตลาดจริงและสร้างโอกาสทางธุรกิจ นำผลิตภัณฑ์ต้นแบบทั้ง 100 ผลิตภัณฑ์เข้าสู่การทดสอบตลาดจริง (Real Market Test) และจัดแสดงในกิจกรรม Product Showcase เพื่อประเมินการตอบรับของผู้บริโภค พร้อมคัดเลือกกิจการที่มีศักยภาพเข้าสู่กิจกรรมเจรจาจับคู่ธุรกิจ (Business Matching) กับผู้ซื้อและช่องทางการตลาด อาทิ ห้างสรรพสินค้า ร้านค้าปลีก ค้าส่ง และ Modern Trade เพื่อสร้างโอกาสในการต่อยอดสู่ตลาดเชิงพาณิชย์

6. ติดตามและประเมินผลสู่ความยั่งยืน ติดตามและประเมินผลการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ เพื่อสะท้อนผลสำเร็จของการพัฒนาผลิตภัณฑ์ การสร้างมูลค่าเพิ่ม และผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจ รวมทั้งรวบรวมข้อมูลและข้อเสนอแนะ เพื่อนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาและยกระดับศักยภาพของเกษตรกรและผู้ประกอบการให้สามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง

“100 กิจการ 100 ผลิตภัณฑ์ต้นแบบ คืออีกก้าวสำคัญของการเปลี่ยนผลผลิตทางการเกษตรให้กลายเป็นโอกาสทางธุรกิจ” กรมส่งเสริมการเกษตรจึงมุ่งสร้างระบบสนับสนุนที่ช่วยให้เกษตรกรและวิสาหกิจชุมชนสามารถก้าวจาก “ผู้ผลิตวัตถุดิบ” สู่ “ผู้ประกอบการธุรกิจเกษตรแปรรูป” ที่มีความรู้ มีมาตรฐาน และมีความพร้อมในการแข่งขัน เป้าหมายสำคัญ คือ การสร้างโอกาสให้ผลผลิตทางการเกษตรได้รับการต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์แปรรูปมูลค่าสูง สร้างรายได้ที่มั่นคงให้เกษตรกร ยกระดับคุณภาพชีวิต และเสริมความเข้มแข็งให้เศรษฐกิจฐานรากของประเทศ จากการสร้างผลิตภัณฑ์ต้นแบบ สู่การสร้างโอกาสทางธุรกิจ และจากโอกาสทางธุรกิจ สู่การเติบโตอย่างยั่งยืน”

การเปลี่ยนผ่านจาก “ผู้ผลิตวัตถุดิบ” สู่ “ผู้ประกอบการธุรกิจเกษตรแปรรูป” ถือเป็นหัวใจสำคัญในการแก้ปัญหาราคาสินค้าเกษตรตกต่ำและผลกระทบจาก Climate Change อย่างยั่งยืน ความร่วมมือระหว่างกรมส่งเสริมการเกษตรและสถาบันอาหารในการเติมองค์ความรู้ เทคโนโลยี และการจับคู่ธุรกิจจริง จะเป็นฟันเฟืองหลักที่ช่วยยกระดับสินค้าเกษตรไทยให้มีมูลค่าสูง มีเอกลักษณ์ และเติบโตในตลาดได้อย่างเข้มแข็ง